Kılıçdaroğlu'na dokunulmazlık tepkisi nedir?

Ne oldu?

Kılıçdaroğlu'na dokunulmazlık tepkisi, eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun katıldığı bir televizyon programında, HDP Eş Başkanı Selahattin Demirtaş'ın dokunulmazlığının kaldırılması sürecine ilişkin sarf ettiği sözler sonrası patlak veren tartışmalar bütünüdür. Kılıçdaroğlu yayında, 2016 yılında dokunulmazlıkların kaldırılmasına yönelik anayasa değişikliğine partisinin verdiği desteği savunarak “Pişman değilim” ifadesini kullandı. Bu açıklama, özellikle Demirtaş ile aynı dönemde cezaevine giren ve geçirdiği rahatsızlık sonucu tahliye edilen eski HDP Milletvekili Sırrı Süreyya Önder'in ailesinde derin bir yankı buldu. Önder'in kızı Ceren Önder Kandemir, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Kılıçdaroğlu'nu hedef alarak, “Ahları sizin üzerinizde, iyi hatırlanmayacaksınız” sözleriyle tepki gösterdi.

Neden gündemde?

Tartışmanın alevlenmesinin temel nedeni, Kılıçdaroğlu'nun CHP Genel Başkanlığı döneminde izlediği siyasi stratejinin yıllar sonra yeniden masaya yatırılmasıdır. 2016'da dokunulmazlıkların kaldırılmasını öngören anayasa değişikliği teklifine AK Parti ile birlikte CHP'nin de destek vermesi, HDP'li milletvekillerinin tutuklanmasının önünü açmıştı. O dönem eleştirilerin odağında olan bu karar, Kılıçdaroğlu'nun “pişman değilim” ısrarıyla birlikte siyasi hafızada tazelendi. Ceren Önder Kandemir'in kişisel bir ağıt niteliğindeki çıkışı, konuyu bireysel bir dram üzerinden kamuoyunun gündemine taşıdı. Babası Sırrı Süreyya Önder'in cezaevinde yaşadığı sağlık sorunlarına gönderme yapan Kandemir'in sözleri, sosyal medyada geniş yankı uyandırdı ve DEM Parti çevrelerinde de Kılıçdaroğlu'na yönelik eleştirileri tetikledi.

Bilinmesi gerekenler

2016 yılındaki anayasa değişikliği süreci, dokunulmazlık dosyaları TBMM'de bekleyen çok sayıda milletvekilini doğrudan etkiledi. Değişiklikle birlikte aralarında HDP Eş Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ ile Sırrı Süreyya Önder'in de bulunduğu isimler hakkında yargı yolu açıldı. Kemal Kılıçdaroğlu o dönemdeki tavrını “Hukuktan kaçan biri varsa bunu hukuka teslim etmek boynumuzun borcudur” sözleriyle savunmuştu. Ceren Önder Kandemir'in paylaşımı ise kararın insani sonuçlarına işaret ediyor. Kandemir mesajında, “Herkesin ahı üzerinizde” ve “Pişman olmayacak kadar yüzsüz bir düzenbazsın” gibi ifadeler kullanarak, siyasi bir eleştirinin ötesine geçen duygusal bir hesaplaşmaya girişti. Öte yandan DEM Parti Milletvekili Tülay Hatimoğulları da Kılıçdaroğlu'nun açıklamalarına sert tepki gösteren isimler arasında yer aldı.

Sırada ne var?

Kılıçdaroğlu cephesinden şimdilik yeni bir açıklama gelmiş değil. Ancak bu çıkış, CHP'nin yeni yönetimi ile Kürt siyasi hareketi arasında inşa edilmeye çalışılan diyalog zeminini zorlayabilecek nitelikte. DEM Parti tabanında yıllardır biriken öfkenin yeniden su yüzüne çıkması, önümüzdeki dönemdeki ittifak senaryolarını etkileyebilir. Sırrı Süreyya Önder'in sağlık sorunları nedeniyle tahliye edilmesinin ardından ailesinin bu denli net bir tavır alması, meselenin hukuki boyuttan çıkıp vicdani bir muhasebeye dönüştüğünü gösteriyor. Kılıçdaroğlu'nun programda kullandığı “Mutlak butlan kararıyla CHP Genel Başkanlığı'na getirildim” ifadesiyle partisindeki meşruiyet tartışmalarına da gönderme yapması, konuyu çok katmanlı bir siyasi hesaplaşmaya çevirdi. Önümüzdeki günlerde hem CHP hem de DEM Parti kanadından yeni açıklamaların gelmesi bekleniyor.

Siyasi tarihin kırılma anı

2016'daki oylama, Türkiye siyasetinin seyrini değiştiren kritik eşiklerden biri oldu. Dokunulmazlık kalkanının kalkması, HDP'nin parlamentodaki ağırlığını kaybetmesine ve Kürt siyasi hareketinin uzun yıllar boyunca lider kadrolarını cezaevinde tutmasına yol açtı. Ceren Önder Kandemir'in isyanı, bu sürecin mağdurlarından birinin evladı olarak, alınan kararların soyut hukuk tartışmalarından ibaret olmadığını, aileler ve yakın çevreler üzerinde onarılması güç yaralar açtığını hatırlatıyor.