KAAN Motoru: ABD’den Satış Bildirimiyle Kritik Eşik Aşıldı
Milli Muharip Uçak KAAN'ın motoru için ABD yönetiminin Kongre'ye satış bildirimi yaptığı iddia ediliyor. Bu gelişme, projenin önündeki en büyük engellerden birinin kalktığı anlamına gelebilir.
Ne oldu?
KAAN Motoru, Türkiye'nin yerli ve millî imkanlarla geliştirdiği 5. nesil Milli Muharip Uçağı KAAN'ın ilk prototiplerinde ve ilk parti seri üretim modellerinde kullanılması planlanan turbofan motordur. Son dakika gelişmelerine göre, KAAN'a güç verecek F110 motorlarının tedariki için ABD'de kritik bir aşama kaydedildi. Reuters haber ajansına dayandırılan bilgilere göre, eski ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, motor satışını resmen Kongre'ye bildirdi. Henüz resmi bir teyit gelmese de bu adım, uzun süredir beklenen satış onay sürecinin başladığına işaret ediyor.
Neden gündemde?
KAAN projesi, Türk savunma sanayisinin en prestijli ve stratejik programlarından biri. Yerli motor çalışmaları devam ederken, uçağın ilk uçuşları ve ilk teslimatları için Amerikan yapımı General Electric F110 motorlarına ihtiyaç duyuluyor. ABD'nin motor satışına yönelik tutumu, projenin takvimi açısından hayati önem taşıyor. Daha önce F-35 programından çıkarılma ve çeşitli yaptırımlarla karşılaşan Türkiye için bu bildirimin yapılması, Washington ile savunma sanayii ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor. Konu, Yunanistan'ın Washington nezdinde motor satışını engellemeye yönelik girişimleri bağlamında da ayrıca önem kazanıyor.
Bilinmesi gerekenler
KAAN'ın kalbi olacak yerli motor için TRMotor ve TEI gibi kuruluşlar yoğun bir çalışma yürütüyor. Ancak 5. nesil bir savaş uçağı motorunun geliştirilmesi yıllar sürecek teknik bir süreç. Bu nedenle KAAN'ın bir an önce envantere girmesi için ilk etapta GE Aerospace'in F110-GE-129 varyantının kullanılması planlanıyor. Bu motor, F-16 savaş uçaklarında da kullanılan, güvenilirliği kanıtlanmış bir güç grubu. ABD yasaları gereği, savunma sanayii ürünlerinin yurt dışına satışı için yönetimin Kongre'ye resmi bildirimde bulunması ve Kongre'nin belirli bir süre içinde itiraz etmemesi gerekiyor. İddia edilen bildirimin, bu resmi sürecin başlangıcı olduğu belirtiliyor. Hürriyet gazetesinin haberine göre, Yunanistan'ın bu satışı bloke etmek için Washington'da yürüttüğü lobi faaliyetleri şimdilik sonuçsuz kalmış görünüyor.
Sırada ne var?
Kongre'ye yapılan resmi olmayan bildirimin ardından gözler, 15 günlük yasal inceleme sürecine çevrildi. Eğer Kongre bu süre zarfında satışı durdurmak için bir karar almazsa, motorların Türkiye'ye ihracatının önü tamamen açılacak. Bu gelişme, KAAN'ın 2025 yılı sonunda planlanan ikinci uçuşu ve sonrasındaki test takvimi için kritik bir dönüm noktası olacak. Savunma Sanayii Başkanlığı ve TUSAŞ yetkilileri, sürecin olumlu tamamlanması halinde üretim hattının hızlanacağını daha önce dile getirmişti. Gelişmeler, hem KAAN projesinin geleceğini hem de Türk-ABD savunma ilişkilerinin seyrini doğrudan etkileyecek.
Sık Sorulan Sorular
KAAN motoru için ABD'den resmi onay çıktı mı?
Henüz resmi bir onay belgesi yayınlanmadı. Reuters'a dayandırılan haberlere göre, Beyaz Saray'ın Kongre'ye satışla ilgili gayri resmi bildirimde bulunduğu iddia ediliyor. Resmi sürecin başlaması için bu bildirimin teyit edilmesi bekleniyor.
KAAN hangi motoru kullanacak?
KAAN'ın ilk prototip ve ilk seri üretim bloklarında, F-16'lardan da bilinen General Electric F110-GE-129 turbofan motorunun kullanılması planlanıyor. Uzun vadede ise tamamen yerli ve millî bir turbofan motorun geliştirilerek KAAN'a entegre edilmesi hedefleniyor.
Yunanistan neden bu motor satışını engellemeye çalışıyor?
Yunanistan, Ege ve Doğu Akdeniz'deki askeri dengeyi gerekçe göstererek Türkiye'nin ileri teknoloji savunma sistemlerine erişimini kısıtlamak için Washington'da yoğun lobi faaliyeti yürütüyor. F-16 satışları ve F-35 programına dönüş konularıyla birlikte KAAN'ın motor tedariki de bu lobinin hedefleri arasında yer alıyor.