İsrail’den Nasrallah itirafı: O gece yaşananlar ve örtülen gerçekler

Ne oldu?

Nasrallah itirafı, İsrail basınında yer alan ve Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’ın Eylül 2024’te Beyrut’ta düzenlenen suikast sonucu öldürülmesine dair bugüne kadar gizli kalan operasyonel detayların İsrailli yetkililerce ilk kez kamuoyuna açıklanmasıdır. İsrail ordusundan üst düzey bir subayın aktardığına göre, hava saldırısı sırasında Nasrallah’ın bulunduğu sığınak ağır bombardımana tutulmuş, kendisine yardım ulaştırılması bilinçli olarak engellenmiştir. Yayımlanan yeni raporlar, suikastın yalnızca hedefi ortadan kaldırmakla kalmadığını, aynı zamanda olay yerinde mahsur kalanların kurtarılmasına izin verilmeyerek operasyonun 'tam sonuç alınana kadar' sürdürüldüğünü iddia ediyor.

Neden gündemde?

İsrail’den gelen bu açıklamalar birkaç nedenle Türkiye ve dünya basınında ani bir gündem maddesine dönüştü. Birincisi, suikastın üzerinden aylar geçmesine rağmen İsrail tarafı ilk kez operasyonun savaş hukuku açısından tartışmalı boyutlarını ima eden bir dil kullanıyor. İkincisi, bölgede hâlâ hassasiyetini koruyan Hizbullah’ın lider kadrosuna yönelik bu tür itiraflar, örgütün yeniden yapılanma sürecini ve İran’la ilişkilerini doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor. Üçüncüsü ise eş zamanlı olarak İsrailli bir uzmanın “suikastlar Hamas’ı bitiremedi” yorumuyla birlikte okunduğunda, İsrail’in nokta atışı operasyonlarla örgütleri tamamen çökertme stratejisinin sorgulanır hale gelmesi. Tüm bu tartışmalar, bölgede tırmanan gerilimi anlamak isteyen uluslararası kamuoyu için yeni bir kırılma noktası oluşturuyor.

Bilinmesi gerekenler

Haberlerde sıkça geçen iddialara göre, Nasrallah’ın öldürüldüğü 27 Eylül 2024 tarihli saldırıda İsrail, sığınağa yönelik yoğun ve sürekli bir bombardıman gerçekleştirdi. İsrailli subayın aktardığı detaylarda, Nasrallah’ın ağır yaralandığı ve enkaz altında kaldığı, buna rağmen bölgeye kurtarma ekiplerinin yaklaşmasına saatlerce izin verilmediği belirtiliyor. O dönem Hizbullah kaynakları liderlerinin akıbetine dair net bilgi vermekte güçlük çekmiş, yalnızca “inkâr etmiyoruz, doğrulamıyoruz” şeklinde çekingen açıklamalarla yetinmişti. Bugün İsrail basınına yansıyan bu yeni itiraflar, o belirsiz saatlerin neden yaşandığını daha anlaşılır kılıyor.

Öte yandan, bu gelişme İsrail’in askeri doktrini açısından da sembolik bir öneme sahip. İsrail ordusu, suikastı ‘Nizam’ veya ‘Yeni Düzen’ adı verilen bir operasyon çerçevesinde gerçekleştirdiğini o dönem duyurmuş, ancak operasyonun ayrıntılarını açıklamaktan kaçınmıştı. Şimdi ortaya çıkan ‘itiraf’, uluslararası hukuk çevrelerinde orantısız güç kullanımı ve yardım ekiplerinin engellenmesi bağlamında yeni tartışmalara yol açabilir. Aynı günlerde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Kahire’de bölgesel bir toplantıya katılması, Türkiye’nin diplomatik kanalları harekete geçirdiğinin işareti olarak okunuyor. Toplantıda İsrail’in Lübnan’daki askeri faaliyetlerinin bölge güvenliğine etkisi ana gündem maddeleri arasında yer aldı.

Sırada ne var?

Uzmanlara göre İsrail’in bu ‘itirafı’, önümüzdeki dönemde hem Hizbullah içinde hem de uluslararası arenada ciddi dalgalanmalara yol açabilir. Hizbullah’ın yeni liderlik yapılanması, Nasrallah’ın ölüm anına ilişkin bu detayları propaganda malzemesi olarak kullanabilir. Örgütün, saldırıda kasıtlı olarak yardımın engellendiğini öne sürerek uluslararası kuruluşlara suç duyurusunda bulunma ihtimali değerlendiriliyor. İsrail iç siyasetinde ise bu tür hassas bilgilerin basına sızmasının orduda bir iç hesaplaşmanın parçası olabileceği yorumları yapılıyor. Tarafların şimdilik resmi açıklamaları beklemede; ancak konuyla ilgili yeni belge ve tanıklıkların ortaya çıkması halinde, İsrail’in Lübnan’daki askeri mevcudiyetine yönelik uluslararası baskının artması sürpriz olmayacak. Türkiye ise hem Kahire temasları hem de bölgesel diplomasiyle ateşkes ve istikrar arayışına devam ediyor.