Köprü geçiş zamları: 'Garantili' yolların faturası yine cepten çıktı

Ne oldu?

Köprü geçiş zamları, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından işletilen otoyollar ve özel şirketler tarafından işletilen köprülerin geçiş ücretlerine yapılan son artıştır. KGM'nin resmi internet sitesinde yayımlanan yeni tarifeye göre, birçok güzergahta geçiş ücretleri yüzde 15 ila yüzde 30 arasında değişen oranlarda artış gösterdi. Zamların yeni yıl başlangıcı ya da enflasyon güncellemesiyle sınırlı kalmayıp, döviz kuru farkları ve işletme maliyetleri gerekçesiyle periyodik olarak uygulandığı belirtiliyor.

Neden gündemde?

Konunun gündem olmasının iki temel nedeni var: Birincisi, artan hayat pahalılığı içinde ulaşım maliyetlerinin yükselmesi. İkincisi ise siyasi cephedeki yankılar. KGM tarifelerindeki net rakamlar kamuoyuyla paylaşılırken, eski AK Parti Milletvekili Şamil Tayyar’ın sosyal medya hesabından yaptığı “Vatandaşın sırtına yük” şeklindeki çıkışı dikkat çekti. Bununla da yetinilmeyen bir diğer siyasi eleştiride, yap-işlet-devret projelerine atıfta bulunularak “Bu zamları bir tavuk firması yapsaydı kayyum atanırdı” ifadeleri kullanıldı. Bu söylemler, muhalefetin yanı sıra iktidar çevrelerinde de geçiş garantilerinin tartışma konusu olduğunu gözler önüne serdi.

Bilinmesi gerekenler

Yeni tarifeye göre 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü otomobil geçiş ücreti 33 TL’ye yükseldi. Osmangazi Köprüsü’nde ise otomobil geçiş ücreti yaklaşık 555 TL seviyesine ulaştı. Uzmanlar, bu artışın sadece bireysel sürücüleri değil, lojistik ve nakliye sektörlerini de doğrudan etkilediğini belirtiyor. Özellikle İstanbul-İzmir gibi uzun güzergahlarda maliyet artışı, taşıma fiyatlarına ve nihai tüketiciye yansıyabilecek potansiyel taşıyor. İşletmeci firmalar, sözleşmelerin dövize endeksli olması ve yıllık araç geçiş garantilerinin tutmaması durumunda bütçeden karşılanan açıkların sürdüğünü, zamların da bu finansal dengeyi sağlamak amacıyla yapıldığını ifade ediyor.

Sırada ne var?

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bütçe raporlarına göre, bu yıl da çeşitli köprü ve otoyollar için kamu kasasından garanti ödemelerinin yapılması bekleniyor. Siyasi kulislerde, artan tepkiler sonrası Meclis’te konunun yeniden gündeme getirilebileceği ve ulaştırma politikalarının şeffaflığına dair yeni düzenlemelerin talep edileceği konuşuluyor. Vatandaş cephesinde ise gözler, akaryakıt ve araç bakım maliyetleriyle birlikte yükselen bu ulaşım giderlerinin önümüzdeki bayram ve tatil dönemlerinde seyahat tercihlerini nasıl şekillendireceğine çevrilmiş durumda.