G7 zirvesi Trump konuşması: İran'a 'ikinci aşama' mesajı ve erken dönüş kararı

Ne oldu?

G7 zirvesi Trump konuşması, ABD Başkanı Donald Trump'ın Kanada'da düzenlenen G7 Liderler Zirvesi'nde İran ile devam eden nükleer müzakerelere ilişkin yaptığı kritik açıklamalarla dünya gündemine oturdu. Trump, Temmuz 2025'teki zirvede yaptığı konuşmada "İran anlaşmasında ikinci aşamaya geçildi" ifadesini kullanarak sürecin yeni bir safhaya girdiğini belirtti. ABD Başkanı, Tahran yönetiminin nükleer silah edinmesine asla izin verilmeyeceğinin altını çizerken, İran'da rejim değişikliği hedeflemediğini de net bir dille ortaya koydu. Trump'ın bu çıkışı, İsrail'in güvenliğine dair söylemleriyle de birleşince zirvenin en çok konuşulan anlarından biri haline geldi.

Neden gündemde?

Trump'ın açıklamaları, Orta Doğu'daki gerilimin tırmandığı bir dönemde gelmesi nedeniyle büyük yankı uyandırdı. ABD Başkanı, "Biz olmasaydık İsrail yok olurdu" diyerek Washington'un Tel Aviv'e verdiği desteğin boyutunu zirve kürsüsünden ilan etti. Bu sözler, hem uluslararası basında hem de diplomatik çevrelerde yoğun tartışmalara yol açtı. Öte yandan Trump'ın Lübnan'a ilişkin "Suriye devreye girmeli" çıkışı ve İran ile varılan mutabakatın detayları, zirvenin ana gündem maddelerinin Ukrayna ve küresel ekonomiden Orta Doğu'ya kaymasına neden oldu. Trump'ın zirveden erken ayrılma kararı ise akıllarda soru işareti bıraktı. BBC News Türkçe'nin aktardığına göre Trump, İran ile İsrail arasındaki çatışmalar nedeniyle G7 ziyaretini yarıda keserek Washington'a dönme kararı aldı.

Zirvede yaşanan bir başka dikkat çekici an ise Trump ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasındaki diyalog oldu. Amerikan başkanının "terk edildim" sitemine Meloni'nin "Her zaman dostuz" yanıtı vermesi, liderler arasındaki gayriresmi ilişkilerin seyrini göstermesi açısından önemliydi. Bengü Türk'ün aktardığı bu fısıldaşma, zirvenin kulislerde en çok konuşulan detaylarından biri olarak kayıtlara geçti.

Bilinmesi gerekenler

Trump'ın İran ile ilgili açıklamalarında öne çıkan kritik noktalar şöyle sıralandı: ABD, İran'la yürütülen nükleer anlaşma sürecinde artık daha ileri bir aşamada bulunuyor. Başkan Trump, İran'da rejim değişikliğine inanmadığını ve hedeflerinin bu olmadığını vurguladı. Bununla birlikte İran'ın nükleer silah sahibi olmasının kırmızı çizgi olduğunu yineledi. Zirvenin sonuç bildirgesinde de G7 ülkeleri, İran'ın nükleer silah edinmesine izin verilemeyeceği konusunda ortak bir tutum sergiledi. Ancak Trump'ın erken ayrılışı, kritik konularda tam bir uzlaşma sağlanamadığı yorumlarını beraberinde getirdi. TRT Haber'in analizine göre, Trump'ın son aylarda G7 ortaklarının büyük kısmına yönelik sert eleştirileri, zirvedeki gerilimin tırmanmasında etkili oldu.

Sırada ne var?

Trump'ın duyurduğu "ikinci aşama"nın detayları önümüzdeki günlerde netlik kazanacak. İran'la yürütülen nükleer müzakerelerde hangi teknik konularda ilerleme sağlandığı ve anlaşmanın kapsamı, bölgesel dengeleri doğrudan etkileyecek. İsrail'in bu sürece tepkisi ve Suriye ile Lübnan hattındaki gelişmeler yakından takip edilecek. Beyaz Saray'ın özellikle İran'ın uranyum zenginleştirme kapasitesine yönelik talepleri konusunda nasıl bir yol haritası izleyeceği merak konusu. G7 zirvesinin sonuç bildirgesindeki Orta Doğu'da gerilimin azaltılması çağrısı ise şimdilik kağıt üzerinde bir temenni olarak duruyor. Trump'ın erken dönüş kararının ardından diplomatik temasların hangi kanallardan devam edeceği, İran'la varılan mutabakatın akıbetini belirleyecek asıl unsur olacak.