Moskova'ya İHA saldırıları ve Hakan Fidan'ın kritik ziyareti: Rusya başkenti aynı anda iki gündemle sarsıldı

Ne oldu?

Moskova, Rusya'nın başkenti ve aynı zamanda ülkenin en kritik politik, ekonomik ve kültürel merkezidir. Şehir, son 24 saat içinde birbiriyle bağlantılı iki büyük gelişmeyle dünya gündemine oturdu. İlk olarak, Ukrayna tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen büyük çaplı bir insansız hava aracı (İHA) saldırısı dalgasıyla sarsıldı. Rus yetkililer, başkent ve çevresine yönelik olarak yaklaşık 200 İHA'nın havalandığını ve bunlardan bir kısmının kritik altyapı tesislerine ulaştığını duyurdu. Görgü tanıklarının ifadelerine ve ilk belirlemelere göre, saldırıların ana hedeflerinden biri Moskova'daki bir petrol rafinerisiydi. Rafineride peş peşe patlamalar yaşandığı ve bölgeden dumanlar yükseldiği bildirildi. Bu saldırılar, başkentin savaşın başından bu yana maruz kaldığı en yoğun İHA taarruzu olarak kayıtlara geçti.

Tam da bu gerilimli saatlerde Moskova, bir başka önemli gündeme daha ev sahipliği yaptı. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, önceden planlanmış resmi bir ziyaret kapsamında Moskova'da Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile bir araya geldi. İHA saldırılarının gölgesinde gerçekleşen görüşmede, ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel krizler masaya yatırıldı. Ziyaretin en somut çıktılarından biri, iki ülke arasında varılan önemli bir mutabakatın kamuoyuna duyurulması oldu. Görüşmede ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin "Moskova yanacak" çıkışı ve olası bir Putin-Zelenskiy görüşmesi gibi konuların da ele alındığı değerlendiriliyor. Hakan Fidan'a aynı günlerde Rusya'da fahri doktora unvanı verilmesi de dikkat çeken bir diplomatik jest olarak öne çıktı.

Neden gündemde?

Bu iki olay, bir şehrin eş zamanlı olarak hem sıcak bir çatışmanın hedefi hem de yüksek düzeyli diplomasinin merkezi olabileceğini çarpıcı bir şekilde gösteriyor. Saldırı, savaşın coğrafyasının genişlediğine ve Rusya'nın en korunaklı şehri olarak bilinen başkentinin dahi artık doğrudan tehdit altında olduğuna işaret ediyor. Bu durum, hem Rus kamuoyunda hem de uluslararası arenada büyük yankı uyandırdı. Özellikle petrol rafinerisi gibi ekonomik ve stratejik bir hedefin vurulması, enerji altyapısına yönelik riskleri bir kez daha gündeme taşıdı. Öte yandan, tam da bu çatışma ortamında Türkiye Dışişleri Bakanı'nın ziyareti ve varılan mutabakat, diplomasinin savaşın gürültüsünü bastırma potansiyelini gözler önüne seriyor. Türkiye'nin tahıl koridoru, esir takası ve ateşkes gibi konularda oynadığı arabulucu rolü, bu ziyaretle yeniden uluslararası ilginin odağına yerleşti.

Bilinmesi gerekenler

Moskova, yaklaşık 13 milyonluk nüfusuyla Avrupa'nın en kalabalık şehridir. Rusya'nın siyasi kalbi olmasının yanı sıra, Forbes'a göre dünyanın en pahalı şehirlerinden biridir. Şehrin yüzde 40'ının yeşil alanlarla kaplı olması, onu dünyanın en yeşil metropollerinden biri yapmaktadır. Saldırı haberleriyle birlikte, 1 Temmuz 2012'deki bölgesel genişlemenin ardından yüzölçümü iki katına çıkan ve 233.000 kişilik nüfus artışı yaşayan megakentin güvenlik açıkları tartışılmaya başlandı. Saldırıya ilişkin kesin can kaybı ve hasar rakamları henüz netleşmemiş olup, resmi makamlardan gelecek açıklamalar beklenmektedir. Diplomasi cephesinde ise Hakan Fidan ve Lavrov arasındaki görüşmenin detayları, Türkiye'nin dengeli dış politikasının yeni bir örneği olarak okunuyor. Ukrayna'daki savaş, Suriye krizi ve enerji iş birliği konularının görüşmenin ana başlıkları olduğu belirtiliyor.

Sırada ne var?

Gözler şimdi iki ana eksene çevrilmiş durumda. İlk olarak, Moskova'ya yönelik İHA saldırılarının ardından Rusya'nın Ukrayna'ya karşı nasıl bir misillemede bulunacağı ve bu durumun cephe hattındaki çatışmaları nasıl şiddetlendireceği sorusu yanıt bekliyor. Zelenskiy'nin "Ukrayna yanıyorsa, Moskova da yanacak" sözleri, bu saldırının bir kerelik olmadığının sinyali olarak yorumlanıyor. İkinci olarak, Hakan Fidan'ın Moskova temaslarının ardından Türkiye'nin önümüzdeki dönemde ateşkes, barış görüşmeleri veya yeni bir tahıl anlaşması için daha aktif bir girişim başlatıp başlatmayacağı merak konusu. Putin'in Zelenskiy ile Moskova'da görüşme ihtimaline dair yaptığı açıklamalar ise, çatışmaların yoğunluğuna rağmen diplomasi kanallarının hala açık tutulmaya çalışıldığını gösteriyor.