Dokunulmazlık dosyası: TBMM'ye sunulan fezlekeler ve siyasi kulislerdeki yankıları

Ne oldu?

Dokunulmazlık dosyası, milletvekillerinin yargılanmasına olanak sağlamak üzere hazırlanan fezlekelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Anayasa ve Adalet Karma Komisyonu'na sevk edilmesiyle başlayan hukuki ve siyasi sürecin temel belgesidir. Son olarak 7 Kasım 2025 tarihi itibarıyla, aralarında CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş'ın da bulunduğu 14 farklı milletvekiline ait yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına yönelik dosyalar TBMM Başkanlığı'na iletildi. Farklı yargı mercileri tarafından gönderilen fezlekeler, Anayasa'nın 83. maddesi uyarınca Karma Komisyon gündemine alındı. Dosyaların basına yansıyan ilk detaylarına göre, suçlamaların çeşitli hakaret ve terör propagandası iddialarından tazminat davalarına uzanan geniş bir yelpazede olduğu bildiriliyor.

Neden gündemde?

Konu, siyasetin en kritik kavşaklarından birine oturuyor. Özellikle ana muhalefet lideri Özgür Özel'in isminin dokunulmazlık dosyaları arasında en ön sırada yer alması, meselenin yalnızca hukuki değil, aynı zamanda derin bir siyasi boyuta taşınmasına neden oldu. Özel'in bazı açıklamaları ve saha ziyaretleri nedeniyle hakkında çok sayıda soruşturma açıldığı biliniyor. Bu soruşturmaların Meclis'e taşınması, iktidar ile muhalefet arasındaki gerilimi tırmandırdı. CHP kanadı bu hamleyi, "siyasi bir yargı kuşatması" olarak nitelendirirken, iktidara yakın kaynaklar hukukun üstünlüğü çerçevesinde sürecin işlediğini savunuyor. Özellikle Yeni Şafak ve Sözcü gibi yayın organlarının konuyu farklı manşetlerle görmesi, kamuoyundaki kutuplaşmanın dokunulmazlık dosyası üzerinde ne kadar yoğunlaştığını gözler önüne seriyor. Aynı zamanda TİP Genel Başkanı Erkan Baş’a ait dosyanın da listede olması, muhalefetin farklı kesimlerinin bu süreçte nasıl bir tutum alacağı sorusunu gündeme getirdi.

Bilinmesi gerekenler

Dokunulmazlık sürecinin teknik işleyişi sıklıkla yanlış anlaşılabiliyor. TBMM'ye gelen bir fezlekenin doğrudan Genel Kurul'da oylanmadığını bilmek önemli. Dosyalar öncelikle TBMM Anayasa ve Adalet Komisyonu üyelerinden kurulu Karma Komisyon'a havale ediliyor. Komisyon, bir hazırlık komisyonu kurarak dosyayı detaylıca inceliyor ve milletvekiline savunma hakkı tanıyor. Eğer dokunulmazlığın kaldırılması yönünde rapor düzenlenirse, nihai karar TBMM Genel Kurulu'nda gizli oyla yapılıyor. Önemli bir ayrıntı ise, dokunulmazlık kaldırılsa dahi yargılamanın yalnızca o spesifik fezleke ile sınırlı tutulması. Mevcut dosyalarda Özgür Özel ile birlikte 11 ila 13 arasında değişen diğer milletvekilinin hedef alındığı, suçlamaların ise ağırlıklı olarak adli para cezası veya kısa süreli hapis cezalarını gerektiren fiillere dayandığı ifade ediliyor. Önceki yasama dönemlerinde olduğu gibi, siyasi atmosferin komisyon kararlarını etkileyebileceği de kulislerde konuşulanlar arasında.

Sırada ne var?

Komisyon süreçlerinin karmaşık doğası ve Meclis’in yoğun gündemi, kararın hemen çıkmayacağını gösteriyor. Öncelikle Karma Komisyon'un önümüzdeki haftalarda toplanarak hazırlık komisyonları kurması ve dosyaların esasına ilişkin incelemeyi başlatması bekleniyor. Siyasi kulislerde, özellikle seçim takvimine yaklaşırken bu tür dokunulmazlık dosyalarının Meclis Genel Kurulu'nda bir koz ya da pazarlık unsuru olarak kullanılıp kullanılmayacağı tartışılıyor. CHP’nin, sürece rağmen liderleri Özel’in etrafında tam bir kenetlenme sergilemesi ve bu durumu kamuoyunda bir mağduriyet algısıyla teşkilata tahvil etmesi bekleniyor. Sürecin sonucu, yalnızca adli koridorları değil, Türkiye siyasetinin yakın dönemli dengelerini de doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip.