Hakan Fidan Moskova ziyareti: Kremlin'de kritik eşik
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Moskova temasları, yalnızca ikili ilişkiler değil, aynı zamanda NATO Zirvesi öncesi Türkiye'nin jeopolitik dengelerdeki konumunu da netleştiriyor.
Bu yazıyı sesli dinle
Ne oldu?
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 15-17 Haziran tarihleri arasında Rusya'nın başkenti Moskova'da üst düzey bir diplomatik maraton gerçekleştirdi. Ziyaretin en çarpıcı durağı, Fidan'ın Kremlin'de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in danışmanları Yuri Uşakov, Vitali Medinskiy ve İgor Levitin ile bir araya gelmesi oldu. Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın, Fidan'ın Moskova'ya ayak basmasından hemen önce yaptığı "Erdoğan-Putin arasındaki düzenli temaslar, gelişen olaylarda kilit rol oynuyor" vurgusu ise ziyaretin ağırlığını önceden haber veriyordu. Fidan, programın devamında mevkidaşı Sergey Lavrov ile de baş başa bir görüşme gerçekleştirdi. Moskova'nın gündemi yoğundu; masada Suriye'deki son durumdan Karadeniz tahıl koridorunun geleceğine, enerji iş birliğinden Ukrayna savaşındaki olası ateşkes formüllerine kadar birçok başlık vardı. Görüşmelerde Fidan'ın, Rusya'nın inşa ettiği Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin takvimine dair beklentileri ve yeni iş birliklerini de Kremlin'e doğrudan ilettiği belirtildi.
Neden gündemde?
Bu ziyaretin zamanlaması tesadüf değil. Türkiye, Temmuz ayında kritik bir NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. İttifakın Washington'daki buluşması öncesinde Ankara'nın Moskova ile temaslarını en üst düzeye çıkarması, Batı kamuoyunda ve basınında dikkatle izleniyor. Fidan'ın masaya oturduğu isimlerin doğrudan Putin'in stratejik akıl hocaları olması, görüşmenin protokol sınırlarını aşan, derin bir siyasi diyaloğa işaret ettiğini gösteriyor. Özellikle Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın liderler diplomasisine yaptığı atıf, yakın zamanda olası bir Erdoğan-Putin zirvesi beklentisini güçlendirdi. Ayrıca Karadeniz'de seyrüsefer güvenliği ve Ukrayna limanlarından tahıl sevkiyatı konusundaki tıkanıklığın, Ankara'nın arabuluculuğunda aşılması ihtimali de ziyareti küresel gıda arzı açısından önemli kılıyor.
Bilinmesi gerekenler
Fidan-Medeinskiy-Levitin hattındaki görüşme, özünde bir "ön müzakere" niteliği taşıyor. Vitali Medinskiy, Putin'in kültür ve tarih politikaları konusundaki başdanışmanı olarak bilinse de Kremlin'in yumuşak güç stratejisinin kilit isimlerinden biridir. İgor Levitin ise doğrudan ulaştırma ve enerji projelerinden sorumlu başdanışmandır. Bu iki ismin varlığı, görüşmede Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru ve Türkiye'nin enerji merkezi olma hedefinin somut biçimde ele alındığını gösteriyor. Anadolu Ajansı ve TRT Haber'in servis ettiği bilgilere göre, Fidan-Lavrov görüşmesinde Suriye'deki normalleşme adımları, Astana formatının geleceği ve İsrail'in Gazze saldırılarının bölgesel etkileri de kapsamlı şekilde değerlendirildi. Moskova, Türkiye'nin Suriye'deki terörle mücadele hassasiyetlerine destek mesajı verirken, Ankara'dan Batı yaptırımlarının delinmemesi konusunda taahhüt istedi.
Sırada ne var?
Önümüzdeki süreçte iki kritik gelişme bekleniyor. Birincisi, Fidan'ın Moskova'dan dönüşüyle birlikte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Putin ile bir telefon diplomasisi veya Astana'da yüz yüze bir görüşme takviminin netleşmesi. İkincisi ise, Türkiye'nin NATO Zirvesi'nde müttefiklerine vereceği mesajların, bu Moskova ziyaretinde şekillenen mutabakatlarla uyumlu hale getirilmesi. Karadeniz'de ticari gemilerin güvenli geçişi için yeni bir mekanizma kurulması fikri taraflar arasında olgunlaşırsa, Ankara bu konuyu zirvede gündeme getirebilir. Akkuyu Nükleer Santrali'nde ise ilk ünitenin devreye girişi için Rusya'dan net bir takvim sözü alınıp alınmadığı, önümüzdeki günlerde Enerji Bakanlığı'nın yapacağı açıklamalarla anlaşılacak.
Sıkça sorulan sorular
Hakan Fidan Moskova'da Putin ile görüştü mü? Evet. NTV gibi yayın organlarının servis ettiği görüntülere ve resmi açıklamalara göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Kremlin'de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edildi. Görüşmede Putin'in yakın çalışma ekibinden üst düzey danışmanlar da hazır bulundu.
Ziyaretin ana gündemi neydi? Ziyaretin ana eksenini Karadeniz tahıl koridorunun canlandırılması, Akkuyu Nükleer Santrali inşaatının takvimi, Suriye krizinde ortak adımlar ve Türkiye'nin enerji merkezi olma hedefi oluşturdu. Ayrıca Ukrayna savaşında olası ateşkes zeminine dair fikir alışverişinde bulunuldu.
Neden Putin'in danışmanlarıyla ayrıca bir toplantı yapıldı? Medinskiy ve Levitin, doğrudan Putin'in stratejik projelerinden sorumlu isimlerdir. Bu isimlerle yapılan ayrı bir kabul, diplomaside görüşmenin hem siyasi hem de uzun vadeli ekonomik-teknik iş birliği boyutunu derinleştirme amacı taşıdığına işaret eder. Bu format, liderler zirvesi öncesi teknik detayların netleştirildiği bir çalışma yöntemi olarak yorumlanıyor.
Sık Sorulan Sorular
Hakan Fidan Moskova'da Putin ile görüştü mü?
Evet. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Moskova temasları kapsamında Kremlin'de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edildi. Basına yansıyan resmi açıklamalar ve görüntüler bu görüşmeyi doğrulamaktadır.
Ziyaretin ana gündemi neydi?
Ana gündem Karadeniz tahıl girişimi, Ukrayna savaşındaki diplomatik çabalar, Akkuyu Nükleer Santrali inşaat süreci, Suriye’deki normalleşme adımları ve ikili enerji iş birlikleriydi.
Neden Putin'in danışmanlarıyla ayrıca bir toplantı yapıldı?
Vitali Medinskiy ve İgor Levitin gibi isimlerle yapılan toplantı, liderler zirvesi öncesinde enerji, ulaştırma ve teknik iş birliği konularındaki detayların netleştirilmesi amacı taşıyor. Bu, Kremlin'in stratejik projelerini doğrudan ilgilendiren bir çalışma formatıdır.