IBAN yasal düzenleme nedir? 12. Yargı Paketi ile milyonları ilgilendiren yeni dönem başlıyor
Kamuoyunda 'IBAN mağdurları' olarak bilinen ve banka hesapları dolandırıcılıkta kullanılan yüz binlerce kişiyi rahatlatacak yasal düzenleme, 12. Yargı Paketi kapsamında şekilleniyor. IBAN kiralama artık başlı başına bir suç olarak tanımlanacak.
Ne oldu?
IBAN yasal düzenleme, banka hesaplarının yasa dışı bahis ve dolandırıcılık gibi suçlarda kullanılması sonucu mağdur olan kişileri korumayı amaçlayan yeni bir yasal çerçevedir. 12. Yargı Paketi'ne eklenmesi beklenen bu düzenlemeyle birlikte, başkasına ait IBAN'ı kiralama veya kullandırma eylemi artık başlı başına bir suç olarak Türk Ceza Kanunu kapsamına alınıyor. Düzenlemenin ayrıca, mağdurların banka hesaplarına konulan blokelerin kaldırılmasını ve adli sicil kayıtlarının temizlenmesini kolaylaştırması hedefleniyor. NTV Haber ve Uzmanpara gibi kaynakların aktardığına göre, bu adım sayesinde ikinci el satış, arkadaşlar arası borç ödemesi veya iş takibi gibi masum amaçlarla IBAN'ları kullanılan ancak daha sonra hesapları suç gelirleriyle ilişkilendirilen kişilerin cezai sorumluluktan kurtulması amaçlanıyor.
Neden gündemde?
Konu, Türkiye genelinde sayıları 300 bin ila 400 bin arasında olduğu tahmin edilen 'IBAN mağdurları' nedeniyle uzun süredir ülke gündeminde. Mağduriyetin boyutu münferit olayların ötesine geçmiş durumda; özellikle yasa dışı bahis çeteleri, sahte ilanlar ve nitelikli dolandırıcılık şebekeleri, kendi kimliklerini gizlemek için başkalarının banka hesaplarını kullanıyor. Mevcut yasal boşluk nedeniyle, hesabı kullanılan kişi hakkında otomatik olarak 'suç gelirlerinin aklanması' veya 'örgüte yardım' suçlamalarıyla soruşturma açılabiliyor ve bu kişilerin tüm banka hesaplarına bloke konulabiliyor. Evrensel.net'in haberine göre, 12. Yargı Paketi'nin komisyonda kabul edilmesiyle birlikte mağdurların beklentisi yükselmiş durumda.
Bilinmesi gerekenler
Yeni düzenlemenin en kritik ayağını, 'IBAN kiralama' fiilinin bağımsız bir suç olarak tanımlanması oluşturuyor. Bu sayede, bir banka hesabını kendi adına açıp başkasının kullanımına sunan kişiler doğrudan cezai sorumluluk taşıyacak. Ancak asıl önemli değişiklik, hesabını kullandıran veya rızası dışında hesabı ele geçirilen kişiler için geliyor. Düzenleme, mağdur ile fail arasına net bir çizgi çekerek, kusuru olmayan hesap sahiplerine yönelik adli kontrol ve hesap blokesi gibi tedbirlerin kaldırılmasını kolaylaştıracak.
Bunun yanı sıra, 24 Şubat 2026 tarihli haberlerde de belirtildiği üzere, 400 bin lirayı aşan para transferlerinde en az yirmi karakter uzunluğunda açıklama girilmesi zorunlu hale geliyor. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve bankaların denetim mekanizmaları, bu sayede şüpheli işlem takibini hızlandıracak. Düzenleme paketinin, mağdurlara hukuki destek sağlaması ve bankaların müşteri hesaplarını koruma yükümlülüğünü artırması da bekleniyor. Kalfa Hukuk Bürosu'nun analizine göre, vergi yükümlülüğü yerine getirilmediği sürece IBAN’a para almak temelde yasal kabul edilse de, yeni düzenleme ile bu işlemlerin denetimi çok daha katı hale gelecek.
Sırada ne var?
- Yargı Paketi'nin TBMM Adalet Komisyonu'ndaki kabulünün ardından gözler Genel Kurul sürecine çevrildi. Paketin önümüzdeki haftalarda Genel Kurul'da görüşülmesi ve yasalaşarak Resmi Gazete'de yayımlanması bekleniyor. Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, hali hazırda soruşturma veya kovuşturma altında bulunan mağdurların avukatları aracılığıyla mahkemelere başvurarak dosyalarının yeniden değerlendirilmesini talep edebileceği öngörülüyor. Bankacılık sektörü de yasanın uygulanmasına yönelik altyapı hazırlıklarına şimdiden başlamış durumda; özellikle yüksek meblağlı transferlerde zorunlu açıklama kuralına uyum için mobil bankacılık uygulamalarında güncellemeler yapılması gündemde.
Sık Sorulan Sorular
IBAN kiralama yasal düzenlemesi kimleri kapsıyor?
Düzenleme, özellikle kendi adına banka hesabı açıp bunu kasıtlı olarak başkalarına kullandıran kişileri ve bu hesaplar üzerinden suç işleyenleri kapsıyor. Aynı zamanda, hesabı kendi rızası dışında ele geçirilen veya iyi niyetle kullandırılan ancak suçtan haberi olmayan mağdurlar için koruma mekanizmaları getiriyor.
IBAN mağdurları hesaplarındaki blokeleri nasıl kaldırabilecek?
Yeni yasa teklifi, mağdur olduğu mahkeme kararıyla tespit edilen kişilerin banka hesapları üzerindeki blokelerin kaldırılmasını kolaylaştıracak düzenlemeler içeriyor. Ancak kesin prosedür, yasanın Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından netleşecek; şu an için mağdurların bir avukat aracılığıyla savcılık ve mahkemelere başvurması gerekiyor.
400 bin lira üzeri para transferinde açıklama zorunluluğu başladı mı?
Evet, 24 Şubat 2026 itibarıyla bankalar, mobil uygulamalar üzerinden yapılan 400 bin lira ve üzeri para transferlerinde en az yirmi karakterlik açıklama girilmesini zorunlu hale getirdi. Açıklama girilmediği takdirde işlem banka sistemleri tarafından tamamlanmıyor.