Küresel devlerle yarışan yerli güç: TUSAŞ yeni projeler ve ihracat başarılarıyla gündemde
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), bir yandan KAAN ve HÜRJET gibi platformlarla ses getirirken, diğer yandan TEI ile imzaladığı motor anlaşması ve dünyanın en büyük savunma şirketleri arasına girme hedefiyle dikkat çekiyor.
Ne oldu?
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ), Türkiye'nin hava platformlarının tasarımı, geliştirilmesi ve üretiminde yetkinlik merkezi olarak faaliyet gösteren bir teknoloji şirketidir. Son dönemde şirket, birbiri ardına gelen önemli test uçuşları, yeni ürün lansmanları ve stratejik iş birlikleriyle savunma sanayii gündemini belirlemeye devam ediyor. Bu hafta, Milli Savunma Bakanlığı’nın haftalık basın bilgilendirme toplantısına TUSAŞ tesisleri ev sahipliği yaptı. Toplantının hemen öncesinde, şirket ile TEI (TUSAŞ Motor Sanayii AŞ) arasında kritik bir motor anlaşması imzalandığı duyuruldu. Ayrıca TUSAŞ, taktik sınıfta yeni bir insansız hava aracı olan 'GÖLGE' projesini de ilk kez kamuoyunun bilgisine sundu.
Neden gündemde?
TUSAŞ'ın gündemde yoğun bir şekilde yer almasının birkaç temel nedeni var. İlk olarak, şirketin geliştirdiği platformlardan art arda gelen uçuş testi haberleri geliyor. Milli muharip uçak KAAN'ın yeni prototipleri ortaya çıkarken, HÜRJET jet eğitim uçağı Akdeniz’de başarılı test sortileri gerçekleştiriyor. Genel maksat helikopteri GÖKBEY'in ise Suudi Arabistan'a ihracatı için görüşmelerin son aşamaya geldiği biliniyor. İkinci olarak, Bigpara tarafından yayımlanan listede TUSAŞ'ın, ASELSAN, ROKETSAN ve Otokar ile birlikte Türkiye'nin en büyük ilk 30 şirketi arasında yer alması, savunma sanayiinin ekonomik ağırlığını bir kez daha gözler önüne serdi. 2023 yılında 2 milyar 674 milyon dolar satış gelirine ulaşan şirket, bu performansıyla dünyanın en büyük ilk 50 havacılık firması arasına girmeyi başarmıştı.
Bilinmesi gerekenler
1973 yılında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde kurulan TUSAŞ, bugün sadece bir üretim üssü değil, aynı zamanda bir tasarım ve Ar-Ge merkezidir. Şirket, Airbus A380 ve askerî nakliye uçağı A400M gibi dünyanın en büyük uçak projelerine gövde ve kanatçık parçaları üretiyor. Yakın zamanda duyurulan 'GÖLGE' isimli uçan kanat tipi taktik İHA ise şirketin insansız sistemler alanındaki yetkinliğini farklı bir boyuta taşıdığını gösteriyor. Öte yandan, TUSAŞ ile TEI arasındaki motor anlaşması, platformlara yerli güç entegre edilmesi açısından stratejik önem taşıyor. Şirket ayrıca sosyal sorumluluk boyutunda da aktif; Milli Eğitim Bakanlığı ve TSK Güçlendirme Vakfı iş birliğiyle düzenlenen 'Savunmadan Sanata: Genç Tasarımlar' yarışmasının ödül töreni TUSAŞ tesislerinde gerçekleştirildi.
Sırada ne var?
Savunma sanayii kaynaklarından edinilen bilgilere göre TUSAŞ'ın önümüzdeki dönem takvimi oldukça yoğun. KAAN'ın 2028 yılında Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesi hedefleniyor; bu kapsamda yer testleri ve uçuş kampanyasına yeni prototiplerle devam edilecek. HÜRJET'in önümüzdeki aylarda Çekya ve Azerbaycan gibi ülkelerin de yer aldığı uluslararası ihalelerde boy göstermesi bekleniyor. GÖKBEY'in Suudi Arabistan'a yapacağı olası ilk ihracat teslimatı, şirketin helikopter alanında bir dönüm noktası olabilir. Henüz resmi detayları paylaşılmayan motor anlaşmasının ise KAAN programının seri üretim fazıyla doğrudan bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
Sık Sorulan Sorular
TUSAŞ nedir ve ne iş yapar?
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ), hava platformlarının tasarımı, geliştirilmesi, üretimi, modernizasyonu ve satış sonrası hizmetlerini yürüten bir Türk teknoloji merkezidir. Hem özgün platformlar (KAAN, HÜRJET, GÖKBEY) geliştirir hem de Airbus gibi küresel devlere parça üretimi yapar.
TUSAŞ'ın geliştirdiği en önemli projeler hangileri?
Şirketin en stratejik projeleri arasında 5. nesil milli muharip uçak KAAN, jet eğitim ve hafif taarruz uçağı HÜRJET, genel maksat helikopteri GÖKBEY, temel eğitim uçağı HÜRKUŞ ve uydu fırlatma sistemleri yer alıyor. Son olarak taktik sınıf İHA 'GÖLGE' de bu listeye eklenmiştir.
TUSAŞ neden ekonomik açıdan gündemde?
TUSAŞ, 2023 yılında elde ettiği 2 milyar 674 milyon dolar satış geliri ile dünyanın en büyük ilk 50 havacılık firması arasına girdi. Aynı zamanda ASELSAN, ROKETSAN ve Otokar ile birlikte Türkiye'nin en büyük şirketleri sıralamasında ilk 30'da yer alarak savunma sanayiinin ekonomideki artan ağırlığını kanıtladı.
TUSAŞ ile TEI arasında imzalanan anlaşma neyi kapsıyor?
İki şirket arasında savunma platformlarına yönelik motor geliştirme ve tedarikini içeren bir anlaşma imzalandı. Anlaşmanın detayları tam olarak açıklanmasa da, milli muharip uçak KAAN'ın uzun vadeli motor ihtiyacına yönelik stratejik bir adım olduğu yönünde değerlendirmeler bulunuyor.