IBAN Yargı Düzenlemesi nedir? 400 bin mağduru ilgilendiren 12. Yargı Paketi’nde neler var?
IBAN Yargı Düzenlemesi, kendi banka hesabını başkasına kullandırdığı için yargılanan yüz binlerce vatandaşın dosyasını Asliye Ceza Mahkemelerine taşıyarak yargı sürecini hızlandırmayı ve cezaları alt sınırdan değerlendirmeyi amaçlayan yeni kanun teklifidir.
Ne oldu?
IBAN Yargı Düzenlemesi, kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen ve banka hesaplarını üçüncü kişilere kullandıranlara yönelik yaptırımları yeniden tanımlayan ve 12. Yargı Paketi’ne eklenmesi beklenen yeni bir hukuki çerçevedir. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in Şubat 2026’da sinyalini verdiği bu değişiklikle, nitelikli dolandırıcılık kapsamında ağır cezalarla yargılanan yaklaşık 400 bin dosyanın Asliye Ceza Mahkemelerine devredilmesi hedefleniyor. Aralık 2025’te yapılan bir düzenlemeyle bu dosyalar zaten Ağır Ceza’dan Asliye Ceza’ya kaydırılmıştı. Yeni paketle birlikte cezaların alt sınırdan verilmesi, adli kontrol şartlarının hafifletilmesi ve yargılama süreçlerinin hızlandırılması için ek maddelerin devreye alınması planlanıyor. AKP’nin Meclis’e sunacağı önerge ile taslağın 50 madde sınırına dayanan 12. Yargı Paketi’ne kesin olarak gireceği belirtiliyor. Pakette kamuoyunda spekülasyon yapılan genel bir af ya da infaz düzenlemesi yer almıyor.
Neden gündemde?
Düzenlemenin odak noktası, dolandırıcılık zincirinde çoğu zaman haberi olmadan aracı konumuna düşen hesapların sahipleri. Özellikle üniversite öğrencileri veya düşük gelirli vatandaşlar, küçük bir komisyon karşılığı IBAN’larını kullandırdıkları için yüz binlerce liralık vurgunun faili olarak yargılanabiliyor ve tutuklanabiliyordu. Bu durum, hapiste olmayan ancak adli kontrol ve yurt dışı yasağı gibi ciddi kısıtlamalarla hayatları altüst olan büyük bir kitle yarattı. Bianet ve T24 gibi kaynaklarda yer alan bilgilere göre, AKP kurmayları sahadan gelen yoğun şikayetler üzerine bu mağduriyetin çözümü için kapsamlı bir adım atmaya karar verdi. 400 bini aşkın dosyanın ağır cezalık suçlar yerine daha hızlı sonuçlanan asliye mahkemelerinde görülecek olması, mahkemelerin iş yükünü azaltma ve suçla orantısız cezaların önüne geçme çabası olarak değerlendiriliyor.
Bilinmesi gerekenler
Paketle birlikte asıl değişiklik suçun nitelendirilmesinde yaşanacak. Şu an “bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık” veya “nitelikli dolandırıcılık” gibi üst sınırı çok yüksek suçlamalarla karşı karşıya kalan IBAN sahipleri, düzenleme sonrası daha alt ceza öngören maddelerden yargılanabilecek. Adli kontrol sürecinde yurt dışı çıkış yasağı gibi katı önlemlerin, dosyanın niteliğine göre kaldırılması veya hafifletilmesi gündemde. Ancak bu bir af değil; sadece ceza muhakemesinde orantılılığın sağlanması ve iyi niyetli mağdurlar ile organize suçluların birbirinden ayrıştırılması hedefleniyor. Sözcü Gazetesi ve Ekonomi Gazetesi’nin aktardığına göre, düzenlemenin özellikle banka hareketlerinde düzenli bir gelir akışı olmayan veya finansal okuryazarlığı düşük olan sanıklar için yeni bir yargı yolu açması bekleniyor.
Sırada ne var?
Haziran 2026 itibarıyla 12. Yargı Paketi’nin içeriği netleşmiş durumda ve paket Meclis gündemine girmek üzere son virajda. Cumhurbaşkanlığı’nda yürütülen çalışmalarda IBAN düzenlemesine “kesin” gözüyle bakıldığı, geriye sadece Meclis takviminin beklediği ifade ediliyor. Paketin yasalaşmasıyla birlikte hâlihazırda derdest olan 400 bin dosyanın ilgili Asliye Ceza Mahkemelerine hızlıca transfer edilmesi bekleniyor. Adalet Bakanlığı’nın genelgeleriyle de adli kontrol mağdurlarının durumunun gözden geçirilmesi gündeme alınacak. Öte yandan hukukçular, düzenlemenin suç gelirlerinin aklanması konusunda kötü niyetli kişilere açık kapı bırakmaması için yasa metninin titiz yazılması gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru: IBAN Yargı Düzenlemesi genel bir af mı getiriyor? Cevap: Hayır, bu bir af ya da cezasızlık düzenlemesi değildir. Düzenleme, suçun niteliğini değiştirerek dosyaların daha alt mahkemelerde görülmesini ve cezaların orantılı hale getirilmesini amaçlamaktadır.
Soru: Düzenleme tam olarak ne zaman yürürlüğe girecek? Cevap: 12. Yargı Paketi’nin Haziran 2026 itibarıyla Meclis gündemine alınması bekleniyor. Paketin yasalaşması ile birlikte düzenleme resmiyet kazanacak ancak net tarih Meclis takvimine bağlıdır.
Soru: IBAN’ımı kullandırdığım için yurt dışı yasağım var, bu düzenleme bana nasıl fayda sağlayacak? Cevap: Düzenleme sonrası dosyanız Asliye Ceza Mahkemesi’ne devredileceği için, mevcut adli kontrol tedbirlerinizin (özellikle yurt dışı çıkış yasağının) hakim tarafından yeniden değerlendirilmesi ve hafifletilmesi ihtimali yüksektir.
Sık Sorulan Sorular
IBAN Yargı Düzenlemesi genel bir af mı getiriyor?
Hayır, bu bir af ya da cezasızlık düzenlemesi değildir. Düzenleme, suçun niteliğini değiştirerek dosyaların daha alt mahkemelerde görülmesini ve cezaların orantılı hale getirilmesini amaçlamaktadır.
Düzenleme tam olarak ne zaman yürürlüğe girecek?
12. Yargı Paketi'nin Haziran 2026 itibarıyla Meclis gündemine alınması bekleniyor. Paketin yasalaşması ile birlikte düzenleme resmiyet kazanacak ancak net tarih Meclis takvimine bağlıdır.
IBAN'ımı kullandırdığım için yurt dışı yasağım var, bu düzenleme bana nasıl fayda sağlayacak?
Düzenleme sonrası dosyanız Asliye Ceza Mahkemesi'ne devredileceği için, mevcut adli kontrol tedbirlerinizin (özellikle yurt dışı çıkış yasağının) hakim tarafından yeniden değerlendirilmesi ve hafifletilmesi ihtimali yüksektir.