İran Hamaney'e veda ediyor: Cenaze töreni başladı
İran'ın dini lideri Ali Hamaney için başkent Tahran'da cenaze töreni düzenlendi. Törenlere milyonlarca kişinin katılması beklenirken, cenaze programının altı gün süreceği ve farklı şehirleri kapsayacağı belirtiliyor.
Ne oldu?
İran Hamaney Cenaze, İran İslam Cumhuriyeti'nin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney için düzenlenen devlet törenidir. Tahran'da başlayan cenaze merasimine on binlerce kişi katıldı. İran devlet televizyonunun canlı yayınladığı törende, Hamaney'in naaşı Tahran Üniversitesi'nden başlayan bir kortejle Musalla'ya götürüldü. Resmi açıklamalara göre cenaze programı yalnızca Tahran'la sınırlı kalmayacak; naaş Meşhed, Kum, İsfahan ve Ahvaz'ın da aralarında bulunduğu beş şehirde halkın ziyaretine açılacak. Ardından Irak'ın Necef ve Kerbela kentlerinde de tören düzenlenecek. Nihai defin işleminin Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbesi'nde gerçekleşmesi planlanıyor.
Neden gündemde?
Ali Hamaney, 1989'dan bu yana İran'ın en üst düzey yöneticisi olarak ülkenin iç ve dış politikasını şekillendiren isimdi. Bu nedenle vefatı, yalnızca İran için değil, Ortadoğu'daki güç dengeleri açısından da kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor. Cenaze töreninin büyüklüğü ve kapsamı, rejimin halk desteğini gösterme çabası olarak yorumlanıyor. İran medyası, törenlere 20 milyona yakın kişinin katılmasının beklendiğini yazdı. Öte yandan, bazı Batı medyası Hamaney'in ölümüne ilişkin farklı iddialar ortaya attı; ancak bu iddialar İran makamlarınca yalanlandı ve resmi bir teyit bulunmuyor. Gözler şimdi, Hamaney'in halefinin kim olacağına ve bu geçiş sürecinin İran'ın nükleer programı ile bölgesel politikalarını nasıl etkileyeceğine çevrildi.
Bilinmesi gerekenler
Ali Hamaney, 1989'da Ayetullah Humeyni'nin ölümünün ardından dini liderlik makamına yükselmişti. 35 yılı aşkın süredir bu görevi yürüten Hamaney, İran anayasasına göre devletin başı ve silahlı kuvvetlerin başkomutanı konumundaydı. Cenaze programı altı gün olarak planlandı. İlk tören Tahran'da yapılırken, naaşın sırasıyla Kum, İsfahan, Meşhed ve Ahvaz'a götürülmesi öngörülüyor. Bu şehirler, İran Şiiliği açısından sembolik öneme sahip. Programın Irak ayağında ise Şiilerin kutsal kentleri Necef ve Kerbela yer alıyor. Liderin defin yeri olarak, sekizinci İmam Rıza'nın türbesinin bulunduğu Meşhed seçildi. Törenler sırasında ülke genelinde üç günlük ulusal yas ilan edildiği duyuruldu.
Sırada ne var?
Cenaze takvimi tamamlandıktan sonra asıl gündem, dini liderlik makamına kimin geçeceği olacak. Bu kararı, anayasa gereği 88 üyeli Uzmanlar Meclisi verecek. Meclisin önceden belirlediği adaylar arasında Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney ve yargı erkinin başındaki İbrahim Reisi'nin isimleri geçiyor. Geçiş sürecinin, ülkedeki reformcu-muhafazakâr gerilimini artırabileceği değerlendiriliyor. Dış politikada ise yeni liderin, özellikle nükleer müzakereler ve İsrail ile yaşanan vekalet savaşları konusunda izleyeceği yol haritası merak konusu. Batılı başkentler, Tahran'daki yeni yönetimin ilk sinyallerini yakından izliyor.
Sık Sorulan Sorular
Ali Hamaney'in cenaze töreni kaç gün sürecek?
İran devlet medyasında yer alan bilgilere göre cenaze programı altı gün olarak planlandı. Törenler Tahran'da başlayıp Kum, İsfahan, Meşhed ve Ahvaz'ın ardından Irak'ın Necef ve Kerbela şehirlerinde devam edecek.
Ali Hamaney nereye defnedilecek?
Planlamaya göre Ali Hamaney'in naaşı Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbesi'ne defnedilecek. Meşhed, İran'daki en önemli Şii hac merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Hamaney'in yerine kim geçecek?
İran'da dini lideri belirleme yetkisi Uzmanlar Meclisi'ne ait. Meclisin önceden belirlediği adaylar arasında Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney ve Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin isimleri geçiyor ancak resmi bir atama henüz yapılmadı.
Batı medyasında Hamaney'in ölümüyle ilgili farklı iddialar var mı?
Bazı Batı yayın organları Hamaney'in ölümüne ilişkin farklı senaryolar öne sürdü. Ancak bu iddialar İran resmi makamlarınca yalanlandı ve şu an için bağımsız kaynaklarca teyit edilmiş resmi bir açıklama bulunmuyor.