İSO 500 2025 listesi açıklandı: Sanayinin rotasını petrol ve otomotiv çiziyor

Ne oldu?

İSO 500 listesi, İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından her yıl açıklanan ve Türkiye'nin üretimden satışlarına göre en büyük 500 sanayi kuruluşunu sıralayan geleneksel araştırmadır. 2025 yılı listesinde TÜPRAŞ-Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş., üretimden satışlardaki liderliğini bir kez daha perçinleyerek zirvedeki yerini korudu. Listede Ford Otomotiv ikinci sırada yer alırken, Star Rafineri üçüncü, Toyota Otomotiv ise dördüncü sırada konumlandı. Dikkat çeken bir diğer gelişme ise ilk 10 sıralamasına dört yeni şirketin giriş yapması oldu. Sanayi devlerinin toplam net üretimden satışları, yıllık bazda önemli bir artışla 6 trilyon 375 milyar TL'ye yükseldi.

Neden gündemde?

İSO 500 listesi, Türk sanayisinin nabzını tutan en önemli gösterge olarak kabul ediliyor. Açıklanan veriler, yalnızca şirketlerin bireysel performansını değil, aynı zamanda ülkenin makroekonomik gidişatını da yansıtıyor. Bu yılki listede enerji sektörünün ağırlığı korunurken, otomotiv ana sanayisinin güçlü performansı dikkat çekti. İlk 10'a giren yeni firmalar, sektörel çeşitliliğin arttığını ve rekabetin kızıştığını gösteriyor. Aynı zamanda şirketlerin cirolarındaki enflasyon etkisiyle büyüyen rakamlar, maliyet yönetimi ve kârlılık oranlarıyla birlikte değerlendirildiğinde ekonominin gerçek fotoğrafını ortaya koyuyor. Sakarya gibi sanayi bölgelerinden listeye giren 38 firma ise Anadolu'daki üretim gücünün yükselişini işaret ediyor.

Bilinmesi gerekenler

Araştırmanın detaylarına bakıldığında enerji ve otomotiv sektörlerinin hakimiyeti net biçimde görülüyor. Koç Topluluğu'nun amiral gemisi TÜPRAŞ, uzun yıllardır sürdürdüğü liderliğini bu yıl da devam ettirdi. İkinci sıradaki Ford Otomotiv ve dördüncü sıradaki Toyota Otomotiv ise Türkiye'nin küresel otomotiv tedarik zincirindeki kritik rolünü perçinledi. Listenin üçüncü basamağında yer alan Star Rafineri, Azerbaycan sermayeli SOCAR'ın Türkiye'deki yatırımlarının büyüklüğünü gözler önüne seriyor. Öte yandan ilk 500 firmanın toplam net üretimden satışlarının 6 trilyon 375 milyar TL'ye ulaşması, nominal olarak rekor bir büyüklüğe işaret etse de bu artışın önemli bir kısmı üretici enflasyonundan kaynaklanıyor. Kârlılık oranları ve ihracat performansına dair detaylı veriler, İSO'nun ilerleyen günlerde yayımlayacağı kapsamlı raporla netleşecek.

Sırada ne var?

İSO tarafından önümüzdeki haftalarda 'İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu' listesinin de açıklanması bekleniyor. Ana listedeki şirketlerin faaliyet kârları, borçluluk oranları ve istihdam rakamlarını içeren detaylı analiz raporu ise sanayi çevreleri tarafından merakla bekleniyor. Ekonomi yönetiminin ithalata bağımlı sektörlerdeki yerlilik oranlarını artırma hedefi doğrultusunda, listenin ilerleyen yıllarda daha farklı bir kompozisyona evrilip evrilmeyeceği piyasalarda tartışılıyor. Ayrıca yüksek faiz ve maliyet baskısı altındaki sanayi devlerinin kârlılıklarını koruyup koruyamayacağı, gelecek yılın listesini şekillendirecek en kritik faktör olarak öne çıkıyor.