DOA Makineleri: Depozito İade Sisteminde son durum ne? İşte merak edilenler
Türkiye Çevre Ajansı tarafından hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi kapsamında kurulan akıllı geri dönüşüm makineleri, yurt genelinde yaygınlaşıyor. Peki DOA iade makineleri İstanbul başta olmak üzere nerelerde bulunuyor ve depozito bedeli vatandaşa nasıl ödeniyor?
Ne oldu?
DOA makineleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı’nın yürüttüğü Depozito Yönetim Sistemi projesinin sahadaki en somut adımıdır. Bakan Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla “Sıfır Atık’ta DOA dönemi başladı” diyerek sistemin startını verdi. Bu kapsamda, cam, plastik ve alüminyum ambalajların geri dönüşüme kazandırılması için yerleştirilen akıllı makineler, depozito iade bedelini anında vatandaşın e-cüzdanına aktarıyor. Pilot uygulamanın başarıyla tamamlanmasının ardından 81 ilde kullanıma açılan sistem için Edirne’de de yeni bir Sayma Doğrulama Merkezi faaliyete geçti.
Neden gündemde?
Sistemin genişlemesiyle birlikte özellikle büyükşehirlerde yaşayanlar “DOA geri dönüşüm makinesi İstanbul’da nerelerde var?” sorusuna yanıt arıyor. Makinelerin belediye binaları, üniversite kampüsleri, AVM’ler ve yoğun insan trafiğinin olduğu kamusal alanlara kurulması planlanıyor. Şu an için İstanbul’da belirli pilot noktalarda aktif olan makinelerin sayısının yıl sonuna kadar hızla artırılması hedefleniyor. Gündemin bir diğer ayağını ise ekonomik boyut oluşturuyor; vatandaşlar pet şişe, cam şişe ve metal içecek kutusu başına ne kadar ödeme alacağını merak ediyor. Edirne’de açılan Sayma Doğrulama Merkezi de lojistik ve sayım süreçlerinin hızlanması açısından kritik bir gelişme olarak öne çıktı.
Bilinmesi gerekenler
DOA uygulaması belirli bir logo ile işaretlenmiş tek kullanımlık ambalajları kapsıyor. Makineler boş ve ezilmemiş ambalajı barkodundan tanıyarak kabul ediyor. Ödeme yöntemi doğrudan nakit verme şeklinde değil; kullanıcıların Türkiye Çevre Ajansı’nın mobil uygulaması üzerinden oluşturdukları dijital cüzdana yatırılıyor. Bu bakiye, anlaşmalı marketlerde alışverişte kullanılabiliyor veya banka hesaplarına aktarılabiliyor. Tahmini depozito bedeli ambalaj başına 25 kuruş olarak belirlendi. Ayrıca Edirne Tayakadın köyü yakınlarında kurulan Sayma Doğrulama Merkezi, toplanan ambalajların kontrollü şekilde sayılıp sisteme entegre edilmesini sağlayarak sürecin şeffaflığını artıracak.
Sırada ne var?
Kısa vadede DOA makinelerinin İstanbul başta olmak üzere tüm büyükşehirlerdeki yoğun noktalarda sayısının 5 bine ulaşması bekleniyor. Bakanlık, sistem tam kapasite devreye girdiğinde yılda 20 milyar adet ambalajın geri dönüşüme kazandırılmasını hedefliyor. Vatandaşların en çok merak ettiği konu olan mevcut anlık makine konumları ise Türkiye Çevre Ajansı’nın resmi web sitesi ve mobil uygulamasındaki anlık harita üzerinden takip edilebiliyor.
Sık Sorulan Sorular
DOA geri dönüşüm makinesi İstanbul'da nerelerde var?
Makineler şu an için pilot bölgelerde, bazı belediye hizmet binalarında, üniversite kampüslerinde ve büyük alışveriş merkezlerinde bulunuyor. En güncel ve anlık konum bilgisine Türkiye Çevre Ajansı’nın mobil uygulamasındaki harita üzerinden ulaşabilirsiniz.
Pet şişe geri dönüşüm makinesi ne kadar ödeme yapıyor?
Ambalaj başına depozito bedeli 25 kuruş olarak belirlenmiştir. Cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajlarını makineye barkodlu ve ezilmemiş şekilde atmanız gerekiyor. Ödeme, nakit olarak değil, DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanınıza anında yatırılıyor ve bu bakiye anlaşmalı marketlerde harcanabiliyor.
DOA depozito iade sistemi nasıl çalışıyor?
Tüketici, üzerinde DOA logosu bulunan boş ambalajı makineye yerleştiriyor. Makine barkodu okuyarak ambalajın sisteme kayıtlı olup olmadığını kontrol ediyor. Geçerli ambalaj kabul edildiğinde, bedeli kullanıcının mobil uygulamadaki e-cüzdanına aktarılıyor.
DOA Sayma Doğrulama Merkezi ne işe yarıyor?
Edirne’de açılan merkez, makinelerden ve manuel toplama noktalarından gelen depozitolu ambalajların endüstriyel ölçekte sayıldığı, doğrulandığı ve kayıt altına alındığı tesistir. Bu sayede geri dönüşüm sürecinin şeffaf ve güvenilir şekilde işlemesi sağlanır.