Hakan Fidan Rusya temasları: Moskova’da masadaki kritik başlıklar ve Suriye denklemi
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Moskova ziyareti, Rusya Devlet Başkanı Putin tarafından kabul edilmesiyle dikkat çekti. Görüşmelerde Suriye’deki son durum, Karadeniz tahıl koridoru ve ikili ilişkiler masaya yatırıldı.
Bu yazıyı sesli dinle
Ne oldu?
Hakan Fidan Rusya temasları, Türkiye’nin kritik bir dönemde Moskova’da yürüttüğü üst düzey diplomatik girişimlerdir. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, iki gün önce başladığı resmi ziyaret kapsamında önce Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile bir araya geldi. Temasların zirve noktası ise Fidan’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edilmesi oldu. Görüşme, Kremlin’in yabancı bakanlarla yaptığı ve uluslararası kamuoyuna sıklıkla yansımayan randevuların aksine, oldukça geniş bir medya yansıması buldu. Ziyaretin zamanlaması, Türkiye’nin Temmuz ayında ev sahipliği yapmayı planladığı uluslararası diplomatik toplantılar öncesine denk geldi.
Neden gündemde?
Bu ziyaret, yalnızca ikili ilişkiler açısından değil, bölgesel krizlerin yönetimi açısından da büyük önem taşıyor. Öncelikle, görüşmede Suriye konusunun merkezi bir yer tuttuğu belirtiliyor. Türkiye, sınır güvenliği ve mültecilerin geri dönüşü için Suriye ile normalleşme adımlarını hızlandırmak isterken, Rusya bu süreçte Şam rejimiyle Ankara arasında arabulucu rolünü sürdürüyor. Ayrıca, Karadeniz’deki gerginlik ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin uygulanması da öne çıkan başlıklar arasında. Rusya Dışişleri Bakanlığı, ziyaret öncesi yaptığı değerlendirmede, Erdoğan ile Putin arasındaki düzenli temasın gelişen olaylarda kilit rol oynadığını vurguladı. Fidan’ın Lavrov ile yaptığı ortak basın toplantısında enerji güvenliği, ticaret hacmi ve Ukrayna’daki durum gibi konular da gündeme geldi. Türkiye’nin hem Orta Doğu’da hem de Karadeniz hattında kriz yönetimindeki merkezi rolü, bu ziyareti uluslararası güç dengeleri açısından da yakından izlenen bir gelişme haline getirdi.
Bilinmesi gerekenler
Hakan Fidan’ın Moskova programı yoğun geçti. İlk gün Lavrov ile heyetler arası görüşme yapılırken, ikinci gün Putin kabulü gerçekleşti. Rus medyasında geniş yer bulan ziyarette, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2023 yılındaki gerilemeye rağmen stratejik iş birliği seviyesini koruduğu mesajı verildi. Suriye başlığında, özellikle Türkiye’nin Fırat’ın doğusuna yönelik güvenlik endişeleri ile Rusya’nın Şam yönetiminin toprak bütünlüğü konusundaki hassasiyetinin çakıştığı noktalar ele alındı. Enerji alanında ise Akkuyu Nükleer Güç Santrali ve doğalgaz tedariki konularının detaylandırıldığı ifade ediliyor. Bununla birlikte, Türkiye’nin Tahıl Koridoru Anlaşması’nın yeniden canlandırılması için diplomatik çabalarını sürdürdüğü ve bu konunun da Rus tarafına iletildiği kaydedildi. Ziyarette dikkat çeken bir başka nokta, medyaya yansıyan görüntülerde Fidan’a gösterilen ilgi ve doğrudan Putin ile yapılan görüşmenin süresi oldu; bu tür kabuller, genellikle eş düzey mevkidaşlara gösterilmeyen bir protokol olarak yorumlanıyor.
Sırada ne var?
Bu kritik ziyaretin ardından gözler, önümüzdeki haftalarda yapılması beklenen üst düzey temaslara çevrildi. Türkiye’nin Temmuz ayında ev sahipliği yapacağı diplomatik toplantılar öncesinde Rusya ile sağlanan bu doğrudan mutabakat, Ankara’nın elini güçlendirebilir. Suriye dosyasında somut bir takvim açıklanmasa da diplomatik kaynaklar, Moskova’da yapılan görüşmelerin dörtlü formatın (Türkiye, Rusya, İran, Suriye) yeniden canlanmasına zemin hazırlayabileceğini değerlendiriyor. Diğer yandan, Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği konusunda NATO müttefikleriyle Rusya arasında kalan Türkiye’nin denge politikası, Fidan’ın son temaslarıyla bir kez daha test edildi. Bundan sonraki süreçte, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Putin arasında yapılması muhtemel yeni bir telefon diplomasisi veya yüz yüze görüşme için hazırlıkların tamamlandığı belirtiliyor.
Sık Sorulan Sorular
Hakan Fidan Rusya’da hangi liderle görüştü?
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Moskova’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile heyetler arası bir toplantı yapmış, ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edilmiştir.
Görüşmede hangi konular ele alındı?
Görüşmede Suriye’deki son durum ve normalleşme adımları, Karadeniz’de seyrüsefer ve tahıl güvenliği, enerji projeleri ve ikili ticari ilişkiler gibi kritik başlıklar ele alındı.
Bu ziyaretin zamanlaması neden önemli?
Ziyaret, Türkiye’nin Temmuz ayında ev sahipliği yapacağı uluslararası diplomatik temaslar öncesinde gerçekleştiği için hem bölgesel hem de küresel diplomaside belirleyici bir hazırlık adımı olarak görülüyor.