İstanbul'da eşcinseller için parti düzenleyeceğini açıklayan bar kapatıldı

Ne oldu?

İstanbul'da bir bar, Boğaz'da eşcinsel erkeklere yönelik bir gemi partisi düzenleyeceğini sosyal medya hesaplarından duyurmasının ardından valilik kararıyla mühürlendi. Söz konusu mekan, Cihangir'de faaliyet gösteren 'Tek Yön' isimli işletme. Barın organizasyonu, LGBT bireylerin yolcu olarak katılacağı bir kruvaziyer gemisinde "Boğaz turu ve parti" vaadiyle tanıtması, muhafazakâr medya organlarında geniş yankı buldu. Bunun üzerine harekete geçen İstanbul Valiliği, ilgili kurumlarla koordineli olarak gerçekleştirdiği denetimler neticesinde mekanın faaliyetlerini durdurdu ve işletmeyi mühürledi. Haber, özellikle Yeni Şafak ve Haber 7 gibi yayın organlarında "sapkınlığa geçit verilmedi" ve "ahlaksızlığın merkezine devlet kilidi" başlıklarıyla kamuoyuna servis edildi.

Neden gündemde?

Mekanın kapatılması, Türkiye'de son yıllarda giderek sertleşen LGBT karşıtı söylem ve uygulamaların yeni bir halkası olarak görülüyor. Olayı gündemin tepesine taşıyan asıl unsur, organizasyonun içeriğinden ziyade, muhafazakâr basının kullandığı dil ve valiliğin aldığı hızlı aksiyon oldu. Yeni Şafak gazetesi, partinin düzenleneceği gemiyi "Atlantis" olarak adlandırırken, Takvim gazetesi aynı geminin Sultanahmet ve Kapalıçarşı gibi tarihi mekanları tanıtım materyallerinde kullandığını öne sürerek "ecdat mirası üzerinden küstah tanıtım" ifadesini kullandı. Valilik kararının, Kabine toplantısı sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "aile yapısını tehdit eden sapkın akımlara" karşı mücadele mesajlarıyla aynı döneme denk gelmesi, konuyu siyasi bir zemine de taşımış durumda. Öte yandan kruvaziyer partisinin iptal edilip edilmediği veya geminin rotasını değiştirip değiştirmediğine dair çelişkili bilgiler mevcut; Yeni Şafak geminin rotasını değiştirdiğini yazarken, resmi bir açıklama henüz gelmiş değil.

Bilinmesi gerekenler

Tek Yön, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde uzun süredir faaliyet gösteren ve LGBT bireylerin sosyalleştiği bilinen bir mekandı. İşletme, daha önce de benzer temalı partiler düzenlemiş, ancak bu kez etkinliğin mobil bir platforma (kruvaziyer gemisi) taşınması ve Boğaz gibi sembolik bir mekanda yapılacak olması tepkileri büyüttü. Valilik kararının hangi spesifik gerekçeyle alındığına dair yazılı bir açıklama yapılmazken, denetimlerin zabıta ve emniyet ekiplerinin katılımıyla gerçekleştiği belirtiliyor. Kapatma işlemi idari bir tasarruf olarak değerlendiriliyor; işletmenin ruhsat ihlali, genel ahlaka aykırılık veya izinsiz etkinlik düzenleme gibi gerekçelerle mühürlenmiş olabileceği üzerinde duruluyor. Ayrıca, daha önce pandemi döneminde de ülke genelinde birçok LGBT dostu mekan geçici olarak kapatılmış, ancak bu kez kapatmanın kalıcı olduğu haberleştirilmiştir.

Sırada ne var?

Mekanın hukuki yollara başvurup başvurmayacağı ve kapatma kararının yargıya taşınıp taşınmayacağı önümüzdeki günlerde netlik kazanacak. İstanbul Valiliği'nin olayla ilgili daha detaylı bir açıklama yapması beklenirken, konunun yargı sürecine taşınması halinde ifade özgürlüğü ve ayrımcılık yasağı bağlamında tartışmaların alevlenmesi olası. Öte yandan, Türkiye'de LGBT bireylere yönelik kamusal alanda artan baskılar ve etkinlik iptalleri göz önüne alındığında, benzer mekanlara yönelik denetimlerin sıklaşacağı sinyali şimdiden verilmiş durumda. Muhalefet partileri ve insan hakları örgütleri konuya sessiz kalırken, hükümete yakın sendikalar ve sivil toplum kuruluşları kapatma kararını destekleyen açıklamalar yapmaya başladı bile. Etkinliğin düzenleneceği kruvaziyer şirketinin nasıl bir yol izleyeceği ise belirsizliğini koruyor.

Sıkça sorulan sorular

Tek Yön isimli bar neden kapatıldı? İstanbul Valiliği koordinesinde yapılan denetimler sonucunda, işletmenin İstanbul Boğazı'nda eşcinsel bireylere yönelik bir gemi partisi organize edeceğini duyurması üzerine mekan mühürlendi. Resmi olarak hangi spesifik mevzuat ihlalinin gerekçe gösterildiği henüz açıklanmış değil.

Kruvaziyer partisi gerçekleşti mi? Basında çıkan haberlere göre, valiliğin müdahalesi sonrası gemi rotasını değiştirdi ancak bu bilgi resmi makamlarca doğrulanmamıştır. Etkinliğin akıbeti hakkında net bir teyit bulunmuyor.

Tek Yön barı daha önce de benzer etkinlikler düzenlemiş miydi? Evet, Beyoğlu'nda uzun süredir hizmet veren mekan, LGBT bireylere yönelik çeşitli sosyal etkinlikler ve temalı partiler düzenlemesiyle biliniyordu ancak bu ölçekteki bir organizasyon ilk kez bu kadar büyük tepki çekti.

Kapatma kararına karşı hukuki süreç başlatıldı mı? Şu an için işletme sahiplerinin veya avukatlarının konuya ilişkin yaptığı resmi bir başvuru ya da açıklama bulunmuyor.