İsrail'in 'Ermeni soykırımı' hamlesi: Ankara'ya karşı yeni cephe mi açılıyor?
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın, 1915 olaylarını 'Ermeni Soykırımı' olarak resmen tanıma karar tasarısını hükümete sunacağını açıklaması, Türkiye ile zaten gergin olan ilişkilerde yeni bir kriz başlığı yarattı.
Ne oldu?
İsrail Türkiye soykırımı başlığı, İsrail'in Ankara'yı hedef alan son siyasi hamlesini tanımlayan güncel bir kriz başlığıdır. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, 26 Haziran 2026'da yaptığı açıklamada, hükümete 1915 olaylarını "Ermeni Soykırımı" olarak tanıyan bir karar tasarısı sunacağını duyurdu. Sa'ar'ın bu çıkışı, Türkiye'nin İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarına yönelik sert eleştirilerinin hemen ardından geldi. İsrail basını, kararın doğrudan Türkiye'yi diplomatik olarak köşeye sıkıştırmak ve uluslararası arenada zor durumda bırakmak amacıyla gündeme getirildiğini yazıyor.
Neden gündemde?
Konu, iki ülke arasındaki gerilimin tarihi bir cepheye taşınması nedeniyle büyük yankı uyandırdı. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları nedeniyle Türkiye'den yükselen "soykırım" suçlamaları ve ticari kısıtlama kararları devam ederken, Tel Aviv yönetiminin "Ermeni soykırımı" kartını masaya sürmesi misilleme olarak yorumlanıyor. Türk medyasında geniş yer bulan haberde, İsrail'e "Katliamcı" ve "Katil" sıfatlarıyla atıfta bulunulurken, karar "skandal hamle" ve "küstah çağrı" olarak nitelendirildi. Ankara'nın konuya ilişkin ilk tepkisi, girişimin tamamen siyasi saiklerle yapıldığı ve tarihin siyasallaştırılmasının kabul edilemez olduğu yönünde oldu.
Bilinmesi gerekenler
İsrail parlamentosu Knesset'te daha önce de benzer tasarılar gündeme gelmiş ancak hükümetler tarafından askıya alınmıştı. Mevcut girişimi farklı kılan ise bizzat Dışişleri Bakanı tarafından sahiplenilmesi ve hükümet tasarısı olarak sunulacak olması. Tarihsel arka planda, 1915 olaylarına ilişkin Türkiye'nin resmi tezi, yaşananların bir iç savaş ve zorunlu göç koşullarında karşılıklı acıların yaşandığı bir trajedi olduğu yönünde. İsrail ise bugüne kadar bu olayları resmen "soykırım" olarak tanıyan ülkeler arasında yer almıyordu. Kararın Knesset'ten geçmesi halinde İsrail, ABD, Fransa ve Almanya gibi ülkelerin bulunduğu listeye katılmış olacak. Uzmanlar, bu adımın iki ülke arasındaki istihbarat ve diplomatik ilişkilerde onarılması güç hasarlar bırakabileceğine dikkat çekiyor.
Sırada ne var?
Gözler şimdi İsrail hükümeti içindeki dengeye ve Knesset'te yapılacak olası oylamaya çevrildi. Koalisyon ortaklarının tasarıya tam destek verip vermeyeceği henüz netlik kazanmazken, Ankara'dan gelebilecek somut diplomatik yaptırımların neler olacağı merak konusu. Türkiye'nin Tel Aviv Büyükelçisi'ni ikinci kez geri çağırma, İsrail ile süren enerji ve ticaret başlıklarını tamamen dondurma veya uluslararası platformlarda İsrail aleyhine yeni hukuki girişimler başlatma seçenekleri masada olabilir. Öte yandan İsrail kamuoyunda, bu kararın Gazze'deki eylemleri nedeniyle Uluslararası Adalet Divanı'nda "soykırım" suçlamasıyla yargılanan bir ülkenin elini zayıflatacağını savunan eleştirel sesler de yükseliyor.
Sık Sorulan Sorular
İsrail'in Ermeni soykırımı tanıma kararı resmi olarak alındı mı?
Henüz resmi bir karar alınmış değil. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, hükümete sunmak üzere bir karar tasarısı hazırladığını açıkladı. Tasarının Knesset'te oylanıp yasalaşması için hükümetin ve parlamentonun onayı gerekiyor.
İsrail neden şimdi böyle bir adım atıyor?
İsrail medyası ve Türk diplomasi kaynakları, bu hamlenin Türkiye'nin İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını 'soykırım' olarak nitelendirmesine ve ticari kısıtlamalar getirmesine bir misilleme olarak gündeme getirildiğini değerlendiriyor. Karar siyasi bir manevra olarak yorumlanıyor.
Türkiye'nin bu girişime tepkisi ne oldu?
Ankara, girişime sert tepki gösterdi. Türk Dışişleri, tarihin siyasi amaçlarla çarpıtılmasının kabul edilemez olduğunu belirterek İsrail yönetimini uluslararası hukuk ve tarihsel gerçeklere saygıya davet etti. Türk medyası haberi 'küstah hamle' ve 'skandal' olarak manşetlere taşıdı.
İsrail'in bu kararı alması hukuken ne anlama geliyor?
Sembolik ve diplomatik sonuçları ağır olabilecek bir parlamento kararıdır. Bağlayıcı bir uluslararası yaptırım mekanizması doğurmaz ancak Türkiye-İsrail ilişkilerinde kalıcı hasar bırakabilir, iki ülke arasındaki stratejik diyaloğu tamamen bitirme riski taşır.