NATO akreditasyon şoku: Ankara'daki zirve öncesi Türk medyasına beklenmedik ambargo

Ne oldu?

NATO akreditasyon şoku, Ankara'da düzenlenmesi planlanan NATO zirvesi öncesinde çok sayıda Türk medya kuruluşu ve gazetecinin basın akreditasyon başvurularının NATO tarafından gerekçe belirtilmeden reddedilmesiyle ortaya çıkan krizdir. Başvurusu reddedilenler arasında Türkiye'nin en köklü yayın organlarından Cumhuriyet gazetesi de yer aldı. Gazete, durumu “NATO'dan Türkiye'nin en köklü gazetesine ambargo” başlığıyla kamuoyuna duyurdu. Sadece kurumsal medya değil, 32 yıllık deneyimli gazeteci Deniz Zeyrek'in bireysel akreditasyon talebi de reddedildi. Zeyrek, kendisine iletilen yanıt metninde “Karar kesindir” ifadesinin yer aldığını ve geçmişte birçok NATO zirvesini sorunsuz takip etmesine rağmen kendi başkentinde ilk kez böyle bir engelle karşılaştığını açıkladı.

Neden gündemde?

Konunun gündemin üst sıralarına yerleşmesinin birden fazla nedeni var. İlk olarak, reddedilen kuruluşların sayısının azımsanmayacak ölçüde olması ve bunun sistematik bir uygulama izlenimi yaratması dikkat çekiyor. İkincisi, uluslararası bir askeri ittifakın, ev sahibi ülkenin medya mensuplarına yönelik kısıtlayıcı bir tavır alması, basın özgürlüğü ve ifade hürriyeti tartışmalarını alevlendirdi. Üçüncüsü, ret kararlarına net bir gerekçe sunulmaması, kararların siyasi saiklerle alındığı yönündeki iddiaları güçlendirdi. Gazeteciler, daha önce farklı ülkelerdeki NATO zirvelerini sorunsuz takip ederken, kendi başkentlerinde akreditasyon alamamalarını çarpıcı bir çelişki olarak nitelendiriyor. Medya meslek örgütleri ve sendikaların konuya dair yazılı açıklamalar yapması, olayın kurumsal bir krize dönüştüğünü gösteriyor.

Bilinmesi gerekenler

NATO zirvelerinde basın akreditasyonu başvuruları, ev sahibi ülke makamlarıyla koordineli şekilde NATO'nun resmi internet sitesi üzerinden yürütülüyor. Başvurular değerlendirilirken güvenlik protokolleri ve mevcut kontenjanlar belirleyici faktörler arasında sayılıyor. Ancak bu kez çok sayıda gazetecinin aynı anda reddedilmesi, standart prosedürlerin ötesinde bir duruma işaret ediyor. Reddedilen medya kuruluşları arasında muhalif yayın çizgisiyle bilinenlerin ağırlıkta olduğu gözlemi, akreditasyon sürecine siyasi bir filtrenin dahil edildiği yorumlarını beraberinde getirdi. NATO'dan veya Türk hükümetinden konuyla ilgili henüz resmi ve ayrıntılı bir açıklama yapılmadı. Deniz Zeyrek gibi isimlerin şeffaflık çağrısı, sosyal medyada geniş yankı buldu.

Sırada ne var?

Reddedilen gazeteciler ve medya kuruluşları, kararın yeniden gözden geçirilmesi için NATO nezdinde girişimlerde bulunacaklarını belirtti. Aynı zamanda konuyu uluslararası basın özgürlüğü örgütlerine ve Avrupa Konseyi’ne taşıma hazırlığı yapıyorlar. Türkiye Gazeteciler Sendikası ve çeşitli meslek örgütleri, akreditasyon sürecinde ayrımcılık yapıldığı iddiasıyla hukuki yollara başvurmayı değerlendiriyor. Kamuoyu baskısının artması halinde NATO’nun veya Türk hükümetinin ilerleyen günlerde bir açıklama yapması veya bazı ret kararlarını yumuşatması ihtimali bulunuyor. Zirveye kısa bir süre kala yaşanan bu krizin, Türkiye’nin NATO nezdindeki imajına ve basın özgürlüğü karnesine yönelik tartışmaları da yoğunlaştırması bekleniyor.