Kahramanmaraş UNESCO Edebiyat Şehri unvanıyla Türkiye'de bir ilke imza attı

Ne oldu?

Kahramanmaraş UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na (UCCN) “Edebiyat Şehri” olarak resmen dahil edildi. UNESCO'nun 2025 yılı değerlendirmeleri sonucunda açıklanan bu kararla Kahramanmaraş, Türkiye’den bu unvanı alan ilk şehir oldu. Daha önce gastronomi, zanaat ve müzik gibi farklı alanlarda UNESCO ağına katılan Türkiye kentleri bulunuyordu; ancak edebiyat dalında bu başarı bir ilk niteliği taşıyor. Karar, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi’nin uzun süredir yürüttüğü adaylık çalışmaları ve lobi faaliyetlerinin ardından geldi.

Neden gündemde?

Haber, yalnızca yerel bir gurur kaynağı olmanın ötesinde, Kahramanmaraş’ın kültürel kimliğinin uluslararası arenada tescillenmesi anlamına geliyor. Şehir, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yeniden ayağa kalkma mücadelesi verirken gelen bu unvan, moral ve uluslararası görünürlük açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor. Tanıtım çalışmaları hız kesmeden başladı: İstanbul’da sembol noktalardan Galata Kulesi’nde UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş’a özel ışık gösterisi yapıldı. Şehrin ismi artık dünyadaki edebiyat şehirleriyle aynı listede anılıyor; bu durum kültür turizmi ve edebiyat odaklı yeni yatırımlar için kapı aralıyor.

Bilinmesi gerekenler

Kahramanmaraş’ın edebiyatla kurduğu derin bağ, unvanın tesadüf olmadığını gösteriyor. Şehir, Türk edebiyatına yön veren çok sayıda ismi yetiştiren bir havza olarak biliniyor. Necip Fazıl Kısakürek’in öğrenim gördüğü, Nuri Pakdil ve Cahit Zarifoğlu gibi öncü şair ve yazarların doğup büyüdüğü yer olmasının yanı sıra, yüzyıllar öncesine dayanan bir sözlü şiir geleneğine ev sahipliği yapıyor. UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı, yerel kültürel varlıkları sürdürülebilir kalkınmanın merkezine koymayı hedefleyen bir program. Kahramanmaraş’ın bu ağa katılmasıyla birlikte edebiyat festivalleri, yazar rezidans programları ve uluslararası yayıncılık iş birlikleri gibi projelerin hız kazanması bekleniyor. Başvuru dosyasını yöneten Büyükşehir Belediyesi, süreç boyunca şehirdeki sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve edebiyat çevreleriyle koordineli çalıştı.

Sırada ne var?

Kahramanmaraş, UNESCO Edebiyat Şehri unvanını taşırken artık uluslararası ağın bir parçası olarak düzenli raporlamalar yapmak ve projeler geliştirmekle yükümlü. Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, bu unvanın şehrin deprem sonrası toparlanma sürecinde kültürel bir sıçrama tahtası olacağını belirtti. Önümüzdeki dönemde edebiyat temalı müze ve kütüphane projeleri ile uluslararası şiir ödüllerinin gündeme gelmesi olası. Ayrıca belediye, İstanbul’daki tanıtım atağının benzerlerini yurt dışında da sürdürmeyi planlıyor. Şehrin edebiyat rotasının dijital platformlara taşınması ve yeni nesil yazarlara destek programlarının açıklanması bekleniyor.