Erdoğan-Kanada diplomatik hediye krizi: Kanape tabancası hangi liderlerin gündeminde?
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın NATO liderlerine özel üretim tabanca hediye ettiği iddiası, özellikle Kanada ile diplomatik bir gerilime yol açarken, silahların hangi liderler tarafından ülkelerine götürülemediği sorusunu gündeme taşıdı.
Ne oldu?
Erdoğan-Kanada diplomatik hediye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın NATO Zirvesi kapsamında bazı liderlere yerli üretim tabanca hediye etmesiyle başlayan ve özellikle Kanada Başbakanı Justin Trudeau'nun bu hediyeyi ülkesine sokamamasıyla büyüyen bir diplomatik krizi tanımlamaktadır. Temmuz ayında Vilnius'ta düzenlenen NATO Liderler Zirvesi sırasında Erdoğan'ın müttefik liderlere Canik marka özel üretim tabancaları takdim ettiği ortaya çıkmıştı.
Neden gündemde?
Konunun yeniden alevlenmesinin sebebi, Kanada basınında çıkan haberler ve hediyenin hukuki boyutunun uluslararası basında geniş yankı bulmasıdır. Özellikle Kanada Başbakanı Trudeau'nun, sıkı silah yasaları nedeniyle hediyeyi ülkeye sokamadığı ve tabancanın Türkiye'de kaldığı iddiaları dikkat çekti. Manşet Haber ve BBC'nin gündeme taşıdığı bu durum, diplomatik teamüllerde "uygunsuz hediye" tartışmalarını beraberinde getirdi. Teyit.org'un aktardığına göre, hediyelerin Samsun Yurt Savunma tarafından üretilen "Gümüşay" serisinden özel işlemeli tabancalar olduğu belirtiliyor.
Bilinmesi gerekenler
- Hediyenin niteliği: Erdoğan’ın takdim ettiği tabancaların, üzerinde liderlerin isimlerinin yazılı olduğu, altın işlemeli özel üretim Canik SFx Rival-S modeli olduğu iddia ediliyor.
- Kanada'nın tutumu: Afyon Türkeli Gazetesi'nin aktardığına göre, Trudeau dışında bazı Avrupalı liderlerin de kendi ülkelerinin ateşli silah ithalatı ve bulundurma ruhsatı mevzuatı nedeniyle silahları yanlarında götüremediği konuşuluyor. Silahların lojistik olarak nasıl teslim alınacağı belirsizliğini koruyor.
- İsveç bağlantısı: Hediyelerin, İsveç'in NATO üyeliğine Türkiye'nin yeşil ışık yakmasından kısa bir süre sonra verilmesi, kamuoyunda “üyelik onayının diyeti” şeklinde yorumlandı ancak bu iddia resmi makamlarca teyit edilmedi.
Sırada ne var?
Diplomatik kaynaklar, hediyelerin kişisel bir jest olduğunu ve resmi devlet hediyesi statüsünde değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Ancak Kanada tarafının, Trudeau'ya verilen silahla ilgili nasıl bir protokol izleyeceği merak konusu. Cumhuriyet gazetesinin görüntülediği silahların, Türkiye'deki askeri ataşeler veya büyükelçilikler aracılığıyla muhafaza altına alındığı tahmin ediliyor. Önümüzdeki günlerde konunun Türkiye-Kanada arasında ikili görüşmelerde gündeme gelme ihtimali bulunuyor.
Sık Sorulan Sorular
Erdoğan'ın NATO liderlerine hediye ettiği tabancanın markası nedir?
İddialara göre Samsun Yurt Savunma tarafından üretilen Canik marka SFx Rival-S modeli, 'Gümüşay' serisine ait özel işlemeli tabancalardır.
Justin Trudeau Erdoğan'ın hediyesini neden ülkesine götüremedi?
Kanada'nın sıkı ateşli silah yasaları, el yapımı ya da özel üretim de olsa tabancanın ülkeye sokulmasına yasal engel teşkil ediyor.
Erdoğan'ın silah hediyesi resmi bir devlet protokolüne mi dayanıyor?
Hayır. Diplomatik kaynaklar hediyenin kişisel bir jest olduğunu, resmi devlet hediyesi statüsü taşımadığını belirtiyor.
Hediyelerin İsveç'in NATO üyeliği ile bir bağlantısı var mı?
Hediyeler, İsveç'in üyeliğine onay verilen döneme denk gelse de resmi makamlar tarafından böyle bir bağlantı teyit edilmemiştir.