İkinci el araç düzenlemesi 2027'ye kadar uzatıldı: Fiyatları etkiler mi?

Ne oldu?

İkinci el araç düzenlemesi, sıfır kilometre bir motorlu kara taşıtının ilk tescil tarihinden itibaren 6 ay ve 6 bin kilometre geçmeden ikinci el olarak pazarlanmasını ve satılmasını tamamen yasaklayan kuraldır. Ticaret Bakanlığı’nın yetki belgesi olmayan kişilerin üst üste üçten fazla araç satışına getirdiği sınırlamayı da içeren bu düzenlemenin süresi 31 Aralık 2025 itibarıyla doluyordu. Ancak Bakanlık, piyasadaki istikrarın korunması gerektiğine hükmederek söz konusu kısıtlamanın süresini 1 Temmuz 2027’ye kadar uzatan kararı Resmi Gazete’de yayımladı. Bu karar, özellikle yetkili satıcıların sıfır araçları bireysel müşteriler üzerinden “plaka şişirme” yöntemiyle ikinci ele düşürmesinin önüne geçmeyi amaçlıyor.

Neden gündemde?

Düzenlemenin uzatılması, yıl sonu araç almayı planlayan tüketiciler ve otomotiv sektörü için kritik bir eşikte açıklandı. Pandemi sonrası yaşanan çip krizi ve stok sıkıntısı nedeniyle sıfır araç fiyatları hızla artarken, bazı galerici ve fırsatçıların sıfır araçları satın alıp trafiğe çıkarmadan yüksek fiyattan ikinci ele devretmesi büyük bir fiyat balonu oluşturmuştu. İlk kez 2022 yılında devreye alınan ve daha sonra süresi uzatılan bu uygulama, sıfır araçların anında ikinci el piyasasına akmasını keserek fiyatları dengelemişti. Uygulamanın sona ereceğine dair söylentiler piyasada belirsizliğe yol açarken, Bakanlığın kararı ile araç fiyatlarında yapay bir şişkinliğin önlenmeye devam edeceği netleşti. Gündemde kalmasının bir diğer sebebi ise Güvenli Ödeme Sistemi’nin de bu paketle birlikte anılması ve ikinci el alım-satım süreçlerini kökten değiştirmesidir.

Bilinmesi gerekenler

Düzenleme, yalnızca süre uzatımından ibaret değil; paketin içerisinde tüketiciyi koruyan başka katmanlar da bulunuyor. İşte detaylar:

• 6 Ay 6 Bin Km Kuralı: Bir aracın sıfır olarak satın alınıp ikinci el piyasasına düşebilmesi için ya 6 ayını doldurması ya da 6 bin kilometre yol kat etmiş olması şart. Bu iki koşuldan yalnızca biri gerçekleştiğinde satış yapılabiliyor.
• Güvenli Ödeme Sistemi Zorunluluğu: İkinci el araç satışlarında nakit taşıma riskini, sahte para kullanımını ve dolandırıcılığı bitirmek için Ticaret Bakanlığı tarafından geliştirilen sistem zorunlu tutuluyor. Para, banka aracılığıyla blokede tutuluyor; tescil işlemi tamamlandığında satıcıya güvenle aktarılıyor.
• Yetki Belgesiz Satışa Sınır: Bireysel kullanıcılar, yetki belgesi olmadan bir yıl içerisinde üçten fazla ikinci el araç satışı yapamıyor. Bu limiti aşanlara ağır idari para cezaları uygulanıyor.

Sırada ne var?

Uzmanlar, Temmuz 2027’ye kadar uzatılan bu kuralların ikinci el piyasasında fiyat istikrarını korumaya devam edeceğini belirtiyor. Özellikle sıfır araç tedarik zincirinde yaşanabilecek yeni bir kriz durumunda, bu yasağın spekülatif alımları engellediği için tercih edilebilirliği artıyor. Sektör temsilcileri, Bakanlığın önümüzdeki süreçte ticari araçları da kapsayan ilave tedbirler üzerinde çalıştığını dile getiriyor. Tüketicilerin ise bu süreçte dikkat etmesi gereken en önemli nokta, satın almayı düşündükleri aracın kilometresini ve tescil tarihini mutlaka e-Devlet üzerinden sorgulamaları ve ödemeyi kesinlikle güvenli sistem dışında yapmamaları olarak sıralanıyor.