KAAN motor satışı: ABD'den yeşil ışık iddiası ve perde arkası
Reuters'ın haberine göre ABD yönetimi, Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN için kritik öneme sahip motor satışına onay vermeye hazırlanıyor. Uzun süredir tıkanan tedarik sürecinde Kongre aşamasına geçildiği iddia edilirken, gözler resmi açıklamaya çevrildi.
Ne oldu?
KAAN motor satışı, Türkiye’nin 5. nesil milli muharip uçak projesi KAAN’ın ihtiyaç duyduğu jet motorlarının ABD’den tedarik edilmesine yönelik uzun süredir devam eden pazarlık ve onay sürecinin son aşamasıdır. Reuters tarafından servis edilen ve BBC, NTV gibi kuruluşların aktardığı haberlere göre, Trump yönetimi KAAN uçaklarına motor satışına izin verecek bir paketi Kongre’ye sunma kararı aldı. Henüz resmi bir Washington ya da Ankara teyidi bulunmasa da, motor satışının önümüzdeki dönemde gerçekleşebileceğine dair beklentiler güçlenmiş durumda.
Neden gündemde?
Milli muharip uçak KAAN, Türk savunma sanayiinin en prestijli projelerinden biri olarak görülüyor. Ancak projenin takvimine göre ilk uçuşlar ve seri üretim aşamasında kullanılması planlanan F110-GE-129 ve ilerleyen safhalar için F110-GE-132 motorları, ABD lisansına tabi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 29 Eylül 2025’te yaptığı açıklamada motorların ABD’den alınamadığını doğrulamış, bu durumun projeye etkilerinin yönetilmeye çalışıldığını belirtmişti. Fidan’ın bu sözleri, KAAN’ın motorsuz kalabileceği tartışmalarını alevlendirmiş, projenin akıbeti kamuoyunda sorgulanır hale gelmişti.
ABD merkezli düşünce kuruluşu analisti Gönül Tol’un 26 Mart 2026’da aktardığı bilgiler ise sürecin yeni bir evreye girdiğine işaret etti. Tol, motor satışına ilişkin paketin ABD Kongresi’ne ulaştığını ve onay sürecinin başladığını iddia etti. Yaklaşık 700 milyon dolarlık bir paketten söz ediliyor. Bu gelişme, aylardır süren belirsizliğin ardından proje için kritik bir dönüm noktası anlamına geliyor.
Bilinmesi gerekenler
KAAN projesinde motor konusu, sadece teknik değil aynı zamanda diplomatik bir mesele olarak öne çıkıyor. Türkiye, F-35 programından çıkarıldıktan ve S-400 krizi sonrası CAATSA yaptırımlarına maruz kaldıktan sonra ABD’den askeri motor tedariki ciddi şekilde sekteye uğramıştı. KAAN’ın ilk prototiplerinde mevcut stoktaki F110 motorları kullanılmış olsa da seri üretim ve operasyonel kabiliyet için yeni motorlara ihtiyaç duyuluyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a motor tedariki konusunda eksik bilgi verildiği iddiaları Eylül 2025’te gündeme geldi, ancak bu iddialar resmi makamlarca doğrulanmadı. Eş zamanlı olarak, “neden önce motor değil de uçak üretildiği” eleştirisi de sosyal medyada sıkça tartışılan bir konu haline geldi. Uzmanlar ise motor geliştirme sürecinin uçak gövdesinden çok daha uzun zaman aldığını, birçok ülkenin ilk etapta ithal motorla başlayıp zamanla yerli çözümlere geçtiğini hatırlatıyor.
Sırada ne var?
ABD Kongresi’nin onayı halinde, motor paketinin teslimat takvimi ve miktarı netleşecek. Türkiye’nin orta vadede KAAN’ı yerli motorla uçurma hedefi hala masada. TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI) ve TRMotor, yerli turbofan motor geliştirme projeleri üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Motor satışının gerçekleşmesi, KAAN’a zaman kazandırırken yerli motorun yetişmesi için fırsat penceresi yaratabilir. Ancak Kongre süreçlerinin öngörülemezliği ve Türkiye-ABD ilişkilerindeki iniş çıkışlar, bu konudaki nihai kararı belirleyecek asıl etken olmaya devam edecek. Resmi makamların yapacağı açıklamalar, projenin geleceğine dair en net yol haritasını ortaya koyacak.
Sık Sorulan Sorular
KAAN uçağına hangi motor satılacak?
Planlanan satışın, KAAN’ın ilk aşaması için General Electric üretimi F110-GE-129 ve sonraki aşamalar için F110-GE-132 turbofan motorlarını kapsadığı belirtiliyor. Bu motorlar halihazırda ABD lisansına tabi ve satışı ABD hükümetinin onayını gerektiriyor.
Motor satışıyla ilgili resmi onay çıktı mı?
Şu ana kadar ne Washington ne de Ankara tarafından resmi bir onay ya da anlaşma açıklanmadı. ABD merkezli düşünce kuruluşu analistinin iddiasına göre paket Kongre aşamasına gelmiş durumda, ancak nihai onay henüz kamuoyuna duyurulmuş değil.
Türkiye KAAN için yerli motor üretebilecek mi?
Evet, orta ve uzun vadede milli turbofan motorun KAAN'a entegrasyonu hedefleniyor. Bu kapsamda TEI ve TRMotor yerli motor geliştirme projelerini yürütüyor. Motor satışı, yerli motor hazır olana kadar geçecek sürede projenin takvimini korumaya yönelik bir ara çözüm olarak görülüyor.