Kahire dörtlü zirvesi: Bölgesel krizler ve diplomatik denge arayışı

Ne oldu?

Kahire dörtlü zirvesi, Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan dışişleri bakanlarının 20-21 Haziran 2025 tarihlerinde Mısır'ın başkenti Kahire'de bir araya geldiği kritik diplomatik toplantıdır. Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın yanı sıra Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülatif, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Pakistan Dışişleri Bakanı Bilaval Butto Zerdari katıldı. Zirvenin temel gündem maddesini ABD ile İran arasında nükleer program ve yaptırımlar konusunda yürütülen müzakereler oluşturdu. Bakanlar ayrıca İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları ve kalıcı ateşkes arayışları ile Libya'daki siyasi süreç gibi bölgesel dosyaları da değerlendirdi.

Neden gündemde?

Bu format ülke grupları arasında sık rastlanan bir oluşum değil. Toplantının zamanlaması ise özellikle kritik: ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran'la yürüttüğü nükleer müzakerelerde sona yaklaşılırken, bölgenin önde gelen Sünni güçleri ortak pozisyon belirlemeye çalışıyor. İran'ın nükleer kapasitesinin artması ve buna bağlı olarak yaptırımların kalkma ihtimali ile bölgesel nüfuzunun genişlemesi, başta Suudi Arabistan ve Türkiye olmak üzere zirvedeki ülkeleri yakından ilgilendiriyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın zirve marjında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile ayrı bir görüşme gerçekleştirmesi de normalleşen Türkiye-Mısır ilişkilerindeki ivmenin göstergesi olarak okundu. Haber 7'nin dikkat çektiği üzere, Fidan'ın yoğun görüşme takvimi, Ankara’nın çok boyutlu diplomasi trafiğini yansıttı.

Bilinmesi gerekenler

Masada ilk sırada ABD-İran nükleer anlaşması vardı. Katılımcı ülkeler, İran'ın nükleer silah edinmesine karşı olduklarını yinelerken, diplomasiye de açık kapı bırakılması gerektiğini vurguladı. İkinci önemli başlık ise Gazze'deki insani kriz ve ateşkes çabaları oldu. Geçtiğimiz yılın Şubat ayında yine Kahire'de Gazze için düzenlenen benzer bir dörtlü toplantıda da ateşkes ve esir takası görüşülmüştü. Bu zirveyle birlikte tarafların krizin bölgesel yayılmasını önleme konusundaki iradelerini teyit ettikleri kaydedildi. Libya da gündemdeki yerini korudu. Takvim'in aktardığına göre, taraflar Libya'da kalıcı siyasi çözüm için uluslararası çabaların artırılması ve seçim sürecinin bir an önce tamamlanması konusunda mutabık kaldı. CNBC-e'nin haberine göre zirve sonrası yapılan ortak açıklamada bölgesel istikrarın ancak Filistin meselesinin iki devletli çözüm temelinde sonuca ulaştırılmasıyla mümkün olacağının altı çizildi.

Sırada ne var?

Dört ülkenin dışişleri bakanları arasındaki bu diyalog kanalının düzenli hale getirilmesi bekleniyor. Suudi Arabistan ve Pakistan'ın katılımıyla oluşan bu gayriresmî istişare mekanizması, önümüzdeki dönemde İran'la varılacak olası bir nükleer anlaşmanın bölgesel yansımalarını yönetmek için bir platform işlevi görebilir. Gözler şimdi Bakan Fidan'ın ilerleyen günlerde yapacağı ikili temaslara ve İran ile ABD arasında yürütülen müzakerelerden gelecek somut sonuçlara çevrildi.