İSO 500 2025 listesi açıklandı: Türkiye'nin sanayi devlerinde yapısal değişim sinyali

Ne oldu?

İSO 500, İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından 1968 yılından bu yana her yıl hazırlanan ve Türkiye’nin üretimden net satışlarına göre en büyük 500 sanayi kuruluşunu sıralayan geleneksel araştırmanın adıdır. 2025 yılında açıklanan ve bir önceki yılın verilerini kapsayan listede TÜPRAŞ, Ford Otomotiv ve Star Rafineri ilk üç sıradaki yerini korudu. Dikkat çeken asıl gelişme ise ilk 10 sıralamasında yaşanan hareketlilik oldu; dört farklı şirket ilk kez bu kulübe girmeyi başardı. Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarını ortaya koyan liste, yalnızca bir büyüklük sıralaması değil, aynı zamanda ekonominin nabzını tutan kritik bir barometre işlevi görüyor.

Neden gündemde?

Araştırma, Türk sanayisinin mevcut görünümüne dair en kapsamlı veri setini sunması nedeniyle her yıl yoğun ilgi görüyor. 2025 listesi, özellikle iki başlıkla öne çıktı. Birincisi, üretim ve satışlarda kaydedilen büyümeye rağmen şirketlerin finansman yükünün ağırlaşması. İkincisi ise listede üst sıralara yeni oyuncuların tırmanmasıyla belirginleşen yapısal değişim. İSO Meclisi’nde yapılan sunumda, sanayinin rekabetçi özellikleri ile kronikleşen yapısal sorunlarının bir arada değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. İhracat performansı, Ar-Ge harcamaları ve sektörel dağılımlar gibi detaylar da iş dünyasının radarında.

Bilinmesi gerekenler

İSO 500 araştırması şirketleri yalnızca üretimden net satışlarına göre sıralamakla kalmıyor; aynı zamanda ihracat, kâr-zarar, çalışan sayısı ve öz kaynak gibi çok sayıda göstergeyi de kamuoyuyla paylaşıyor. 2025 sonuçlarında TÜPRAŞ, Ford Otomotiv ve Star Rafineri’nin zirvedeki yerini koruduğu, Toyota Otomotiv’in ise dördüncü sırada sabit kaldığı görüldü. Madencilik ve taş ocakçılığından enerjiye, otomotivden demir-çeliğe uzanan geniş sektörel yelpaze, Türkiye sanayisinin çeşitliliğini ortaya koyuyor. Açıklanan veriler, büyüme trendinin sürdüğünü ancak artan finansman maliyetlerinin şirket bilançoları üzerinde baskı oluşturduğunu teyit etti. Ayrıca listedeki ilk 10 firmanın toplam üretimden satışlar içindeki ağırlığı da sektörel yoğunlaşmanın boyutunu gözler önüne seriyor.

Sırada ne var?

İSO, önümüzdeki haftalarda "İkinci 500" olarak bilinen ve sıralamada 501’inci ile 1000’inci arasındaki şirketleri kapsayan listeyi de açıklayacak. Bu liste, orta ölçekli sanayi kuruluşlarının dinamiklerini anlamak için tamamlayıcı bir veri sunuyor. Piyasa analistleri, yılın ikinci yarısında açıklanacak olan bu veriler ışığında KOBİ’lerin finansmana erişimde yaşadığı zorlukların daha net görüleceğini belirtiyor. Ayrıca İSO’nun düzenleyeceği sektörel toplantılarda, listede yükselişe geçen şirketlerin stratejileri ve yatırım planları mercek altına alınacak. Sanayicilerin gözü ise bir yandan da ekonomi yönetiminin finansmana erişimi kolaylaştırmak için atacağı olası adımlarda olacak.