Mimar Sinan'ın 'ustalık eseri' Selimiye Camii'nin asırlık komşusu 'Sosyete Manav' Aydoğan Bilgen hayatını kaybetti
Edirne'de, Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' dediği Selimiye Camii'nin gölgesinde yıllarca manavlık yapan ve kentte 'Sosyete Manav' olarak tanınan Aydoğan Bilgen'in vefatı, esnaf ve sevenleri arasında büyük üzüntü yarattı.
Ne oldu?
Edirne'nin Meydan Mahallesi'nde, tarihi Selimiye Camii'nin hemen yanı başındaki Yedi Yol Ağzı mevkiinde uzun yıllardır manavlık yapan Aydoğan Bilgen yaşamını yitirdi. Kentte 'Sosyete Manav' lakabıyla tanınan Bilgen'in vefat haberi, hem esnaf camiasında hem de onu tanıyan Edirneliler arasında derin bir üzüntüyle karşılandı. Bilgen, Selimiye'nin tarihi silüetinin bir parçası haline gelen tezgahıyla sadece meyve sebze satmıyor, aynı zamanda bölgenin samimi ve renkli simalarından biri olarak biliniyordu.
Neden gündemde?
UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Selimiye Camii, son günlerde hem Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı yeniden ibadete açılış töreni hem de UNESCO mirası oluşunun 15. yılı dolayısıyla düzenlenen koşu etkinliğiyle gündemde. Bu resmi gündemin gölgesinde kalan ancak yerel halk için derin anlam taşıyan bir kayıp yaşandı. Caminin restorasyon süreçlerine, çevresindeki değişimlere ve milyonlarca turistin gelişine tanıklık eden 'Sosyete Manav' Aydoğan Bilgen'in vefatı, antik yapılar kadar onların etrafında şekillenen insan hikayelerinin de bir kentin hafızası olduğunu gösterdi.
Bilinmesi gerekenler
Mimar Sinan'ın 80 yaşında tamamladığı ve Osmanlı mimarisinin zirvesi sayılan Selimiye Camii, 1568 yılında temeli atılan ve 14 Mart 1575'te ibadete açılan bir külliyedir. Yapı, 2000 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınmış, 2011'de ise kalıcı liste olarak tescil edilmiştir. Caminin bulunduğu alan, inşasından önce Edirne'nin ilk sarayı olan Saray-ı elik ve Baltacı Muhafızları haremine ev sahipliği yapıyordu. Bugün ise caminin çevresi, Aydoğan Bilgen gibi yıllarını bu tarihi dokuya adamış esnafla birlikte yaşayan bir kültür mirası niteliğinde. Bilgen'in 'Sosyete Manav' olarak anılmasının sebebi, satış yaptığı bölgenin şehrin en merkezi ve prestijli noktalarından biri olmasının yanı sıra, kendine has üslubu ve müşterileriyle kurduğu özel diyalogdu.
Sırada ne var?
Aydoğan Bilgen'in vefatının ardından Edirne'deki esnaf odaları ve yakın çevresi tarafından anma etkinlikleri planlanabileceği konuşuluyor. Öte yandan Selimiye Camii, yakın zamanda geçirdiği kapsamlı restorasyonun ardından yeniden ibadete açılmış durumda. UNESCO mirası oluşunun 15. yıl dönümü nedeniyle sporcular caminin çevresinde 15 tur atarak hem farkındalık yarattı hem de tarihi yapının insan hayatındaki yerini vurguladı. 'Sosyete Manav'ın ardından boşalan tezgahının akıbeti henüz bilinmezken, Edirneliler Bilgen'i, Selimiye'nin gölgesinde kaybolan bir şehir efsanesi olarak hatırlamaya devam edecek.
Sık Sorulan Sorular
Selimiye Camii neden 'ustalık eseri' olarak anılır?
Mimar Sinan, 80 yaşında tamamladığı bu yapı için bizzat 'ustalık eserim' ifadesini kullanmıştır. Kubbe çapı ve yüksekliği, ince minareleri ve iç mekandaki ferahlık hissi ile Osmanlı mimarisinin en ileri teknik ve estetik örneklerinden biri kabul edilir.
Sosyete Manav kimdir ve neden bu lakabı almıştır?
Aydoğan Bilgen, Edirne'nin Selimiye Camii çevresindeki Yedi Yol Ağzı'nda yıllarca manavlık yapmış bir esnaftır. 'Sosyete Manav' lakabı, caminin prestijli gölgesinde, şehrin en merkezi noktasında satış yapması ve kendine has, samimi kişiliği nedeniyle halk tarafından verilmiştir.
Selimiye Camii UNESCO listesine ne zaman girdi?
Selimiye Camii ve Külliyesi, 2000 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edilmiş, 2011 yılında ise Dünya Mirası olarak kalıcı listeye tescil edilmiştir. 2025 yılı itibarıyla kalıcı listede yer alışının 15. yılı çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır.
Selimiye Camii'nin yapımı ne kadar sürmüştür?
Caminin inşasına 1568 yılında başlanmıştır. Başlangıçta 27 Kasım 1574 Cuma günü açılması planlanmış ancak II. Selim'in vefatı nedeniyle açılış 14 Mart 1575 tarihine ertelenmiştir. Yapım süreci yaklaşık 7 yıl sürmüştür.