MSB'den 'BM Kıbrıs planı' iddialarına çok sert tepki: 'Kabul edilemez'
Milli Savunma Bakanlığı, BM'nin Kıbrıs'ta iki devletli çözümü rafa kaldıracak bir plan üzerinde çalıştığı iddialarına net bir yanıt verdi. Bakanlık, Kıbrıs Türk halkının haklarını yok sayan hiçbir girişimin Türkiye tarafından kabul edilmeyeceğini vurguladı.
Ne oldu?
BM Kıbrıs planı Türkiye, henüz resmi olarak açıklanmayan ancak uluslararası basında yer alan iddialar üzerine Ankara ile Lefkoşa arasında yeni bir gerilim başlığı haline geldi. Söz konusu iddialar, Birleşmiş Milletler'in Ada'da federal bir çözüme dönüşü amaçlayan yeni bir yol haritası hazırladığı yönündeydi. Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı (MSB), bu iddiaların gündeme gelmesinin ardından 6 Mart 2024 tarihinde yazılı bir açıklama yaparak tepkisini ortaya koydu. Bakanlık kaynakları, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliğini ve eşit uluslararası statüsünü yok sayan hiçbir girişime müsaade edilmeyeceğini belirtti.
Neden gündemde?
Konunun gündeme bomba gibi düşmesinin nedeni, basına yansıyan plan taslağının Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) yıllardır savunduğu “iki devletli çözüm” politikasını tamamen devre dışı bırakma riskiydi. MSB’nin açıklaması, özellikle Sözcü gazetesinin “BM’den Kıbrıs’ı teslim alma planı” manşetiyle duyurduğu iddialara doğrudan bir yanıt niteliğindeydi. Milli Savunma Bakanlığı, “Ada'daki mevcut hassas dengeyi bozmayı amaçlayan hiçbir girişim Türkiye açısından kabul edilemez” ifadelerini kullanarak diplomatik kanalların yanı sıra sahadaki askeri varlığın da bu konuda belirleyici olduğuna işaret etti. Açıklamada en dikkat çeken cümle ise “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin güvenliği Türkiye'nin güvenliğidir” oldu.
Bilinmesi gerekenler
Kıbrıs meselesinde yaklaşık yarım asırdır çeşitli çözüm planları müzakere edildi. 2004 yılındaki Annan Planı’nın Kıbrıslı Rumlar tarafından reddedilmesi ve 2017’de İsviçre’nin Crans-Montana kentindeki son federal çözüm müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanması, Ada'daki denklemi tamamen değiştirdi. KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ve Ankara, artık federal bir ortaklık temelinde müzakerelerin imkansız olduğunu, kapsamlı bir çözümün ancak Ada’daki iki devletin egemen eşitliğinin tanınmasıyla mümkün olabileceğini savunuyor. MSB, son yaptığı açıklamada bu pozisyonu bir kez daha teyit ederek, “Ada’da çözüm ancak iki devlet temelinde mümkündür” dedi. BM Güvenlik Konseyi’nin geçmiş kararları ise iki toplumlu ve iki kesimli federasyonu öngörüyor; bu da BM ile Türkiye'nin yeni çözüm parametreleri arasındaki temel ayrışmayı gözler önüne seriyor.
Sırada ne var?
BM’nin iddia edilen planı şimdilik resmi olarak masaya konulmuş değil. Ancak Türk tarafı, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar’ın temaslarında artık hükümetler arası bir müzakere sürecine geçilebilmesi için Kıbrıs Türk tarafının egemen eşitliğinin teyit edilmesi gerektiğini şart koşuyor. Ankara’dan gelen bu sert çıkış, diplomatik bir hazırlık hamlesi olarak okunuyor ve önümüzdeki günlerde Doğu Akdeniz’deki enerji denklemleri ile birlikte stratejik hesapların daha da karmaşıklaşacağına işaret ediyor.
Sık Sorulan Sorular
MSB’nin BM Kıbrıs planı iddialarına tepkisi ne oldu?
MSB, Kıbrıs Türk halkının haklarını yok sayan ve Ada'daki hassas dengeyi bozmayı amaçlayan hiçbir girişimin Türkiye açısından kabul edilemez olduğunu açıkladı. Çözümün ancak iki devlet temelinde mümkün olduğunu vurguladı.
BM’nin Kıbrıs planı iddiası nedir?
Uluslararası basında yer alan ancak henüz resmiyet kazanmayan iddialara göre BM, Kıbrıs'ta yeniden federal bir çözümü müzakere etmek için bir plan üzerinde çalışıyor. Bu iddia, Türkiye ve KKTC'nin iki devletli çözüm tezine aykırı bir girişim olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Kıbrıs konusunda hangi çözümü savunuyor?
Türkiye ve KKTC yönetimi, Kıbrıs'ta yarım asırlık federal müzakere sürecinin tükendiğini belirtiyor. Resmi tez, Ada'da iki ayrı egemen devletin varlığının uluslararası toplum tarafından tanındığı, “egemen eşitlik” temeline dayalı bir çözümdür.