Erdoğan F-35 zirve kararı nedir? NATO Zirvesi'nden Türkiye için kritik F-35 mesajları
NATO Zirvesi'nin ikinci gününde Başkan Trump'ın Türkiye'nin F-35 programına dönüşüne yeşil ışık yaktığı ve İran ateşkesinin sona erdiği iddiaları Ankara'da hareketlilik yarattı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirveden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını açıkladı.
Ne oldu?
Erdoğan F-35 zirve kararı, NATO Liderler Zirvesi'nin ikinci gününde ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye yönelik F-35 savaş uçağı programıyla ilgili yaptığı açıklamalar ve hemen ardından Ankara'da gerçekleştiği öne sürülen temasların bütününü ifade ediyor. Yeni Şafak'ın haberine göre Trump, İran ile ateşkesin sona erdiğini duyururken Türkiye'nin F-35'leri alacağını da dünya kamuoyuna ilan etti. Bu gelişme, Milliyet ve bazı diğer yayın organlarında "Ankara'da tarihi zirve" başlıklarıyla yer buldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise F-35 konusunda NATO Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını belirterek beklentiyi canlı tuttu.
Neden gündemde?
Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi tedariki sonrası F-35 Müşterek Taarruz Uçağı programından 2019'da resmen çıkarılmıştı. Bu süreçte Ankara, programa yaptığı milyar dolarlık yatırımın iadesini talep ederken, CAATSA yaptırımları da gündeme gelmişti. Trump'ın NATO Zirvesi sırasında yaptığı açıklama, yıllardır askıda olan bu dosyanın yeniden açılabileceği beklentisini doğurdu. İddialara göre Trump, "Türkiye askeri olarak güçlü bir ülke" ifadesiyle hem Ankara'nın ittifak içindeki konumuna atıf yaptı hem de F-35 konusunda çözüm sinyali verdi. Bu çıkış, seçim sonrası yeniden şekillenen transatlantik dengelerde Türkiye-ABD ilişkilerinin seyri açısından kritik görülüyor.
Bilinmesi gerekenler
F-35 programından çıkarılmış olsa da Türkiye, uçağın 900'den fazla parçasını üretmeye bir süre daha devam etmişti. Resmi düzeyde teyit edilmemekle birlikte basına yansıyan bilgiler, Trump'ın bu kez daha net bir irade ortaya koyduğu yönünde. Yeni Şafak'ın haberinde İran ateşkesiyle F-35 gelişmesinin aynı çerçevede sunulması, jeopolitik bağlamın altını çiziyor. Öte yandan Nefes Gazetesi, Trump'ın Beştepe'de gerçekleşen ikili görüşmede F-35 mesajı verdiğini ve yaptırımların kalkacağını iddia etti. Kamudan Haber ise Trump'ın "Türkiye askeri olarak güçlü bir ülke" sözlerini manşete taşıyarak görüşmenin olumlu atmosferine dikkat çekti. Tüm bu aktarımlara karşın, Beyaz Saray veya Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı'ndan yazılı ve resmi bir mutabakat açıklaması henüz gelmiş değil.
Sırada ne var?
Erdoğan'ın "hayırlı bir karar" vurgusu, kulislerde somut adımların atılabileceği şeklinde yorumlanıyor. Gözler şimdi NATO Zirvesi sonuç bildirgesine ve olası ikili mutabakat metinlerine çevrilmiş durumda. Uzmanlar, F-35 satışının gerçekleşmesi halinde bunun Kongre onayı, CAATSA yaptırımlarının gevşetilmesi ve S-400'lerin konuşlandırılma biçimi gibi bir dizi karmaşık teknik ve siyasi müzakereye bağlı olduğuna işaret ediyor. Kısa vadede liderler düzeyindeki pozitif söylemin teknik heyetler arasında nasıl karşılık bulacağı belirleyici olacak.
Sık Sorulan Sorular
Trump Türkiye'ye F-35 satışının önünü açtı mı?
Yeni Şafak ve bazı Türk medya kuruluşları Trump'ın NATO Zirvesi'nde Türkiye'nin F-35'leri alacağını söylediğini iddia etti. Ancak bu açıklamaya dair henüz resmi bir teyit veya yazılı mutabakat Beyaz Saray ya da Türk yetkililerce yayımlanmadı.
Erdoğan F-35 konusunda ne söyledi?
Cumhurbaşkanı Erdoğan, F-35 konusunda NATO Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını ifade etti.
İran ateşkesi ile F-35 konusu neden birlikte anılıyor?
Yeni Şafak'ın haberinde iki gelişme aynı çerçevede sunuldu. Bu sunum, Orta Doğu'daki güvenlik gelişmeleri ile Türkiye'nin NATO içindeki askeri rolünün birlikte değerlendirildiğini gösteren jeopolitik bağlama işaret ediyor.