Kılıçdaroğlu'nun Aşura etkinliği kararı: İstanbul programı neden iptal edildi?

Ne oldu?

Kılıçdaroğlu Aşura etkinliği, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun İstanbul Halkalı'da düzenlenmesi planlanan Evrensel Aşura Matem Merasimi'ne katılımının son dakikada iptal edilmesiyle gündeme gelen bir siyasi kriz anıdır. Kılıçdaroğlu'nun 16 Temmuz 2024 Salı günü saat 10.00'da gerçekleşmesi beklenen etkinliğe katılacağı, bir gün öncesinde başta TV100 ve Gazeteci Barış Yarkadaş olmak üzere çeşitli medya organları tarafından duyurulmuştu. Ancak CHP lideri, programda yer almasına rağmen etkinliğe fiziken katılmama kararı aldığını açıkladı.

Kılıçdaroğlu, Hürriyet'e yaptığı açıklamada kararın arka planını şu sözlerle özetledi: "Aşura etkinliğine fiziken katılmamanın daha doğru olacağı kanaatine vardık." Bu ifade, CHP Genel Merkezi'nde konuya ilişkin yoğun toplantılar yapıldığını gösteren haberlerle birlikte değerlendirildiğinde, iptal kararının ani gelişen bir durum olduğu anlaşılıyor.

Neden gündemde?

Konunun gündemdeki yerini anlamak için iki katmanlı bir okuma yapmak gerekiyor. İlk katman, Aşura Matem Merasimi'nin Türkiye'deki toplumsal ve siyasi hassasiyetidir. Muharrem ayının onuncu gününe denk gelen Aşura, başta Alevi-Bektaşi toplumu olmak üzere geniş bir kesim için matem ve yas günüdür. Bu anlamlı günde yapılacak bir siyasi katılımın nasıl yorumlanacağı, CHP kurmaylarını düşündüren temel mesele oldu.

İkinci katman ise Kılıçdaroğlu'nun son dönemdeki siyasi konumlanışıyla ilgili. CHP Genel Başkanı'nın 2023 seçimleri sonrası parti içinde yaşadığı yetki tartışmaları ve değişim talepleri, attığı her adımın daha yakından izlenmesine yol açıyor. Bu bağlamda Aşura etkinliğine katılım kararının alınması ve ardından iptal edilmesi, parti içi dinamiklerle ilişkilendirilerek yorumlandı. Independent Türkçe'nin aktardığına göre Kılıçdaroğlu, "Muharrem ayını ve aşura gününü siyasetin malzemesi yapmamak için programı iptal ettik" diyerek kararı doğrudan etik bir zemine oturttu.

Bilinmesi gerekenler

Serbestiyet'in haberinde, kararın “Aşura gününü siyasi polemiklere malzeme yapmamak” gerekçesine dayandığı vurgulandı. Bu ifade, etkinliğe katılım durumunda bazı çevrelerin konuyu farklı bağlamlara çekme riskinin hesaplandığını gösteriyor. Nitekim muhalefet içindeki görüş ayrılıkları ve Kılıçdaroğlu'na yönelik eleştiriler düşünüldüğünde, herhangi bir görüntü veya söylemin beklenmedik tartışmalara yol açma ihtimali bulunuyordu.

Etkinlik, adından da anlaşılacağı üzere “evrensel” nitelikte bir matem merasimi olarak planlanmıştı. Halk TV'nin aktardığına göre, iptal kararının alınmasının ardından CHP Genel Merkezi'nde art arda toplantılar yapıldı. Bu toplantılar, kararın Kılıçdaroğlu tarafından tek başına değil, yakın çalışma ekibiyle istişare edilerek alındığını düşündürüyor. Kararın zamanlaması da dikkat çekici: Etkinlikten bir gece önce katılım yönünde bilgi akışı varken, sabah saatlerinde iptal açıklaması geldi.

Sırada ne var?

Kılıçdaroğlu'nun bu kararı, CHP'nin Alevi toplumuyla kurduğu ilişki biçiminde yeni bir sayfa açmıyor; aksine mevcut hassasiyet çizgisini teyit ediyor. Parti geleneğinde Muharrem ayı ve Aşura etkinliklerine katılım konusu her zaman ince düşünülmüş bir denge üzerine kuruludur. Kılıçdaroğlu'nun fiziken katılmama ancak manevi olarak dayanışma mesajı verme tercihi, bu geleneğin güncel bir yansıması olarak okunabilir.

Önümüzdeki günlerde CHP çevrelerinden konuya ilişkin ek açıklamalar gelmesi muhtemel. Özellikle parti içi muhalefetin bu iptali nasıl yorumlayacağı, Kılıçdaroğlu'nun liderlik pozisyonunu etkileyebilecek bir faktör olarak izlenecek. Siyasi gözlemciler, Aşura etkinliği özelinde yaşanan bu gerilimin, daha geniş bir siyasi iletişim stratejisinin parçası olup olmadığını tartışıyor. Kararın gerekçesi her ne kadar etik bir çerçeveye oturtulsa da, Türk siyasetinde dini ve kültürel hassasiyet taşıyan günlerde yapılan program iptalleri nadiren tek boyutlu olur.