IBAN Yargı Paketi nedir? 12. Yargı Paketi'nde IBAN mağdurlarına yeni düzenleme
Adalet Bakanı Akın Gürlek'in işaret ettiği ve AKP'nin Meclis'e önerge vermeye hazırlandığı 12. Yargı Paketi, kendi banka hesabını iyi niyetle kullandıran ancak dolandırıcılık ağına karışan 'IBAN mağdurları' için yeni bir ceza düzenlemesi getiriyor.
Ne oldu?
IBAN Yargı Paketi, kamuoyunda büyük yankı uyandıran ve binlerce kişiyi mağdur eden nitelikli dolandırıcılık sorununa çözüm bulmak amacıyla hazırlanan bir dizi yasal değişikliktir. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in 16 Şubat 2026'da sinyalini verdiği düzenleme, özellikle kendi banka hesabını üçüncü kişilerin kullanımına açan ancak bu işlemin bir suç şebekesine hizmet ettiğini bilmeyen vatandaşları hedef alıyor. AKP, 12. Yargı Paketi kapsamında Meclis’e sunulmak üzere bir önerge hazırlığında. Bu önergeyle, “banka hesabını üçüncü kişilerin kullanımına sunma” fiili, TCK 158’deki nitelikli dolandırıcılık suçundan ayrılarak, bağımsız ve daha alt sınırdan ceza öngören bir suç tipi olarak tanımlanacak.
Neden gündemde?
Konu, son yıllarda sosyal medya ve anlık mesajlaşma uygulamaları üzerinden yayılan “IBAN kiralama” ilanlarının yol açtığı hukuki felaket nedeniyle sıcaklığını koruyor. İş arayan öğrenciler, ev kadınları ya da ek gelir peşindeki dar gelirli bireyler, hesaplarını komisyon karşılığı kullandırdıktan sonra kendilerini milyonlarca liralık vurgunların şüphelisi olarak buluyor. Mevcut uygulamada bu kişiler, organizasyonun parçası olmasalar dahi Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesi kapsamında nitelikli dolandırıcılıkla yargılanıyor ve çok yüksek hapis cezalarıyla karşı karşıya kalıyor. T24 ve Sözcü gazetelerinin aktardığına göre, pakette infaz ya da genel af düzenlemesi bulunmuyor; çalışmalar doğrudan bu orantısız yargılamaların önüne geçmeye odaklanmış durumda.
Bilinmesi gerekenler
Taslak metindeki en kritik değişiklik, kasıt unsurunun yeniden tanımlanması olarak öne çıkıyor. Hesabını kullandıran kişinin, paranın yasa dışı bir faaliyetten elde edildiğini bilip bilmediği somut delillerle tespit edilmedikçe, doğrudan örgüt üyeliği veya nitelikli dolandırıcılık suçlaması yapılamayacak. Bunun yerine “banka hesaplarının suçta kullanılmasını kolaylaştırma” gibi yeni bir suç tanımı gündemde. Düzenleme geçmişe dönük dosyaları da etkileyebileceği için, şu an binlerce kişinin yargılandığı davalarda beraat ya da ceza indirimi ihtimali doğuyor. Ayrıca paketin, bankaların müşterilerini bu konuda bilgilendirme yükümlülüğünü artıracak idari tedbirler içermesi de bekleniyor.
Sırada ne var?
AKP’nin önergesinin önümüzdeki günlerde TBMM Adalet Komisyonu’na sunulması ve 12. Yargı Paketi metnine eklenmesi bekleniyor. 4 Haziran 2026’da içeriği netleşen tasarıya dair takvim, Meclis’in yoğun gündemine bağlı olarak şekillenecek. Paketin Genel Kurul’da kabul edilmesi halinde, yeni düzenleme yasalaşarak yılın ikinci yarısında yürürlüğe girecek. Böylece, farkında olmadan dolandırıcılık zincirinin bir halkası haline gelen binlerce vatandaş, yıllardır süren ağır yargılama sürecinden kurtulma umudu taşıyor.
Sık Sorulan Sorular
IBAN mağduru kime denir?
IBAN mağduru, kendi banka hesabını komisyon ya da küçük bir kazanç karşılığı başkalarının kullanımına açan, ancak bu hesaptan geçen paraların dolandırıcılık veya yasa dışı bahis gibi suçlardan elde edildiğini bilmeyen kişidir. Bu kişiler, olaydaki rollerine bakılmaksızın sıklıkla nitelikli dolandırıcılıktan yargılanır.
Yeni düzenleme af getiriyor mu?
Hayır, 12. Yargı Paketi'nde genel bir af ya da koşulsuz infaz indirimi öngörülmüyor. Düzenleme, yalnızca hesabını iyi niyetle kullandıranların nitelikli dolandırıcılık yerine daha hafif bir suçtan yargılanmasını sağlayacak teknik bir değişiklik olarak tasarlanıyor.
12. Yargı Paketi ne zaman yasalaşacak?
AKP'nin Meclis'e sunmayı planladığı önergenin kısa süre içinde Adalet Komisyonu gündemine alınması bekleniyor. Takvim netleşmemekle birlikte, yasama sürecinin hızlı işletilmesi halinde düzenlemenin 2026 yılının ikinci yarısı içinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Bu düzenleme kimleri kapsıyor?
Özellikle sosyal medya üzerinden iş vaadiyle kandırılan, IBAN’ını masum bir komisyon işi sandığı için paylaşan ve suç organizasyonuyla organik bağı bulunmayan vatandaşları kapsıyor. Hesabını bilerek organize suç örgütüne kiralayanlar ise yeni düzenlemeden faydalanamayacak.