F-35 ve CAATSA’da kritik takvim: Trump ara seçimlerden önce harekete geçer mi?
Ankara-Washington hattında F-35 tedarik süreci ve CAATSA yaptırımlarının geleceği masaya yatırıldı. Hürriyet'e konuşan kaynaklar, Başkan Trump'ın Kasım 2026'daki ara seçimler öncesinde somut adım atabileceğini aktardı.
Ne oldu?
F-35 CAATSA takvimi, Ankara'nın bekleyişini sürdürdüğü kritik bir denklem olarak yeniden diplomasinin ana gündem maddesi haline geldi. Hürriyet gazetesinde yer alan habere göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Türkiye'ye yönelik CAATSA (ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası) kapsamındaki yaptırımları hafifletmek ve F-35 programına dönüşün önünü açmak için 2026 Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde harekete geçmesi bekleniyor. Bu değerlendirme, iki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliğinde buzların çözülmesi adına önemli bir işaret olarak yorumlandı.
Takvim Gazetesi ise konuyu bir adım öteye taşıyan iddialı başlıklarla okurunun karşısına çıktı. Gazete, 5 adet F-35 için söz alındığını ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması sürecinin başladığını yazdı. Ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başkan Donald Trump arasında gerçekleşmesi muhtemel bir görüşmede, Türkiye'nin yerli savaş uçağı KAAN'ın da gündeme geleceği belirtildi. A Haber canlı yayınına katılan Takvim yazarı Bülent Erandaç ise bu gelişmelerin yeni bir dünya düzeninin kurulduğuna işaret ettiğini savundu.
Neden gündemde?
Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemini Rusya'dan tedarik etmesiyle başlayan kriz, ülkeyi F-35 ortaklık programından resmen çıkarmış ve Washington'ın CAATSA yaptırımlarını tetiklemişti. Şimdi ise değişen küresel dengeler ve NATO ittifakının ihtiyaçları, bu dosyanın yeniden açılmasını zorunlu kılıyor. Özellikle Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in son dönemde ülkesine F-35 tedariki konusunda gösterdiği acelecilik ve Türkiye'yi hedef alan söylemleri, Ankara'nın bu süreçte neden hız kazanmak istediğini açıklıyor. Takvim'in haberine göre Miçotakis'in bu 'sancılı' bekleyişi, Türk diplomasisinin elini güçlendiren unsurlardan biri.
Öte yandan iç kamuoyunda milyonların gözü maaş zamlarında olsa da, savunma çevreleri gözlerini Washington'dan gelecek sinyallere çevirmiş durumda. CAATSA'nın tamamen kalkmasa bile esnetilmesi, Türk savunma sanayii için psikolojik ve stratejik bir eşiğin aşılması anlamına gelecek.
Bilinmesi gerekenler
• CAATSA hâlâ yürürlükte: Henüz Kongre'den geçmiş ve yasalaşmış bir yaptırımın tamamen kaldırıldığına dair resmî bir teyit yok. Haberlerdeki 'söz alındı' ifadeleri siyasi irade beyanı olarak okunmalı; hukuki sürecin tamamlandığı anlamına gelmiyor. • İlk etapta 5 uçak: Hürriyet ve Takvim'deki iddialar, ilk aşamada Türkiye'nin envanterinde bulunması gereken ve parası ödenmiş 5 adet F-35'in teslimatı üzerine yoğunlaşıyor. Bu teslimat, programın tam anlamıyla yeniden başlaması için bir güven inşası adımı olarak değerlendiriliyor. • KAAN faktörü: Yerli savaş uçağı KAAN'ın gündeme alınması, Türkiye'nin artık sadece alıcı değil, aynı zamanda bir geliştirici ortak olarak konumlanma çabasını yansıtıyor. Trump ve Erdoğan arasında yapılacak bir zirvede KAAN'ın konuşulacak olması, pazarlığın boyutlarını gösteriyor.
Sırada ne var?
Takvim netleşmeye başlasa da önümüzdeki süreçte en kritik eşik, ABD Kongresi'ndeki olası engeller. Türkiye karşıtı lobilerin Kongre'de güçlü olduğu biliniyor. Başkan Trump'ın ara seçimler öncesinde bu dosyayı açması, hem iç siyasette bir başarı hikâyesi yaratma hem de savunma sanayii hisselerini canlandırma amacı taşıyabilir. Ankara ise resmî kanallardan sürecin takip edildiğini, teslimatların bir an önce başlaması yönündeki beklentisini sürdürüyor.
Sık Sorulan Sorular
F-35 CAATSA takvimi nedir?
Türkiye'nin S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması veya esnetilmesi sürecidir. Hürriyet'e göre, Trump yönetiminin 2026 ara seçimleri öncesinde harekete geçmesi ve ilk aşamada 5 F-35 teslimatının önünü açması bekleniyor.
CAATSA yaptırımları tamamen kalktı mı?
Hayır, CAATSA yaptırımları hâlâ yürürlüktedir. Basında yer alan haberler, yaptırımların kaldırılmasına yönelik siyasi iradeyi ve müzakereleri yansıtmakla birlikte, resmî bir kaldırma kararı henüz teyit edilmemiştir.
Yunanistan'ın F-35 süreci Türkiye'yi nasıl etkiliyor?
Yunanistan Başbakanı Miçotakis'in F-35 tedarikindeki ısrarı ve Türkiye'ye yönelik söylemleri, Ankara'yı hava üstünlüğünü koruma konusunda daha hızlı hareket etmeye itiyor. Bu durum, Türkiye'nin hem F-35'lere dönüş hem de yerli KAAN projesi için diplomatik girişimlerini hızlandırmasına neden oluyor.