İstanbul nişanlı vahşeti: Art arda gelen olaylar toplumsal bir krizi mi işaret ediyor?

Ne oldu?

İstanbul nişanlı vahşeti, son bir hafta içinde İstanbul ve Hatay'da eski ya da mevcut nişanlıların karıştığı, toplamda en az dört kişinin hayatını kaybettiği bir dizi şiddet olayını tanımlayan, kamuoyunda yer etmiş bir gündem başlığıdır. Basına yansıyan bilgilere göre en ağır olaylardan biri Başakşehir'de meydana geldi. Bir erkek, nişanlısı olduğu belirtilen genç bir kadını başına taşla vurarak öldürdü ve cesedini boş bir araziye attı. Zanlının ifadesinde, kadının ayrılmak istemesi üzerine bu eylemi gerçekleştirdiğini söylediği öne sürüldü. Aynı günlerde Hatay'da yaşanan başka bir olayda ise saldırgan, eski nişanlısının evine giderek genç kızı ve babasını kurşun yağmuruna tuttu; baba ve kızı olay yerinde hayatını kaybetti. Esenyurt'ta ise 'yan bakma' tartışmasıyla başlayan bir kavgada bir genç bıçaklanarak öldürüldü. Bu olaylar, birbirinden bağımsız gibi görünse de kamuoyunda 'nişanlı vahşeti' çatı kavramı altında birleşti.

Neden gündemde?

Konu, şiddetin dozu ve faillerin saldırı biçimlerindeki acımasızlık nedeniyle sosyal medyanın ve ana akım medyanın ilk sıralarında yer alıyor. Art arda gelen haberler, 'nişanlı şiddeti' olgusunu yeniden tartışmaya açtı. Uzmanlar, bu tür haberlerin yalnızca münferit adli vakalar olmadığını, özellikle ayrılık ve reddedilme durumlarında erkek şiddetinin tırmanışa geçtiği bir modeli ortaya koyduğunu belirtiyor. Kadın örgütleri ve hukukçular, caydırıcı cezaların uygulanmamasının ve koruma tedbirlerindeki zafiyetlerin bu ölümlere zemin hazırladığı eleştirisini daha yüksek sesle dile getirmeye başladı. Sadece kadınların değil, onları korumaya çalışan aile üyelerinin de hedef alınması, toplumsal infialin büyümesine neden oldu.

Bilinmesi gerekenler

• Başakşehir cinayetinin detayları: İddiaya göre erkek, nişanlısıyla yaşadığı ayrılık tartışması sonrası onu darp etti; bilincini kaybeden kadının başını taşla ezerek öldürdü. Ardından cesedi bir inşaat alanına bıraktı. Cenaze, bir süre sonra çevredekiler tarafından bulundu. Şüpheli kısa sürede yakalanarak tutuklandı.
• Hatay saldırısı: İskenderun'da meydana gelen olayda fail, eski nişanlısının oturduğu eve silahla dalarak önce genç kıza, sonra da onu korumaya çalışan babaya ateş etti. Saldırganın olay yerinden kaçtığı, polisin geniş çaplı arama başlattığı bildirildi.
• Yasal zemin: Türk Ceza Kanunu'nda 'tasarlayarak adam öldürme' ve 'canavarca hisle öldürme' ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiriyor. Ancak kadın cinayetlerinde faillerin duruşma salonlarındaki iyi hal indirimleri, bu cezaların ne ölçüde uygulandığı sorusunu sürekli gündemde tutuyor.

Sırada ne var?

Başakşehir'deki zanlının yargı süreci önümüzdeki günlerde şekillenmeye başlayacak. İlk duruşma tarihinin önümüzdeki aylarda belirlenmesi bekleniyor. Hatay'daki saldırgan ise halen firarda ya da yakalanma sürecinde; resmi kaynaklardan yeni bir açıklama geldiğinde kamuoyuyla paylaşılacaktır. Bu olayların ardından, İstanbul Sözleşmesi'nin feshi ve 6284 sayılı yasanın etkin uygulanması etrafındaki siyasi ve hukuki tartışmaların yeniden alevlenmesi, kadın derneklerinin yeni eylem planlarını duyurması öngörülüyor. Güvenlik güçlerinin, benzer risk altındaki kadınlara yönelik koruma tedbirlerini gözden geçireceği basına yansıyan bilgiler arasında.