NATO medya akreditasyon engeli: Kritik zirve öncesi 'muhalif medya' dışarıda bırakıldı

Ne oldu?

NATO medya akreditasyon engeli, NATO Liderler Zirvesi öncesinde, Türkiye'deki bazı muhalif ve eleştirel yayın organlarının zirveyi takip etme taleplerinin İttifak tarafından gerekçesiz olarak reddedilmesidir. Şu ana kadar kamuoyuna yansıyan bilgilere göre İlke TV, Cumhuriyet, Medyascope, NOW, Bianet ve birgun.net gibi kuruluşlara akreditasyon verilmedi. Red kararları, NATO Stratejik İletişim Ofisi'ne bağlı akreditasyon birimi tarafından medya kuruluşlarına e-posta yoluyla iletildi. Gönderilen yanıtlarda kararın kesin olduğu belirtilirken, herhangi bir gerekçe sunulmadı. Gerekçe talep eden basın mensuplarına ise NATO yetkilileri tarafından 'Gerekçelerini açıklayamam, karar kesin' şeklinde yanıt verildiği iddia ediliyor.

Neden gündemde?

Konu, uluslararası bir askeri ve siyasi ittifakın, ev sahibi ülkedeki medya kuruluşları arasında ayrım yaptığı izlenimi yaratması nedeniyle büyük tartışma yarattı. NATO gibi demokratik değerleri temsil ettiğini savunan bir yapının, 'muhalif' veya 'eleştirel' olarak nitelendirilen basın organlarını dışarıda bırakması, ifade özgürlüğü ve basın hürriyeti açısından ciddi bir soruşturma konusu haline geldi. Eleştirilerin odağında, NATO'nun bu kararıyla Türkiye'deki mevcut medya özgürlüğü tartışmalarına dolaylı bir müdahalede bulunduğu veya bu durumu onayladığı yönündeki yorumlar yer alıyor. Ayrıca bazı basın meslek örgütleri, reddedilen listesinde yalnızca belirli bir çizgideki yayınların olmasının tesadüf olamayacağını, bunun planlı bir dışlama pratiği olduğunu savunuyor.

Bilinmesi gerekenler

Akreditasyon başvuruları rutin bir işlemken, Ankara'daki bu zirve öncesinde itirazların toplu halde gelmesi dikkat çekti. Engellemenin, ev sahibi Türk hükümetinin NATO nezdindeki bir talebiyle mi yoksa doğrudan NATO'nun kendi akreditasyon politikasıyla mı ilgili olduğu henüz netliğe kavuşmuş değil. Kaynaklarda, reddedilen kuruluşlar arasında Cumhuriyet ve NOW (eski adıyla FOX) gibi ana akımda yer alan ancak hükümetle çoğu zaman mesafeli duran kanalların bulunması, kararın siyasi boyutunu güçlendiriyor. Engelleme NATO'dan gelen resmi yazıda 'güvenlik' veya 'kapasite' gibi klasik bir gerekçeye dahi yer verilmediği için, basın özgürlüğü örgütleri bu durumu 'şeffaflıktan uzak ve keyfi bir sansür' olarak tanımlıyor. NATO sözcüleri ise konuyla ilgili ayrıntılı bir açıklama yapmayı reddediyor.

Sırada ne var?

Akreditasyon engeliyle karşılaşan medya kuruluşlarının konuyu yargıya taşıyıp taşımayacağı önümüzdeki saatlerde netleşecek. Basın meslek örgütleri ve uluslararası gazetecilik birliklerinin, NATO Genel Sekreterliği nezdinde girişimlerde bulunması bekleniyor. Zirve süresince engellenen gazetecilerin binaya fiziksel girişlerine izin verilmese dahi, zirveyi kendi kaynaklarıyla takip edip edemeyecekleri belirsizliğini koruyor. NATO'nun bu tutumunu sürdürmesi halinde, özellikle Batı kamuoyunda İttifak'ın 'çifte standart' uyguladığı eleştirilerinin alevlenmesi kuvvetle muhtemel.