G7 Zirvesi diplomasisi: Batı ittifakında yeni sınav

Ne oldu?

G7 Zirvesi diplomasisi, dünyanın en büyük yedi sanayileşmiş ülkesinin liderlerini bir araya getiren geleneksel ekonomik buluşmanın çok ötesine geçen bir jeopolitik mücadele alanına dönüşmüş durumda. Bu yılki zirve öncesinde Ukrayna lideri Volodimir Zelenski’nin yürüttüğü yoğun telefon diplomasisi dikkat çekti. Zelenski, ABD’nin yeni başkanı Donald Trump ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile ayrı ayrı görüşerek Ukrayna’ya desteğin sürekliliğini sağlamaya çalıştı. Eş zamanlı olarak Macron, Versay Sarayı’nda Trump’ı ağırlayarak gösterişli bir ev sahipliği sergiledi. Financial Times’ın (FT) haberine göre bu ikili görüşmeler, G7 masasındaki ilişkilerin test edileceği ilk ciddi sınav olarak görülüyor.

Neden gündemde?

G7 Zirvesi son yıllarda giderek artan biçimde jeoekonomiden jeopolitiğe kayan bir gündemle toplanıyor. Masada geleneksel ticaret ve büyüme rakamlarından çok, Ukrayna savaşı, İran anlaşmasının geleceği ve Batı ittifakının iç gerilimleri var. Özellikle ABD ile Avrupa arasında son dönemde yükselen ticari anlaşmazlıklar ve savunma harcamaları konusundaki görüş ayrılıkları zirveyi kritik hale getiriyor. Trump’ın NATO ve Avrupa’ya yönelik bilinen mesafeli tutumu, Macron’un ise “Avrupa stratejik özerkliği” vurgusu, zirvenin sadece dışa dönük değil, içe dönük bir hesaplaşmaya da sahne olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Gazete Oksijen’de yer alan ve açık mikrofona yakalanan elektrikli araç pazarlığı ise ekonomik konuların hâlâ ne kadar gerilimli olduğunun küçük ama çarpıcı bir kanıtı.

Bilinmesi gerekenler

G7, ABD, Almanya, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya ve Kanada ile birlikte Avrupa Birliği temsilcilerini bir araya getiren bir platform. Zirvenin resmi gündeminde küresel tedarik zincirleri, iklim finansmanı ve yapay zekâ düzenlemeleri gibi başlıklar bulunsa da asıl mesai Ukrayna’ya verilecek somut destek taahhütlerine ayrılıyor. Zelenski’nin Trump ile yaptığı görüşme, Kiev yönetiminin Washington’daki yeni döneme uyum sağlama çabasının bir parçası olarak okunuyor. Macron’un Versay’daki Trump ağırlığı ise Fransa’nın ABD ile gerilimi düşürme ve Avrupa’nın liderliğini üstlenme girişimi şeklinde yorumlanıyor. Öte yandan Mirat Haber’in aktardığı üzere, zirvede yaşanan diplomatik gaflar, liderler arasındaki uyumun göründüğü kadar pürüzsüz olmadığını gözler önüne serdi. Henüz resmi teyit bekleyen bu gafların içeriği belirsizliğini korusa da zirvenin atmosferine dair fikir veriyor.

Sırada ne var?

Zirvenin sonuç bildirgesinde Ukrayna’ya ilave mali ve askeri destek paketlerinin açıklanması bekleniyor. Asıl merak edilense Trump ile Macron arasındaki kişisel ilişkinin, İran anlaşması ve ticaret gerilimleri gibi başlıklarda nasıl bir uzlaşma zemini yaratacağı. FT’nin analizine göre G7, tarafların ortak tehditlere karşı birlik görüntüsü vermeye devam edeceği ancak somut politika ayrılıklarını masanın altına süpürmekte zorlanacağı bir zirve olacak. Zelenski’nin telefon diplomasisinin ise zirve kararlarına ne kadar yansıyacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.