Dev vinç gemisi nedir? İstanbul Boğazı'ndan geçen Saipem 7000 gemisinin sırrı

Ne oldu?

Dev vinç gemisi, dünyanın en büyük üçüncü yarı batık vinç gemisi olarak sınıflandırılan ve doğal gaz boru hattı döşeme projelerinde kritik rol oynayan 'Saipem 7000' adlı dev deniz aracıdır. Gemi, 2 gün önce Çanakkale Boğazı'ndan geçerek Türk karasularına giriş yaptı. Bu geçiş sırasında Çanakkale Boğazı, güvenlik gerekçesiyle çift yönlü olarak gemi trafiğine kapatıldı. Saipem 7000, Çanakkale Boğazı'ndaki geçişinin ardından Marmara Denizi'ne yöneldi ve bugün itibarıyla İstanbul Boğazı'na ulaştı. Geminin İstanbul Boğazı'ndan geçişi sırasında da boğaz gemi trafiğine kapatılarak geçişin kontrollü bir şekilde tamamlanması sağlandı. TRT Haber, NTV ve Demirören Haber Ajansı’nın (DHA) aktardığı bilgilere göre geçiş, yetkililerin yoğun güvenlik önlemleri altında gerçekleştirildi.

Neden gündemde?

Saipem 7000’in Türk boğazlarından geçişi, geminin devasa boyutları ve operasyonel kapasitesi nedeniyle büyük yankı uyandırdı. Yarı batık vinç gemisi, adeta yüzen bir inşaat platformu niteliğinde olup, eş zamanlı olarak iki adet 7 bin tonluk vinci çalıştırabilme kapasitesine sahip. Bu özelliğiyle Saipem 7000, derin deniz doğal gaz boru hattı döşeme projelerinde vazgeçilmez bir unsur olarak öne çıkıyor. Geçişin hem Çanakkale hem de İstanbul Boğazı'nda deniz trafiğinin tamamen durdurulmasına yol açması, lojistik açıdan olayın ne denli karmaşık ve önemli olduğunu gözler önüne serdi. Ayrıca geminin rotası, Türkiye kıyılarında yürütülen ya da planlanan bir enerji projesiyle ilişkili olabileceği yönünde yorumlara sebep oldu.

Bilinmesi gerekenler

Saipem 7000, İtalyan enerji ve altyapı şirketi Saipem‘e ait. Dünya sıralamasında üçüncü en büyük yarı batık vinç gemisi konumunda bulunan araç, 1988 yılında inşa edildi. 198 metrelik uzunluğu ve 87 metrelik genişliğiyle adeta bir futbol sahası büyüklüğünde. Yarı batık özelliği sayesinde gemi, su alma tanklarını doldurarak kısmen suya batabiliyor ve bu sayede son derece ağır platformları ya da boru hatlarını muazzam bir dengeyle kaldırabiliyor. Geminin vinçleri, 14 bin tona yakın kombine kaldırma kapasitesiyle rekor seviyede. Sadece kaldırma değil, aynı zamanda boru döşeme (pipe-lay) operasyonlarını da yürütebiliyor. Boğaz geçişlerinde kılavuz kaptanlar ve römorkörler eşliğinde hareket ettiği, olası bir sapmaya karşı anında müdahale edebilecek bir filo tarafından takip edildiği belirtildi. Geçişler sırasında hava ve akıntı koşullarının da titizlikle değerlendirildiği, en uygun zaman aralığının beklendiği vurgulandı. Verilen özel izinler kapsamında boğaz trafiği, geminin manevra kabiliyetini koruyabilmesi için geçici süreliğine askıya alındı.

Sırada ne var?

Saipem 7000’in Marmara Denizi’nde kalıcı olarak konumlanmayacağı, Karadeniz’e açılmak ya da mevcut enerji projeleri kapsamında Marmara’da belirli bir operasyon yürütmek üzere rotasına devam edeceği tahmin ediliyor. Özellikle Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nda yürütülen doğal gaz üretim ve iletim faaliyetleri, dev geminin olası görev yeri olarak akla geliyor. Yetkililerden geminin nihai varış noktası ve spesifik göreviyle ilgili resmi bir açıklama henüz yapılmadı. Ancak bu büyüklükteki bir vinç gemisinin sığ sularda ya da rastgele bir geçiş rotasında bulunması mümkün değil. Yüksek ihtimalle Türkiye’nin enerji arz güvenliğini pekiştirecek bir boru hattı döşeme ya da platform kurulum görevi için bölgeye intikal ettiği değerlendiriliyor. Geçişin ardından İstanbul ve Çanakkale boğazlarındaki deniz trafiğinin normale döndüğü bildirildi. Gelişmeler, enerji sektörü temsilcileri ve lojistik çevreler tarafından yakından izlenmeye devam ediyor.