Fauci'nin Wuhan fonlaması iddiası: ABD istihbarat şefinden ayrılık günü bomba açıklama

Ne oldu?

Fauci, ABD Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü'nün (NIAID) eski direktörü olan ve COVID-19 salgını sırasında Beyaz Saray'ın baş tıbbi danışmanlığını yürüten immünologdur. Amerikan kamuoyunda pandemi döneminin en tanınan yüzlerinden biri haline gelen Anthony Fauci hakkında, görevinden ayrılmaya hazırlanan ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard tarafından sarsıcı bir iddia ortaya atıldı. Gabbard, Fauci'nin salgın öncesinde Çin'in Vuhan kentindeki koronavirüs araştırmalarını fonladığını ve bu konuda Kongre'ye eksik ya da yanıltıcı bilgi verdiğini belirtti.

İddialar, ABD'de kamuoyunun COVID-19'un kökenine dair hassasiyetinin hala yüksek olduğu bir dönemde gündeme bomba gibi düştü. Gabbard'ın açıklamaları, daha önce de çeşitli çevrelerce dile getirilen kazanç-kayıp araştırmaları (gain-of-function) tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Fauci ve bağlı olduğu kurumlar bugüne kadar bu suçlamaları defalarca reddetmiş, Vuhan Viroloji Enstitüsü'ne yapılan mali desteğin şeffaf ve yasal olduğunu savunmuştu.

Neden gündemde?

Tulsi Gabbard'ın görev süresinin son gününde bu belgeleri açıklaması, iddiaya siyasi bir zamanlama boyutu kazandırıyor. Eski bir Demokrat vekil olan ve daha sonra Cumhuriyetçi çevrelere yakınlaşan Gabbard, aylardır Fauci'yi hedef alan isimlerin başında geliyor. Pandemi sürecinde alınan kapanma, maske ve aşı kararlarına yönelik muhalif kesimin Fauci'yi "pandemi aktörü" olarak nitelendirdiği ABD siyasetinde, bu son çıkış milyonlarca insanın ölümünden sorumlu tutulan bir figüre yönelik en ağır suçlama olarak kayda geçti.

Konunun Türkiye'de yankı bulmasının nedeni ise Anadolu Ajansı'nın konuyu "Fauci'nin salgın öncesi Çin'deki koronavirüs araştırmalarını fonladığı iddiası" başlığıyla servis etmesi oldu. Pandemi döneminde alınan küresel kararların meşruiyetini sorgulayan geniş bir kitlenin ilgisi, bu haberle birlikte yeniden Fauci ismine odaklandı.

Bilinmesi gerekenler

İddianın merkezinde, ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) aracılığıyla Vuhan Viroloji Enstitüsü'ndeki araştırmacılara aktarılan fonlar yer alıyor. Gabbard, bu fonların doğrudan koronavirüsün laboratuvar ortamında manipüle edilmesiyle bağlantılı olduğunu ima ediyor. Ancak Fauci, Mayıs 2024'te Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Temsilciler Meclisi komitesinde verdiği ifadede, "NIAID'in Vuhan'daki gain-of-function araştırmalarını fonlamadığını" yeminli olarak söylemişti.

Bilim dünyası ve istihbarat camiasında COVID-19'un kökenine dair görüş ayrılığı sürüyor. ABD Enerji Bakanlığı 2023'te virüsün laboratuvar sızıntısından kaynaklanmış olabileceğini düşük güvenilirlikle değerlendirirken, FBI aynı yönde orta güvenilirlikli bir kanaat bildirdi. Buna karşın Ulusal İstihbarat Konseyi ve birçok ülkenin istihbaratı doğal yayılım tezine daha yakın duruyor. Gabbard'ın sunduğu belgelerin bu tartışmadaki yeri henüz bağımsız kurumlarca teyit edilmedi.

Öne çıkan somut nokta ise Fauci'nin 2020 yılında Kongre'ye verdiği ifade ile daha sonra ortaya çıkan e-posta yazışmaları arasındaki olası tutarsızlıklar. Gabbard, Fauci'nin araştırmanın niteliğini bilerek gizlediğini ve Kongre'yi yanılttığını öne sürerken, Fauci cephesi araştırmanın temel bilim çalışması olduğunda ısrarcı.

Sırada ne var?

Gabbard'ın görevden ayrılmasıyla dosyanın akıbeti belirsiz. Cumhuriyetçi vekiller, Fauci hakkında yeni bir Kongre soruşturması başlatmak için Gabbard'ın açıkladığı belgeleri dayanak gösterebilir. Öte yandan Adalet Bakanlığı'nın konuyu incelemeye alıp almayacağı da izleniyor. Fauci'nin avukatları, müvekkillerinin tüm yasal süreçlerde iş birliğine hazır olduğunu ancak "yanıltma" suçlamasının siyasi olduğunu belirtiyor. Bağımsız doğrulama yapılmadığı sürece, bu iddialar ABD'de pandemi döneminin hesaplaşması olarak canlı kalmaya devam edecek.