NATO Protestosu Gözaltı nedir? Zirve öncesi operasyonların bilançosu ve tepkiler

Ne oldu?

NATO Protestosu Gözaltı, Türkiye'de yaklaşan NATO zirvesi öncesinde güvenlik güçleri tarafından gerçekleştirilen geniş kapsamlı operasyonlar sonucu yaşanan hukuki süreci tanımlayan gündem başlığıdır. 2025 yılı içinde Ankara'da düzenlenmesi planlanan NATO zirvesi öncesinde, Ankara ve İstanbul başta olmak üzere birçok ilde eş zamanlı ev baskınları düzenlendi. Yapılan operasyonlarda ilk etapta 200'ün üzerinde kişi gözaltına alındı; sonraki süreçte bu sayı 233'e yükseldi. Gözaltına alınanlardan 103 kişinin tutuklandığı, 52 kişinin ise adliyeye sevk edildiği bildirildi.

Operasyonlar, Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) ve çeşitli muhalif grupların NATO karşıtı protesto çağrılarına yönelik başlatıldı. Gözaltı listesinde Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni gazeteci Yıldız Tar ve Devrimci Parti Genel Başkanı Elif Torun Öneren gibi tanınan isimler de yer aldı. Marmaris’te düzenlenen bir başka NATO protestosunda ise 4 kişi gözaltına alındı.

Neden gündemde?

Konu, “güvenlik” gerekçesiyle yapılan müdahalenin sınırlarının genişliği ve muhalefete yönelik baskı tartışmaları nedeniyle ülke gündeminin ilk sıralarında yer alıyor. Resmi makamlar operasyonları terörle mücadele kapsamında değerlendirirken, muhalefet partileri ve insan hakları örgütleri bu durumu demokratik haklara açık bir saldırı olarak nitelendiriyor.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, gözaltı ve tutuklamalara sert tepki gösterdi. Hatimoğulları yaptığı açıklamada, yaşananları “halka yasak, muhalefete gözaltı” sözleriyle özetledi ve bu uygulamaların ifade özgürlüğü ile örgütlenme hakkına vurulmuş bir darbe olduğunu belirtti. Hatimoğulları ayrıca, benzer keyfi uygulamaların önüne geçilmesi için hükümete “çerçeve yasa” çağrısında bulunarak, “yetmedi, ne yapalım” gibi savunmaların kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Bilinmesi gerekenler

• Operasyonun ölçeği: Resmi olmayan rakamlara göre sadece Ankara’da 200’den fazla adrese baskın düzenlendi. Gözaltı sayısı 233’e ulaşırken, tutuklu sayısının 103 olduğu açıklandı.
• Gözaltı profili: Sadece eylemciler değil; avukatlar, gazeteciler ve siyasi parti yöneticileri de hedef alındı. Marmaris’teki küçük çaplı bir protestoda dahi 4 kişinin gözaltına alınması, operasyonların ülke geneline yayıldığını gösteriyor.
• Hukuki süreç: Gözaltılar “NATO’ya karşı protesto” ve “terör propagandası” şüphesiyle yürütülüyor. ÇHD’nin Bianet’e yaptığı açıklamaya göre, muhalif seslere soruşturma açılması sistematik bir hale gelirken, zirve süresince özgürlük alanlarının daha da daralacağı endişesi hakim.

Sırada ne var?

NATO zirvesi yaklaştıkça güvenlik bürokrasisinin benzer operasyonları sürdürmesi bekleniyor. Gözaltına alınanların adliyeye sevkleri devam ederken, uluslararası insan hakları kuruluşlarının sürece daha fazla müdahil olabileceği belirtiliyor. Siyasi kulislerde ise hükümetin, zirvenin uluslararası imajını zedelememek için operasyonların dozunu bir süreliğine düşürebileceği konuşuluyor. Ancak muhalefet, benzer toplumsal olaylarda ifade özgürlüğünün korunması için meclis zemininde hukuki düzenleme taleplerini gündemde tutmaya hazırlanıyor.