Karadeniz'de İHA saldırıları tırmanıyor: Türk gemisi de hedef oldu, Dışişleri'nden taraflara uyarı

Ne oldu?

Karadeniz gemi saldırısı, Rusya-Ukrayna savaşının gölgesinde uluslararası sularda seyreden ticari gemilere yönelik insansız hava aracı (İHA) ve insansız deniz aracı (İDA) ile düzenlenen hedefli saldırılar zinciridir. Son olarak 28 Mayıs 2026'da, Ukrayna'dan Türkiye'ye kuru yük taşıyan ve Türk sahipliğinde bulunan 'Victress' adlı kuru yük gemisi, Karadeniz'de bir İHA tarafından saldırıya uğradı. Saldırıda gemi hasar alırken, güvertede bulunan iki Türk vatandaşı yaralandı. Hürriyet'in aktardığına göre, gemideki Türk personel olayın ardından tahliye edildi. Bu saldırı, aynı bölgede son dört gün içinde meydana gelen üçüncü vaka olarak kayıtlara geçti. Daha önce 26 Mart 2026'da yine bir Türk sahipli petrol tankeri İDA/İHA saldırısına hedef olmuş, 1 Aralık 2025'te ise Gürcistan'a giden bir Rus gemisi vurulmuştu.

Neden gündemde?

Karadeniz'deki tahıl koridoru ve genel ticaret rotalarının güvenliği, savaşın başlangıcından bu yana kırılgan bir dengedeydi. Ancak son saldırılar, çatışmanın deniz boyutunda tehlikeli bir sıçramaya işaret ediyor. Türk bayrağı taşımayan ancak Türk firmalarına ait gemilerin art arda hedef alınması, Ankara'yı doğrudan endişelendiren bir gelişme. BBC Türkçe'nin haberine göre, Dışişleri Bakanlığı olayın hemen ardından bir açıklama yaparak “Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğini tehlikeye atan bu tür eylemlerin bir an önce son bulması gerektiğini” vurguladı ve tüm tarafları gerilimi tırmandırmama konusunda uyardı.

Olayın zamanlaması da dikkat çekici. Bölgede Ukrayna'nın insansız sistemlerle Rus donanmasını ve lojistik hatlarını hedef alma stratejisi giderek derinleşirken, ticari gemilere yönelik saldırıların kime atfedileceği konusunda sis perdesi aralanmış değil. Resmi bir sorumluluk üstlenilmemesine rağmen, uzmanlar saldırıların teknik olarak Rusya'nın bölgedeki askeri kabiliyetleriyle örtüştüğüne dikkat çekiyor. Emekli Tümamiral Cihat Yaycı’nın daha önceki bir saldırıya ilişkin yaptığı değerlendirmede, bunun ticari lojistiği sekteye uğratmaya yönelik “sinsi bir plan” olabileceğini belirtmesi, konunun stratejik boyutunu gözler önüne seriyor.

Bilinmesi gerekenler

• Gemilerin statüsü: Saldırıya uğrayan gemiler Türk bayraklı değil, ancak Türk sahipli. Bu durum hukuki sorumluluk ve müdahale açısından gri bir alan yaratıyor.
• İHA tehdidi: Saldırılar artık sadece deniz mayınları veya sürüklenen mühimmatlarla sınırlı değil; doğrudan hedef alan silahlı İHA ve İDA'lar kullanılıyor. Bu, savunmasız ticari gemiler için riski katbekat artırıyor.
• Bölgesel etki: Tahıl anlaşmasının askıda olduğu bir dönemde, alternatif koridorları kullanan gemilerin vurulması küresel gıda fiyatlarını ve navlun sigorta maliyetlerini yukarı çekme potansiyeline sahip.
• Türkiye'nin pozisyonu: Dışişleri Bakanlığı'nın doğrudan taraf adı vermeyen ancak net bir dille yaptığı uyarı, Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi kapsamındaki denge politikasının giderek zorlaştığını gösteriyor.

Sırada ne var?

Uluslararası denizcilik otoritelerinin bölge için seyir uyarılarını güncellemesi bekleniyor. Türkiye'nin ise diplomatik kanallardan Rusya ve Ukrayna nezdinde girişimlerini yoğunlaştırması, özellikle personel tahliyesi ve yaralıların durumuyla ilgili somut adımlar atması öngörülüyor. Olayın aydınlatılması için teknik inceleme başlatıldığı bildiriliyor; İHA'nın tipi ve saldırının menşeine dair bulgular, Türkiye'nin atacağı sonraki diplomatik adımların tonunu belirleyecek. Montrö'nün sağladığı hassas dengenin korunması adına, Ankara'nın doğrudan bir tarafı işaret eden suçlayıcı bir dilden kaçınarak, 'insani ve ticari güvenlik' vurgusu üzerinden uluslararası baskı oluşturmaya çalışması muhtemel.