Dışişleri Bakanlığı'ndan Avrupa Parlamentosu'na Kıbrıs ve TSK çıkışı: "Yok hükmündedir"

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'nin diğer ülkeler ve uluslararası örgütlerle olan ilişkilerini Cumhurbaşkanlığı adına yürüten, dış siyasete yön veren temel kurumdur. Şu an Hakan Fidan'ın liderliğindeki Bakanlık, son olarak Avrupa Parlamentosu'ndan (AP) peş peşe gelen kararlara karşı sert ve net bir diplomatik duruş sergiledi.

Ne oldu?

Avrupa Parlamentosu, Kıbrıs sorunu ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) bölgedeki varlığına dair Türkiye'nin resmi tezleriyle bağdaşmayan bir dizi yeni karar aldı. Bunun üzerine Dışişleri Bakanlığı yazılı bir açıklama yaparak AP'nin söz konusu kararlarına ilişkin tavrını ilan etti. Açıklamada, alınan kararların "akıl dışı iddialar içerdiği" ve Türkiye açısından "yok hükmünde" olduğu belirtildi. Bakanlık, bu tip kararların, Kıbrıs'ta iki kesimli, egemen eşitliğe dayalı bir çözüm için yürütülen diplomatik çabaları baltaladığını ve Avrupa Birliği'nin (AB) meseleye objektif yaklaşma kapasitesini sorgulattığını vurguladı.

Neden gündemde?

Avrupa Parlamentosu'nun Türkiye'ye yönelik eleştirel rapor ve kararları dönem dönem iki taraf arasında gerilime yol açıyor. Ancak bu son gelişme, özellikle Kıbrıs meselesindeki çözümsüzlüğün kronikleştiği ve Doğu Akdeniz'deki jeopolitik rekabetin arttığı bir döneme denk gelmesiyle dikkat çekiyor. Türk basınında geniş yankı bulan haberlerde, BBC Türkçe AP'nin Kıbrıs kararını öne çıkarırken, Hürriyet ve Takvim gazeteleri bakanlığın "TSK kararı"na verdiği spesifik ve sert tepkiyi manşetlerine taşıdı. TRT Haber ise kararların tamamının "yok hükmünde" sayıldığının altını çizdi. Bakanlığın bu çıkışı, Türkiye'nin ulusal güvenlik ve Kıbrıs politikalarında ne AB'nin ne de başka bir aktörün dayatmalarını kabul etmeyeceğinin en üst düzeyden ilanı olarak okunuyor.

Bilinmesi gerekenler

Dışişleri Bakanlığı'nın eleştirisinin temel dayanağı, AP kararlarının bağlayıcı olmadığı ve Türkiye'nin sahadaki hukuki, siyasi pozisyonunu değiştirmeyeceği gerçeği. Bakanlık, uluslararası hukuka ve anlaşmalara vurgu yaparak, Kıbrıs Türk halkının kazanılmış haklarını koruma konusundaki kararlılığını yineledi. Ayrıca TSK'nın Kıbrıs'taki mevcudiyetinin, tarihi ve hukuki temellere dayandığını, herhangi bir parlamento kararıyla sorgulanamayacağını ifade etti. Bu duruş, Ankara'nın uzun yıllardır sürdürdüğü ve "önce ulusal çıkarlar" prensibine dayanan dış politika çizgisinin güncel bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Sırada ne var?

Bu tip sert açıklamaların ardından Türkiye'nin, AP kararlarını AB kurumları nezdinde gayri resmi kanallarla da eleştirmeye devam etmesi bekleniyor. Kararın sembolik niteliği ağır bassa da, Türkiye-AB ilişkilerinde zaten kırılgan olan diyalog zeminini daha da zayıflatma potansiyeli taşıyor. Bakanlık, önümüzdeki günlerde meselenin takipçisi olacağını belirterek uluslararası topluma, Kıbrıs'ta gerçekçi bir çözümün ancak Ada'daki iki halkın ve garantör ülkelerin rızasıyla mümkün olabileceği mesajını vermeye devam edecek.