G7'nin kritik mineral hamlesine Çin'den sert tepki: 'Pazar kurallarına uyun' çağrısı
Kanada'da düzenlenen G7 Zirvesi'nin ardından yayımlanan kritik minerallerle ilgili ortak açıklamaya Çin'den yanıt geldi. Pekin, G7 ülkelerini pazar ekonomisi kurallarına uymaya davet ederek, küresel tedarik zincirlerini siyasileştirme girişimlerine karşı olduğunu vurguladı.
Ne oldu?
G7 (Group of Seven), dünyanın en gelişmiş yedi ekonomisini bir araya getiren ve küresel meselelerin koordine edildiği uluslararası bir platformdur. Almanya, ABD, Birleşik Krallık, İtalya, Fransa, Japonya ve Kanada'dan oluşan grubun Kanada'da düzenlenen son zirvesinde alınan kararlar, özellikle kritik mineraller konusundaki ortak tutum, Çin'in tepkisini çekti. Zirvenin sonuç bildirgesinde, kritik mineral tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve Çin'e olan bağımlılığın azaltılması yönündeki ifadeler üzerine Pekin yönetimi devreye girdi. Çin Dışişleri Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı yetkilileri, G7'yi açıkça hedef alan açıklamalarla, üye ülkelerin pazar ekonomisi kurallarına saygı göstermesi ve küresel endüstriyel zincirleri siyasileştirmekten kaçınması gerektiğini belirtti.
Neden gündemde?
Bu gelişme, dünya ticaretinin omurgasını oluşturan nadir toprak elementleri ve lityum gibi kritik mineraller üzerindeki rekabetin ulaştığı tehlikeli boyutu gözler önüne seriyor. G7'nin açıklaması, yalnızca ekonomik bir tercih olarak değil, aynı zamanda Batı bloğunun Çin'in bu alandaki tartışılmaz hakimiyetini kırmaya yönelik stratejik bir hamlesi olarak okunuyor. Zirvenin gündeminde Trump gerilimi ve Ukrayna savaşı varken, kritik mineraller konusunun bu denli merkezi bir yer kaplaması dikkat çekici. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin zirve sonuçlarından memnun olduğunu açıklamasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump ile müttefikleri arasındaki ticaret politikalarına dair gerilimin gölgesi toplantı boyunca hissedildi. Çin'in sert tepkisi, iki blok arasındaki ekonomik ayrışmanın yeni bir safhaya girdiğini gösteriyor.
Bilinmesi gerekenler
G7 ülkeleri, küresel nominal gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 44'ünden fazlasını ve dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unu temsil ediyor. Buna karşılık Çin, nadir toprak elementlerinin rafine edilmesinde ve batarya teknolojilerinin temel girdilerinde yüzde 60 ila 90 arasında değişen bir pazar payına sahip. Pekin, G7'nin "tedarik zincirlerini çeşitlendirme" söyleminin arkasında, Çinli şirketleri dışlayan korumacı politikaların yattığını savunuyor. Çin resmi haber ajanslarına yansıyan diplomatik kaynaklar, "G7'nin piyasaya müdahale eden ve adil rekabeti baltalayan bu tür adımları, nihayetinde kendi endüstrilerine zarar verecektir" değerlendirmesinde bulundu. Öte yandan, G7 içinde de tam bir uyum olduğu söylenemez; Avrupalı üyeler, Washington'un agresif yaptırım diline kıyasla Pekin ile diyalog kapılarının açık tutulmasından yana bir tutum sergiliyor.
Sırada ne var?
Uzmanlar, G7'nin kritik minerallerdeki ortak stratejisinin somut yatırım adımlarıyla desteklenip desteklenmeyeceğini sorguluyor. Zirvede alınan kararların uygulamaya geçmesi için üye ülkelerin milyarlarca dolarlık yeni rafineri ve maden yatırımlarını devreye alması gerekecek. Çin ise misilleme seçeneklerini masada tuttuğu mesajını veriyor; Dünya Ticaret Örgütü nezdinde hukuki süreçler başlatılabileceği gibi, nadir toprak ihracatına yönelik kontrollerin sıkılaştırılması da olasılık dahilinde. Yılın ikinci yarısında yapılacak G20 toplantıları öncesinde, bu gerilim hattının küresel ticareti nasıl şekillendireceği büyük merak konusu.
Sık Sorulan Sorular
G7 nedir ve hangi ülkeleri kapsar?
G7 (Group of Seven), Almanya, ABD, Birleşik Krallık, İtalya, Fransa, Japonya ve Kanada'dan oluşan, dünyanın en gelişmiş yedi ekonomisini bir araya getiren uluslararası bir platformdur. Avrupa Birliği de G7 içinde temsil edilir. Grup, küresel nominal GSYH'nin yaklaşık yüzde 44'ünü temsil eder.
Çin, G7'nin hangi açıklamasına tepki gösterdi?
Çin, G7'nin Kanada'da düzenlenen son zirvesinde kritik mineral tedarik zincirlerini çeşitlendirme ve Çin'e olan bağımlılığı azaltma yönündeki ifadelerine sert tepki gösterdi. Pekin, bu söylemleri küresel piyasaları siyasileştirme girişimi olarak nitelendirdi.
Kritik mineraller konusu neden önemli?
Lityum, kobalt ve nadir toprak elementleri gibi kritik mineraller; elektrikli araçlardan rüzgar türbinlerine kadar yeşil dönüşümün temel girdileridir. Bu minerallerin rafine edilmesinde Çin büyük bir hakimiyete sahip olduğu için, ABD ve Avrupa kendi tedarik zincirlerini koruma altına almak istemektedir.