Madımak Katliamı'nın 33. yılı: Cezasızlık gölgesinde bir utanç belgesi
Sivas Katliamı'nın üzerinden 33 yıl geçmesine rağmen, 35 insanın yaşamını yitirdiği vahşete dair cezasızlık politikası hâlâ aşılamadı. Türkiye'nin dört bir yanında anma etkinlikleri düzenlenirken, adalet talebi bir kez daha yüksek sesle dile getiriliyor.
Ne oldu?
Sivas Katliamı, 2 Temmuz 1993 tarihinde Pir Sultan Abdal Şenlikleri için Sivas'ta bulunan ve çoğunluğu Alevi aydın, yazar, ozan ve sanatçılardan oluşan 35 kişinin, konakladıkları Madımak Oteli'nin radikal İslamcı bir grup tarafından yakılması sonucu hayatını kaybettiği olaydır. Kurbanlardan 33'ü yanarak ya da dumandan boğularak can verirken, dışarıda meydana gelen olaylarda da iki saldırgan ölmüştür. Olay, Türkiye tarihinin en karanlık toplu katliamlarından biri olarak kayıtlara geçti.
Neden gündemde?
Katliamın 33. yıl dönümünde, Türkiye'nin birçok noktasında anma programları düzenleniyor. Kırşehir, Gebze ve İstanbul gibi şehirlerde yapılan etkinliklerle hayatını kaybedenler anılıyor. Siyasi partiler ve sivil toplum kuruluşları yayımladıkları mesajlarla, aradan geçen onlarca yıla rağmen yaşanan acının tazeliğini koruduğunu ve asıl yaraların hiç kapanmadığını vurguluyor. EMEP’in yaptığı açıklamada olduğu gibi, katliamla yüzleşme ve hesaplaşma talebi, anmaların merkezinde yer alıyor. Evrensel gazetesinin de dikkat çektiği üzere, “cezasızlık” en büyük ortak tepki olarak öne çıkıyor.
Bilinmesi gerekenler
Madımak Oteli yangını, dönemin siyasi ikliminin bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Olaylar sırasında güvenlik güçlerinin müdahalede yetersiz kaldığı ve fiili bir koruma sağlamadığı eleştirileri, bugün hâlâ tartışılıyor. Katliamdan ağır yaralı olarak kurtulan yazar Aziz Nesin, olaylardan sonra devletin gereğini yapmadığını belirterek, “Bu kadar ödün verilemez, diye düşünüyordum. Yanılmışım!” sözleriyle yaşadığı derin hayal kırıklığını dile getirdi. Çoğu gözlemciye göre, saldırı anında dışarıda toplanan kalabalığa karşı otelde mahsur kalanların korunamaması, olayın “katliam” olarak tanımlanmasının temel gerekçelerinden biridir.
Sırada ne var?
Yıl dönümü anmaları kapsamında sivil toplum örgütleri, Madımak’ın müze olması ve yaşananların bir utanç belgesi olarak kamusal hafızada yerini alması için çağrılarını yineliyor. Hukuk mücadelesi veren aileler ve avukatlar ise zaman aşımı tehlikesine karşı yargı süreçlerinin yeniden canlandırılmasını talep ediyor. 33 yıldır değişmeyen tek şeyin “adaletsizlik” olduğunu belirten kesimler, toplumsal barışın ancak geçmişle dürüstçe yüzleşmekle mümkün olabileceğinin altını çiziyor.
Sık Sorulan Sorular
Sivas Katliamı ne zaman gerçekleşti ve kaç kişi öldü?
Katliam, 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas'taki Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında meydana geldi. Çoğunluğu aydın ve sanatçı olan 33 kişi Madımak Oteli'nde yanarak veya dumandan boğularak, 2 saldırgan ise dışarıda hayatını kaybetti.
Aziz Nesin katliam hakkında ne dedi?
Otelden ağır yaralı olarak kurtulan Aziz Nesin, yaptığı basın açıklamasında devletin olayları önleyeceğine inandığını ancak yanıldığını söyledi. Dönemin hükümetini ve Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’i sert sözlerle eleştirdi.
Katliamın üzerinden 33 yıl geçmesine rağmen neden hâlâ gündemde?
Olayın failleri ve sorumluları hakkında etkin bir yargılama yapılamaması ve cezasızlık politikasının sürmesi nedeniyle adalet talebi canlılığını koruyor. Her yıl düzenlenen anma törenleriyle yaşananlar hatırlatılıyor ve toplumsal yüzleşme çağrıları yapılıyor.