Kılıçdaroğlu'nun NATO yorumu: 'İleri karakol değiliz, Rusya ve Çin'le de konuşuruz' çıkışı ne anlama geliyor?

Ne oldu?

Kılıçdaroğlu NATO yorumu, eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun güncel NATO zirvesinin gölgesinde düzenlediği ve gazetecilerden soru almadığı bir basın toplantısında yaptığı dikkat çekici dış politika çıkışıdır. Kılıçdaroğlu, Türkiye'nin temel bir NATO üyesi olduğunu teyit ederken, ülkenin ittifakın 'ileri karakolu' olarak konumlandırılmasına keskin bir dille karşı çıktı. Toplantıda en çok yankı uyandıran mesaj ise, Batı ile ilişkiler sürdürülürken Rusya ve Çin gibi Avrasya güçleriyle de diplomatik diyaloğun sürdürülmesi gerektiği yönündeki ifadesi oldu. Kılıçdaroğlu'nun, herhangi bir soru almadan metnini okuyup kürsüden ayrılması, verdiği mesajın tartışmasız ve net kalmasını hedeflediği şeklinde yorumlandı.

Neden gündemde?

Bu çıkış, Vilnius'ta alınan kritik kararlar ve İsveç'in üyelik sürecinin tamamlanmasının hemen ardından gelmesi nedeniyle siyasi kulisleri hareketlendirdi. Kılıçdaroğlu'nun muhalefet lideri olarak son dönemdeki suskunluğunun ardından doğrudan bir dış politika konusuna odaklanması, iç siyasette yeni bir pozisyon alma çabası olarak okunuyor. Özellikle 'ileri karakol değiliz' vurgusu, hükümetin son yıllarda izlediği özerk savunma sanayii politikalarıyla örtüşürken, 'Rusya ve Çin ile de konuşulur' cümlesi Batı medyasında 'eksen kayması' tartışmalarını yeniden alevlendirebilecek bir denge arayışı olarak değerlendiriliyor. Basın toplantısının soru-cevap kısmı olmaması ise, bu hassas konularda anlık yorum farklılıklarının önüne geçme isteği olarak yorumlandı.

Bilinmesi gerekenler

Kılıçdaroğlu, açıklamasında Türkiye'nin 70 yılı aşkın NATO müttefiki olduğunun altını çizdi, ancak ittifak içinde bağımsız karar alma mekanizmasının önemine vurgu yaptı. 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası Batı'nın tutumuna atıfta bulunarak, müttefiklik hukukunun tek taraflı dayatmalara izin vermemesi gerektiğini ima etti. Ekonomik ve siber güvenlik başlıklarına da değinen Kılıçdaroğlu, Türkiye'nin yeni dünya düzeninde çok kutuplu bir perspektif benimsemesi gerektiğini savundu. Basın toplantısının Medyascope tarafından duyurulması ve ana akım kanallarda eş zamanlı yayınlanmaması, medya üzerindeki siyasi kutuplaşmanın sürdüğüne dair bir veri olarak kayda geçti.

Sırada ne var?

Kılıçdaroğlu'nun bu çıkışının, önümüzdeki günlerde yapılması muhtemel CHP Parti Meclisi toplantılarında daha kapsamlı bir dış politika raporuna dönüştürülebileceği konuşuluyor. Hükümet kanadından ilk tepkiler gelmezken, iktidara yakın çevreler bu söylemi 'milli duruş' ile çelişen bir dengecilik olarak niteleyebilir. Öte yandan, CHP'nin cumhurbaşkanı adaylığı sürecinde Kılıçdaroğlu'nun dış politika karnesini yeniden parlatma amacı taşıdığı da Ankara kulislerinde masaya yatırılıyor. İktidarın, özellikle Ukrayna savaşı bağlamında yürüttüğü denge politikasıyla benzerlik taşıyan bu söylemlerin, muhalefetin Batı yanlısı imajını dengeleme stratejisinin bir parçası olduğu analizi öne çıkıyor.