Hürmüz Boğazı’nda savaş sonrası gemi geçişi rekoru: Günlük trafik 70’e dayandı

Ne oldu?

Hürmüz gemi geçişi rekoru, İran ile ABD arasında yaşanan kısa süreli askeri çatışmanın ardından boğazdaki ticari deniz trafiğinin 28 Şubat sonrası en yüksek günlük seviyeye ulaşmasıdır. Son verilere göre Hürmüz Boğazı’ndan bir günde 70 ticari gemi geçiş yaptı. Bu rakam, çatışmaların hemen ardından günlük geçişlerin 3’e kadar düştüğü bir ortamda kaydedildi ve bölgedeki deniz ticaretinde belirgin bir normalleşme eğilimini ortaya koydu. Söz konusu gemilerin 5’i Basra Körfezi’nden çıkış, 5’i ise Körfez’e giriş yaptı. Taşınan yükler arasında kuru yük, LPG ve temiz petrol ürünleri ağırlıktaydı.

Neden gündemde?

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve doğalgaz ticaretinin en kritik darboğazlarından biri. Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte biri bu koridordan geçiyor. İran’ın ABD üslerini hedef alan füze saldırıları ve ardından gelen misillemeler sırasında boğazdaki gemi trafiği adeta durma noktasına gelmişti. Çatışma döneminde günde sadece birkaç gemi geçiş yapabilmiş, navlun fiyatları tarihi zirveleri görmüştü. Şimdi kaydedilen 70 gemi seviyesindeki rekor, savaşın yaralarının sarılmaya başladığına dair en somut sinyal olarak okunuyor. Ancak bunun hâlâ savaş öncesi normal seviyelerin oldukça altında olduğu da vurgulanıyor. Uluslararası denizcilik ve enerji piyasaları, bu toparlanmanın kalıcı olup olmayacağını yakından izliyor.

Bilinmesi gerekenler

Çatışma öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama 90 ila 100 ticari gemi geçiş yapıyordu. Savaşın patlak vermesiyle bu sayı şubat sonu ve mart başında yüzde 90’ın üzerinde düşüşle 3-5 seviyesine kadar gerilemişti. 27 Şubat ile 6 Mart arasındaki dönem, modern denizcilik tarihinde Hürmüz’deki en düşük hareketliliğin yaşandığı süreç olarak kayıtlara geçti. O günlerde 23 günlük normal trafik sadece 1 günde yaşanır hale gelmişti. Bugün gelinen noktada 70 gemi seviyesi, savaş öncesi trafiğin yaklaşık yüzde 75’ine karşılık geliyor. Tanker navlunları ise hâlâ rekor seviyelere yakın seyrediyor. Gemi sahipleri ve sigorta şirketleri İran’ın boğazı tekrar kapatma tehdidine karşı temkinli davranmayı sürdürüyor. Borsa İstanbul ve uluslararası piyasalarda denizcilik hisseleri bu gelişmelerle dalgalı bir seyir izliyor.

Sırada ne var?

Uzmanlar, Hürmüz’deki trafiğin savaş öncesi seviyelere tam olarak dönebilmesi için İran ile ABD arasında kalıcı bir ateşkesin tesis edilmesi gerektiğini belirtiyor. Deniz sigortacıları, bölgeyi “yüksek riskli bölge” olarak sınıflandırmaya devam ediyor. Navlun piyasalarındaki yüksek seviyelerin, armatörlerin risk algısı azalana kadar süreceği tahmin ediliyor. Tahran yönetiminin boğazı bir kez daha kapatabileceğine yönelik zaman zaman yaptığı sert açıklamalar, piyasalar üzerinde Demokles’in Kılıcı etkisi yaratıyor. Buna rağmen son günlerdeki artış trendi, küresel enerji arz güvenliği açısından ihtiyatlı bir iyimserlik yaratmış durumda. Önümüzdeki haftalarda geçiş sayılarının 80 bandını aşıp aşamayacağı, hem enerji fiyatları hem de küresel tedarik zincirleri için belirleyici olacak.