Eczane bitkisel çay satışı nedir? Yeni düzenlemeyle aktar ve market dönemi sona eriyor
Sağlık Bakanlığı'nın yeni düzenlemesiyle tıbbi bitki çayları yalnızca eczanelerde satılabilecek. Aktar, market ve online platformlarda 'ilaç etkili' bitkisel ürünlerin satışı yasaklanıyor.
Ne oldu?
Eczane bitkisel çay, Sağlık Bakanlığı'nın tıbbi amaçlı bitkisel çayların satışını yalnızca eczanelerle sınırlandıran yeni düzenlemesinin kamuoyundaki karşılığıdır. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte, aktarlarda, marketlerde ve online alışveriş sitelerinde serbestçe satılan birçok bitki çayı artık sadece eczane raflarında yer alabilecek. Düzenleme özellikle zayıflama, bağışıklık güçlendirme, sindirim sorunları ve detoks etkisi vaadiyle satılan karışımları doğrudan etkiliyor.
Neden gündemde?
Karar, vatandaşın aktardan aldığı bitkisel ürünlere yönelik güvenlik endişelerini ve sektördeki denetimsizliği yeniden alevlendirdi. Uzmanlar yıllardır aktarlarda satılan karışımların içeriğinin belirsiz olduğu, bazı ürünlerde ilaç etken maddesi tespit edildiği ve yanlış kullanımın karaciğer yetmezliğine varan riskler taşıdığı uyarısında bulunuyordu. Öte yandan 50 bini aşkın aktar esnafı ise düzenlemenin kendilerini doğrudan hedef aldığını ve ekmeğinden olduklarını belirtiyor. Sosyal medyada #aktarlarkapanmasın etiketiyle başlatılan kampanya, konuyu siyasetin de gündemine taşımış durumda.
Bilinmesi gerekenler
Yeni düzenleme her bitki çayını kapsamıyor. Ihlamur, adaçayı, kuşburnu gibi mutfakta geleneksel olarak tüketilen ürünler marketlerde satılmaya devam edecek. Yasak, üzerinde hastalık adı veya tedavi vaadi bulunan, ‘ilaç etkili’ olarak sınıflandırılan tıbbi bitki çaylarını ilgilendiriyor. Bu ürünler artık Tarım ve Orman Bakanlığı’nın değil, Sağlık Bakanlığı’nın ruhsatlandırma ve denetim alanına girdi. Eczaneler bu çayları sadece ‘ilaç benzeri ürün’ statüsünde satabilecek. Ayrıca internetten bitkisel ürün alışverişine ciddi kısıtlamalar getiriliyor; platformlar ruhsatsız ürünlerin satışına aracılık edemeyecek.
Sırada ne var?
Bakanlık kaynakları, aktarlara yönelik tamamen kapatma gibi bir durumun söz konusu olmadığını, asıl hedefin kayıt dışı ve sahte ürün zincirini kırmak olduğunu vurguluyor. Geçiş süreci için belirli bir süre tanınması bekleniyor. Ancak denetimlerin sıkılaşacağı ve ruhsatsız satış yapan işletmelere ağır idari para cezalarının uygulanacağı kesin. Gözler şimdi, hangi ürünlerin ‘tıbbi bitki çayı’ sınıfına gireceğini netleştirecek listenin yayımlanmasında. Bu liste, hem eczacıların hem de aktarların yol haritasını belirleyecek.
Sık Sorulan Sorular
Hangi bitki çayları artık sadece eczanede satılacak?
Üzerinde hastalık tedavisine yönelik sağlık beyanı bulunan, ‘tıbbi amaçlı’ sınıfına giren bitki çayları sadece eczanelerde satılabilecek. Zayıflama çayları, bağışıklık güçlendirici karışımlar ve detoks ürünleri bu kapsamda değerlendiriliyor.
Ihlamur ve adaçayı gibi çaylar yasaklandı mı?
Hayır. Geleneksel olarak mutfakta tüketilen ıhlamur, adaçayı, kuşburnu, nane gibi gıda statüsündeki ürünlerin aktar ve marketlerde satışı devam edecek.
Aktarlar tamamen kapanacak mı?
Hayır, aktarların tamamen kapatılması gibi bir düzenleme bulunmuyor. Ancak basit baharat ve geleneksel ürünler dışında, ilaç etkisi vaadiyle karışım yapıp satan aktarlara yaptırım uygulanması bekleniyor.
İnternetten bitki çayı alınabilecek mi?
Ruhsatsız ve sağlık beyanı içeren tıbbi bitki çaylarının online platformlarda satışı yasak. E-eczane veya eczanelerin resmi siteleri üzerinden ruhsatlı ürünler temin edilebilecek.