Hakan Fidan'ın Moskova Teması: Rusya ile Tahıl Koridoru ve Suriye Denklemi Yeniden Kuruluyor

Ne oldu?

Rusya, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın gerçekleştirdiği kritik ziyaretle birlikte yeniden Türk dış politikasının merkezine yerleşti. Moskova’da mevkidaşı Sergey Lavrov ile bir araya gelen Bakan Fidan’ın gündeminde, 2022’den bu yana savaşın gölgesinde kalan Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nın yeniden canlandırılması, enerji iş birliği ve Suriye’deki son durum vardı. Görüşmede ayrıca Ukrayna krizinde ateşkes ve barış müzakerelerine yönelik arabuluculuk perspektifleri de ele alındı. Ziyaret, Türkiye’nin NATO içindeki konumu ve Batı’nın Rusya’ya uyguladığı yaptırımların gölgesinde, dengeli bir diplomasi yürütme çabasının en somut adımlarından biri oldu.

Neden gündemde?

Bu ziyaret, yalnızca iki ülke arasındaki rutin bir diplomatik temas değil, aynı zamanda küresel jeopolitikteki sıkışmışlığın bir yansıması. Ziyaretin hemen öncesinde Rusya’dan peş peşe sert açıklamalar gelmişti. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, NATO’nun ülkesine saldırması halinde yanıtın “yıkıcı” olacağını dünya kamuoyuna duyurdu. Aynı saatlerde Moskova bölgesi, Ukrayna’ya ait olduğu iddia edilen yoğun bir İHA saldırısıyla sarsıldı ve 16 kişi yaralandı. Savaşın şiddeti artarken, Avrupa’nın gıda güvenliği için hayati önem taşıyan tahıl koridorunun akıbeti belirsizliğini koruyor. G7 liderlerinin Rusya’ya yönelik petrol ve doğalgaz yaptırımlarını artırma kararı aldığı bir konjonktürde, Bakan Fidan’ın Moskova’da yaptığı görüşmeler Türkiye’nin diplomatik ağırlığını test ediyor.

Bilinmesi gerekenler

Rusya ile Türkiye arasındaki ilişkiler, rekabet ve iş birliğini aynı potada eriten karmaşık bir yapıya sahip. Türkiye, savaşın başından beri Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü desteklerken, Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılmadı. Bakan Fidan’ın son ziyaretinde öne çıkan başlıklar şunlar:

• Tahıl Koridoru: Rusya, kendi gıda ve gübre ihracatının önündeki engeller kalkmadığı gerekçesiyle anlaşmadan çekilmişti. Türkiye, Birleşmiş Milletler ile birlikte Moskova’yı masaya döndürmek için yoğun çaba harcıyor.
• Suriye: Astana sürecinin iki önemli aktörü olan Türkiye ve Rusya, özellikle terörle mücadele ve siyasi çözüm başlıklarında sahadaki koordinasyonu masaya yatırdı.
• Enerji: Batı’nın yaptırım baskılarına rağmen, doğalgazda bir merkez olma hedefi ve Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin inşası, enerji diplomasisinin en sıcak maddeleri olmayı sürdürüyor.

Sırada ne var?

Bakan Fidan’ın Moskova temaslarının, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleşmesi beklenen olası bir zirvenin ayak sesleri olduğu değerlendiriliyor. Özellikle tahıl koridorunun canlandırılması, Batı başkentlerinde de yakından izleniyor. Öte yandan savaş meydanındaki gerilim artarak devam ediyor. Rusya, Batı’dan gelen her türlü silah sevkiyatını Ukrayna’nın bir parçası olarak hedef alırken, NATO ile yaşanan söz düelloları güvenlik riskini tırmandırıyor. Diplomasi trafiğinin hızlanacağı önümüzdeki günlerde, Türkiye’nin izleyeceği politika sadece iki ülke arasındaki ticareti değil, aynı zamanda Karadeniz’deki güvenlik mimarisini ve küresel gıda fiyatlarını da doğrudan etkileyecek.