Havai fişek fabrikası patlaması: Niğde'deki olayın perde arkası ve akıllara gelen sorular
Niğde'nin Bor ilçesinde özel bir havai fişek fabrikasında meydana gelen patlamada bir işçi hayatını kaybetti. Olayla ilgili müfettiş görevlendirilirken, gözler daha önce Sakarya Hendek'te yaşanan büyük faciaya çevrildi.
Ne oldu?
Havai fişek fabrikası patlaması, Niğde'nin Bor ilçesine bağlı Kemerhisar beldesinde iki gün önce öğleden sonra meydana gelen bir iş kazasıdır. Saat 16.45 sıralarında, özel bir firmaya ait üretim tesisinde henüz kesin olarak belirlenemeyen bir nedenle şiddetli bir patlama gerçekleşti. İhbar üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye, sağlık ve jandarma ekibi sevk edildi. Patlamanın etkisiyle tesiste çalışan bir işçi olay yerinde hayatını kaybetti. İlk belirlemelere göre, patlamanın üretim hattındaki kimyasal maddelerin tutuşmasından kaynaklanmış olabileceği değerlendiriliyor, ancak resmi açıklama için müfettiş raporu bekleniyor. Tesisin bulunduğu alan güvenlik çemberine alınırken, çevredeki yerleşim yerlerinde kısa süreli panik yaşandığı bildirildi.
Neden gündemde?
Bu patlama, Türkiye'de havai fişek üretim tesislerindeki iş güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Kamuoyunun hafızasında, 3 Temmuz 2020'de Sakarya'nın Hendek ilçesinde meydana gelen ve 7 kişinin hayatını kaybettiği, 100'den fazla kişinin yaralandığı büyük havai fişek fabrikası patlaması hâlâ tazeliğini koruyor. Hendek'teki facianın ardından denetimlerin sıkılaştırılması ve güvenlik protokollerinin gözden geçirilmesi talep edilmişti. Niğde'de yaşanan bu yeni olay, alınan önlemlerin yeterliliğini sorgulatıyor. Niğde Belediye Başkanı'nın canlı yayında olayı doğrulaması ve Çalışma Bakanlığı'nın süratle bölgeye müfettiş sevk etmesi, olayın Ankara tarafından da yakından takip edildiğini gösteriyor. Tek bir can kaybının dahi fazla olduğu bu tür tesislerde, potansiyel riskin büyüklüğü olayı ulusal gündemin üst sıralarına taşıdı.
Bilinmesi gerekenler
Niğde'de patlamanın yaşandığı tesisin, daha önce herhangi bir büyük kaza geçmişine sahip olup olmadığına dair resmi bir açıklama yapılmadı. Yetkililer, patlamanın nedenini araştırmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinden teftiş kurulu müfettişlerinin görevlendirildiğini duyurdu. Ekipler, olay yerinde incelemelerde bulunarak delil toplayacak, tanık ifadelerine başvuracak ve işverenin güvenlik prosedürlerine uygun hareket edip etmediğini mercek altına alacak. Bölgeden gelen ilk görüntüler, tesiste maddi hasarın büyük olduğuna işaret ediyor. Hayatını kaybeden işçinin kimlik bilgileri ve yaşıyla ilgili henüz resmi bir paylaşım yapılmazken, yakınlarına taziye ziyaretlerinin sürdüğü öğrenildi. Öte yandan, konunun uzmanları havai fişek üretiminde kullanılan potasyum klorat, kükürt ve alüminyum tozu gibi maddelerin statik elektriğe veya en ufak bir sürtünmeye karşı aşırı hassas olduğunu, bu nedenle en küçük ihmalin bile büyük patlamalara yol açabileceğini vurguluyor.
Sırada ne var?
Müfettişlerin hazırlayacağı ön rapor, önümüzdeki günlerde soruşturma dosyasına girecek. Rapor sonucuna göre, işveren hakkında "iş güvenliğini kasıtlı veya taksirle ihlal" suçlamasıyla adli işlem başlatılması gündeme gelebilir. Başlatılan adli ve idari soruşturma kapsamında, tesisteki tüm çalışma ruhsatları ve denetim geçmişi yeniden incelenecek. Ayrıca, olayın TBMM gündemine taşınması ve muhalefet milletvekilleri tarafından havai fişek sektöründeki denetim açıklarına dair soru önergeleri verilmesi bekleniyor. Uzmanlar, Hendek faciasından sonra yayınlanan yönetmeliklere rağmen sahadaki uygulamaların yetersiz kalabileceğine dikkat çekiyor. Bu kapsamda, farklı şehirlerdeki benzer tesislere yönelik yeni ve kapsamlı denetimlerin başlatılabileceği konuşuluyor.
Sık Sorulan Sorular
Niğde'deki havai fişek fabrikası patlamasında can kaybı var mı?
Evet, Kemerhisar beldesindeki patlamada bir işçi hayatını kaybetti. Yetkililer tarafından ölümle ilgili adli tahkikat başlatıldı.
Patlamanın nedeni belli oldu mu?
Hayır, patlamanın kesin nedeni henüz belirlenemedi. İlk değerlendirmeler kimyasal bir reaksiyona işaret etse de, resmi açıklama için Çalışma Bakanlığı müfettişlerinin raporu beklenecek.
Sakarya Hendek'teki patlamayla bağlantılı mı?
Olaylar birbirinden bağımsız ve farklı şirketlere ait tesislerde meydana geldi. Ancak her iki felaket de kamuoyuna havai fişek üretimindeki yüksek güvenlik riskini ve denetim tartışmalarını tekrar hatırlatmış oldu.
Fabrikada daha önce böyle bir kaza oldu mu?
Mevcut kayıtlara göre tesisin geçmişte büyük çaplı bir kaza geçmişine dair resmi bir veri bulunmuyor; bu konudaki detaylı bilgi yürütülen soruşturma kapsamında netleşecektir.