Ek zam nedir? Milyonların beklediği refah payı tartışmasında son durum ve resmi açıklamalar
Milyonlarca memur ve emeklinin Temmuz ayı öncesinde merakla beklediği 'ek zam' veya 'refah payı' tartışmasında, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'dan dikkat çeken bir açıklama geldi.
Ne oldu?
Ek zam, memur ve emeklilere toplu sözleşme veya enflasyon farkının ötesinde, refah payı olarak da adlandırılan ilave bir maaş artışı yapılması anlamına geliyor. Türkiye’nin uzun süredir gündeminde olan bu konu, Temmuz 2026 zammı öncesinde yeniden alevlendi. Memur ve emekliler, enflasyon karşısında alım güçlerinin eridiğini belirterek ek zam taleplerini yükseltirken, gözler hükümet kanadına çevrildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yaptığı son açıklamada bu taleplere ilişkin önemli mesajlar verdi. Yılmaz, geçmiş dönemlerde uygulanan ek zamlar gibi bir çalışmanın şu an için gündemlerinde olmadığını, ancak sürecin toplu sözleşme ve enflasyon verileri çerçevesinde yürütüleceğini ifade etti. Bu açıklama, milyonlarca kişinin ek zam beklentisine şimdilik soğuk su serpti.
Neden gündemde?
Ek zam tartışmasının fitilini ateşleyen en önemli unsur, açıklanan enflasyon rakamları ile hissedilen enflasyon arasındaki fark. Memur-Sen ve Kamu-Sen gibi yetkili sendikalar, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerinin halkın cebine yansıyan gerçek hayat pahalılığını yansıtmadığını savunarak uzun süredir refah payı ve ek zam talebinde bulunuyor. Kamu-Sen, Temmuz zammı öncesinde yaptığı açıklamada, memur maaşlarının temel ihtiyaçları karşılamaktan uzaklaştığını belirterek refah payı eklenmesi gerektiğini vurguladı.
Gündemi ısıtan bir diğer gelişme ise geçmiş yıllarda yaşanan uygulamalar. 2022 yılı Ocak ayında Cumhurbaşkanı Erdoğan, toplu sözleşmedeki yüzde 5’lik zammın üzerine yüzde 2.5 oranında ek zam yapıldığını duyurmuş ve bu karar ‘refah payı’ olarak hafızalara kazınmıştı. Bugün memur ve emekli, benzer bir iyileştirmenin Temmuz 2026’da da yapılmasını talep ediyor. Ancak resmi ağızlardan gelen mesajlar, hükümetin bu kez mali disiplini ön planda tuttuğunu ortaya koyuyor.
Bilinmesi gerekenler
Öncelikle mevcut zam mekanizmasını netleştirmek gerekiyor. SSK ve Bağ-Kur emeklileri, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında son 6 aylık enflasyon oranında zam alıyor. Buna karşılık memur ve memur emeklileri, toplu sözleşme hükümleri uyarınca yüzdelik artı ve enflasyon farkıyla birlikte maaş alıyor. Temmuz 2026 için Merkez Bankası’nın yıl sonu enflasyon tahmini ve TÜİK’in açıkladığı tüketici fiyat endeksi kritik öneme sahip. Dolaşımdaki haberlere göre yılın ikinci yarısı için enflasyon farkı yüzde 12 civarında hesaplanırken, bu oran SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin doğrudan alacağı zammı işaret ediyor. Memur ve memur emeklileri ise toplu sözleşmeden kaynaklanan farkla birlikte bu orandan biraz aşağıda veya yukarıda bir artışla karşılaşabilir.
Ek zam talebi tam da bu noktada gündeme geliyor: Hissedilen enflasyonun çok üzerinde bir maliyet artışı yaşandığını belirten muhalefet partileri ve sendikalar, mevcut formüllerle yapılacak zammın yetersiz kalacağını söylüyor. Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanı Yardımcılığı’nın üzerinde durduğu nokta, bu tarz ek ödemelerin bütçe dengesi üzerinde yaratacağı baskı. Cevdet Yılmaz’ın açıklaması, bu bağlamda enflasyonu düşürmenin en büyük refah payı olduğu yönündeki ekonomi politikasının altını çiziyor.
Sırada ne var?
Gözler şimdi Mayıs ve Haziran aylarında açıklanacak enflasyon rakamlarında. Bu iki aylık veri, Temmuz 2026’da emekli ve memurun ne kadar zam alacağını matematiksel olarak netleştirecek. Hükümet kanadından gelen “ek zam yok” mesajına rağmen, kamuoyu baskısı ve seçim takvimi gibi dinamiklerin ilerleyen haftalarda yeni bir iktidar değerlendirmesine kapı aralayabileceği siyasi kulislerde konuşuluyor. Özellikle en düşük emekli maaşına yönelik olası bir seyyanen zam veya taban maaş iyileştirmesi de alternatif gündem maddeleri arasında yer alıyor. Sendikalar ise toplu görüşme çabalarını sürdüreceklerini ve ek zam konusunun takipçisi olacaklarını belirtiyor. Milyonlar şimdi, bir yandan TÜİK’ten gelecek enflasyon verilerine, diğer yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kabine Toplantısı sonrası yapacağı nihai değerlendirmeye kilitlenmiş durumda.
Sık Sorulan Sorular
Ek zam nedir ve kimleri kapsar?
Ek zam, toplu sözleşme veya enflasyon farkı gibi standart artışların dışında yapılan ilave maaş artışıdır. Genellikle refah payı olarak da adlandırılır ve memur, memur emeklisi, işçi emeklisi gibi geniş bir kitleyi kapsayabilir.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ek zam hakkında ne dedi?
Cevdet Yılmaz, gündemde resmi bir ek zam çalışması olmadığını belirtti. Sürecin, enflasyon verileri ve toplu sözleşme hükümleri çerçevesinde yürütüleceğini ifade ederek şimdilik beklentileri düşürdü.
Temmuz ayında emekli ve memur maaşına ne kadar zam yapılacak?
Kesin oran Mayıs ve Haziran enflasyon rakamları açıklandıktan sonra belli olacak. Şu anki tahminler SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 12 civarında bir enflasyon farkını işaret ediyor. Memur ve memur emeklisi için bu oran toplu sözleşme farkı ile değişiklik gösterebilir.
Refah payı geçmişte uygulandı mı?
Evet, Ocak 2022’de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla memurlara toplu sözleşmedeki artışa ek olarak yüzde 2.5 oranında refah payı verilmişti. Bu uygulama ek zam için emsal gösteriliyor.