İsrail Hizbullah ateşkesi: Sözde barıştan savaşa bir yıllık kronoloji
Kasım 2024'te duyurulan İsrail-Hizbullah ateşkesi, sahadaki saldırılar ve Hizbullah'ın 2026'daki resmi reddiyle fiilen çöktü. Lübnan'da çatışmalar şiddetlenerek sürüyor.
Ne oldu?
İsrail Hizbullah ateşkesi, 27 Kasım 2024'te ABD ve Fransa arabuluculuğunda yürürlüğe giren, ancak sonraki aylarda tarafların karşılıklı ihlal suçlamaları ve devam eden saldırılar nedeniyle kağıt üzerinde kalan bir mutabakattır. Anlaşma, İsrail'in 60 gün içinde Lübnan'ın güneyinden çekilmesini ve bölgeyi Lübnan ordusunun kontrolüne bırakmasını öngörüyordu. Ateşkes ilan edilmesine rağmen İsrail ordusu Lübnan'a yönelik hava ve kara operasyonlarını sürdürdü. Hizbullah ise 15 Mayıs 2026'da yaptığı açıklamayla ateşkesi resmen reddettiğini ve bunu "teslimiyet" olarak gördüğünü duyurdu. Taraflar arasındaki çatışmalar, intihar dronelarının da devreye girdiği yeni bir yoğunluk seviyesine ulaştı.
Neden gündemde?
İsrail Hizbullah ateşkesi konusu, uluslararası diplomasi ile sahadaki kanlı gerçeklik arasındaki makasın giderek açılması nedeniyle Türkiye'de ve dünyada tekrar gündemin zirvesine oturdu. Ana akım medyada "ateşkeste anlaşıldı" başlıkları atılırken, İsrail ordusunun Lübnan'da yeni saldırılar düzenlediği haberleri gelmeye devam ediyor. 8 Nisan 2026'da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun "Ateşkes Hizbullah'ı kapsamıyor" şeklindeki çıkışı, mutabakatın belirsizliğini gözler önüne serdi. Odatv ve NTV gibi kaynaklar anlaşma yapıldığına dair Amerikalı yetkililere dayandırılan haberler yayınlarken, soL Haber ve İlke TV İsrail'in Lübnan'daki saldırılarının hız kesmediğini raporladı. Bu çelişkili tablo, ateşkes metninin işlerliğini tartışmalı hale getiriyor.
Bilinmesi gerekenler
Ateşkesin temel şartı, İsrail güçlerinin Litani Nehri'nin güneyindeki bölgeden kademeli olarak çekilmesi ve BM'nin 1701 sayılı kararı uyarınca buraya yalnızca Lübnan ordusu ile UNIFIL barış gücünün konuşlanmasıydı. Süreç neredeyse hiç işlemedi. İsrail tarafı çekilme takvimine uymak yerine, aralıklarla Hizbullah mevzilerine yönelik hava saldırıları ve sızma operasyonları düzenledi. Hizbullah ise İsrail'in kuzeyine yönelik füze atışlarını azaltmakla birlikte tamamen durdurmadı. 26 Mayıs 2026'ya gelindiğinde, Rusya-Ukrayna savaşını anımsatan bir şekilde intihar dronelarının çatışmalarda belirleyici rol oynamaya başladığı rapor edildi. Hizbullah'ın 4 Haziran 2026'daki açıklamasında, hareketin varlığı ile İsrail'in saldırıları ve işgalinin sona ermesi arasında herhangi bir bağlantı kurulmasını kategorik olarak reddettiği vurgulandı.
Sırada ne var?
Bundan sonraki senaryoda, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun sertlik yanlısı tutumu ile Hizbullah'ın direniş söylemi arasında sıkışan Lübnan topraklarında kalıcı bir sükunet olasılığı giderek azalıyor. Diplomatik kaynaklar, ABD'nin ateşkesi yeniden canlandırmak için revize edilmiş bir metin üzerinde çalıştığını iddia ediyor; ancak buna dair henüz resmi bir teyit bulunmuyor. Sahada ise çatışmaların yoğunluğunun artacağı ve her iki tarafın da intihar droneları ile asimetrik saldırıları sıklaştıracağı öngörülüyor. Türkiye açısından Lübnan'daki istikrarsızlık, Doğu Akdeniz dengeleri ve bölgesel güvenlik mimarisi için doğrudan bir tehdit olarak görülmeye devam ediyor.
Sık Sorulan Sorular
İsrail ile Hizbullah ateşkes anlaşması hala yürürlükte mi?
Hukuken yürürlükte olsa da fiilen çökmüş durumda. 27 Kasım 2024'te yürürlüğe giren anlaşmanın şartları yerine getirilmedi; Hizbullah 15 Mayıs 2026'da ateşkesi resmen reddettiğini açıkladı.
Ateşkes anlaşması neyi öngörüyordu?
İsrail'in 60 gün içinde Lübnan'ın güneyinden çekilmesini, bölgenin Lübnan ordusu kontrolüne geçmesini ve Hizbullah'ın Litani Nehri'nin güneyinde silahlı varlık bulundurmamasını öngörüyordu.
Taraflar neden anlaşmaya uymuyor?
İsrail, Hizbullah'ı ateşkesi ihlal etmekle suçlayarak saldırılarını sürdürüyor. Hizbullah ise İsrail'in çekilme takvimine uymadığını ve bunu işgalin devamı olarak gördüğünü belirterek ateşkesi 'teslimiyet' olarak nitelendiriyor.
Ateşkes sonrası çatışmaların boyutu ne oldu?
Mayıs 2026'da çatışmalarda intihar droneları yoğun olarak kullanılmaya başlandı. İsrail ordusu Lübnan'a yönelik hava saldırılarını artırırken, Hizbullah İsrail'in kuzeyine füze ve drone saldırıları düzenlemeye devam ediyor.