Kolombiya seçimleri Trump gölgesinde krize dönüştü: Petro sonuçları tanımadı

Ne oldu?

Kolombiya seçimleri, 1 Haziran 2026'da yapılan cumhurbaşkanlığı oylamasının ilk turunda beklenmedik bir sonuçla tamamlandı. Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın açık desteğini alan aşırı sağcı aday Abelardo de la Espriella, seçimi önde bitirirken mevcut Cumhurbaşkanı Gustavo Petro sonuçları tanımadığını duyurdu. Oyların hiçbir adayda yüzde 50'yi aşamaması nedeniyle seçim ikinci tura kaldı. Ancak asıl şok, Petro’nun Barranquilla kentindeki destekçilerine yaptığı konuşmada seçim sürecinde usulsüzlük iddialarını gündeme getirmesi ve De la Espriella’nın zafer ilanını reddetmesiyle yaşandı. Bir hafta içinde üç farklı gerilim başlığıyla çalkalanan ülkede, Kongre seçimlerini kazanan iktidardaki Tarihsel Pakt ittifakının başkan adayıyla Trump müttefiki arasındaki ikinci turun haziran sonunda yapılması bekleniyor.

Neden gündemde?

Kolombiya seçimleri, Latin Amerika’daki siyasi dengeleri doğrudan etkileme potansiyeli nedeniyle uluslararası kamuoyunun radarına girdi. Gustavo Petro, bölgenin en önemli solcu liderlerinden biri olarak 2022’de iktidara gelmiş ve geniş kapsamlı reform vaatleriyle dikkat çekmişti. Buna karşılık De la Espriella, Trump’ın göçmen karşıtı ve sert güvenlikçi söylemlerini Kolombiya’ya taşıyan isim olarak öne çıkıyor. Seçim kampanyası boyunca Trump’ın sosyal medya platformundan aldığı destek mesajları ve mitinglerinde kullandığı “Önce Kolombiya” sloganı, ABD siyasetinin Kolombiya iç siyasetine doğrudan müdahalesi olarak yorumlandı. Petro’nun seçim sonuçlarını tanımaması ise ülkede anayasal kriz tartışmalarını alevlendirdi. Mart ayındaki Kongre seçimlerinde Tarihsel Pakt ittifakı mecliste güç kazanmıştı; bu durum yasama ile yürütme arasında olası bir çatışmanın da habercisi sayılıyor.

Bilinmesi gerekenler

Kolombiya’da cumhurbaşkanlığı seçimleri iki turlu sistemle yapılıyor. İlk turda hiçbir adayın oyların yarısından fazlasını alamaması halinde, en yüksek oyu alan iki aday ikinci turda yarışıyor. De la Espriella ilk turu önde tamamlasa da kesin olmayan sonuçlara göre oy farkının oldukça az olduğu belirtiliyor. Seçim öncesinde 8 Mart’ta yapılan Kongre seçimlerini Petro’nun liderlik ettiği Tarihsel Pakt ittifakı kazanarak 2026-2030 dönemi için yasama çoğunluğunu elde etti. Bu sonuç, başkanlık yarışının Petro’nun desteklediği adayın lehine sonuçlanacağı beklentisini doğurmuştu. Ancak De la Espriella’nın beklenmedik çıkışı, anket şirketlerini dahi yanılttı. Trump’ın seçim sürecine dahil olması, Kolombiya’daki muhafazakar seçmeni mobilize ederken sol seçmen arasında ABD karşıtı söylemi güçlendirdi. Petro cephesinden gelen “seçim hilesi” iddiaları ise henüz somut kanıta dayanmıyor; muhalefet bu açıklamaları “darbe söylemi” olarak nitelendiriyor.

Sırada ne var?

İkinci tur oylamasının haziran ayının son pazar günü yapılması planlanıyor. İki haftalık süreçte adayların kampanyalarını sertleştirmesi beklenirken, asıl belirsizlik Petro’nun seçim sonuçlarını tanımama kararının hukuki sonuçlarında yatıyor. Kolombiya Yüksek Seçim Konseyi, oylama sürecinin şeffaf olduğunu ve uluslararası gözlemcilerin herhangi bir usulsüzlük raporlamadığını açıkladı. Buna rağmen Petro’nun tabanı sokağa çıkma çağrıları yaparken, De la Espriella destekçileri de zafer kutlamalarına başladı. Uluslararası toplum, özellikle ABD’nin bölgedeki etkisi ve olası bir Trump yönetiminin Kolombiya ile kuracağı ilişki biçimi üzerine senaryoları tartışıyor. Kolombiya pesosu seçim belirsizliğiyle değer kaybederken, ikinci turun Latin Amerika’da sol dalganın kaderini belirleyecek kritik bir viraj olduğu değerlendiriliyor.