Köprü ve otoyol zamlarının perde arkası: Vatandaşın cebinden çıkan rakamlar katlandı
Türkiye genelinde otoyol ve köprü geçiş ücretlerine yapılan son zam, özellikle büyükşehirler arası ulaşımı ve mega projelerin maliyetini yeniden tartışmaya açtı.
Ne oldu?
Köprü geçiş ücretleri zammı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve özel işletmeciler tarafından yönetilen otoyol ve köprülerde yeni tarifelerin devreye girmesiyle vatandaşın bütçesini doğrudan etkileyen bir fiyat güncellemesidir. Özellikle 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü gibi şehir içi geçişlerde otomobil ücreti 15 TL’den 24 TL’ye yükseldi. Buna ek olarak Osmangazi Köprüsü, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve 1915 Çanakkale Köprüsü gibi dev projelerde de benzer oranlarda artışlar kaydedildi. Yeni tarifeler, resmi gazetede yayımlanarak belirli bir tarih itibarıyla uygulamaya konuldu. Zam kararının gerekçesi olarak işletme maliyetleri, döviz kuru dalgalanmaları ve enflasyonist baskılar gösterildi.
Neden gündemde?
Bu zamlar, sadece günlük şehir içi trafiğini değil, şehirlerarası lojistik ve ticaretin omurgasını da etkiliyor. Daha bir yıl öncesine kadar 8-10 TL bandında olan geçişlerin katlanarak artması, özellikle İstanbul gibi iki kıta arasında mekik dokuyan milyonlarca çalışan için ciddi bir mali yük oluşturuyor. Kamuoyunda en büyük tepki, yap-işlet-devret modeliyle inşa edilen ve döviz cinsinden garanti ödemeleri içeren mega projelere yapılan zamların boyutuna gösteriliyor. Vatandaşlar, ekonomik darboğazda bu artışların hayat pahalılığını daha da derinleştireceğini savunuyor. Konunun siyasi boyutu da var; muhalefet partileri, döviz bazlı garantilerin bütçeye getirdiği yükün doğrudan vatandaşa zam olarak yansıdığını sık sık gündeme getiriyor.
Bilinmesi gerekenler
Yeni tarifeye göre otomobiller için 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve FSM Köprüsü geçiş ücreti 24 TL oldu. Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nde otomobil geçişi 35 TL'ye, Osmangazi Köprüsü'nde ise 399 TL’ye yükseldi. 1915 Çanakkale Köprüsü’nün otomobil geçiş ücreti ise 419 TL olarak güncellendi. Ağır vasıtalar ve ticari araçlar için bu rakamlar daha da yukarılara çıkıyor. Geçişlerde HGS ve OGS sistemleri üzerinden otomatik tahsilat yapılıyor; etiketsiz geçişlerde ise cezalı tarife uygulandığını sürücülerin mutlaka hatırlaması gerekiyor. Zam kararlarının özellikle gece yarısı itibarıyla aniden uygulamaya konulması, sürücülerin gişelerde zaman zaman sürpriz fiyatlarla karşılaşmasına neden oluyor.
Sırada ne var?
Uzmanlar, enflasyon muhasebesi ve kur korumalı garantiler nedeniyle yıl içerisinde ikinci bir zam dalgasının sürpriz olmayacağını belirtiyor. Özellikle yaz aylarında tatil ve turizm hareketliliğinin artmasıyla birlikte karayollarındaki yükün, bu maliyetleri ne kadar tolere edebileceği merak konusu. Hazine'nin, köprü ve otoyollar için verilen araç sayısı taahhüdünün tutmaması durumunda bütçeden yaptığı ödemeler kamuoyunda sık sık sorgulanmaya devam edecek. Vatandaş tarafında ise alternatif ücretsiz yolları veya toplu taşıma seçeneklerini tercih etme eğiliminin artması bekleniyor.
Sık Sorulan Sorular
15 Temmuz Şehitler Köprüsü geçiş ücreti ne kadar oldu?
Yeni düzenlemeyle birlikte otomobiller için 15 Temmuz Şehitler Köprüsü geçiş ücreti 24 TL olarak güncellendi.
Osmangazi Köprüsü zamlandı mı, son fiyatı nedir?
Evet, Osmangazi Köprüsü'ne de zam geldi. Otomobiller için güncel geçiş ücreti 399 TL olarak açıklandı.
Köprü ve otoyol ücretleri neden bu kadar çok artıyor?
İşletmeciler gerekçe olarak yüksek enflasyon ve döviz kurlarındaki dalgalanmaların işletme maliyetlerini artırdığını belirtiyor. Ayrıca yap-işlet-devret projelerindeki döviz bazlı garanti ödemeleri de zamların önemli bir sebebi olarak gösteriliyor.
Yeni zam tarifesi hangi tarihte geçerli oldu?
Yeni köprü ve otoyol zamları, Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından belirlenen tarih itibarıyla gece yarısından sonra geçerli olmaya başladı.