Dev ekranda maç yasağı: YKS öncesi 81 ilde toplu kutlama iptal

Ne oldu?

Dev ekranda maç yasağı, İçişleri Bakanlığı’nın yaklaşan Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) nedeniyle 81 il valiliğine gönderdiği talimatla meydanlarda toplu maç izleme etkinliklerinin iptal edilmesidir. Bakan Mustafa Çiftçi imzasıyla yayımlanan genelgeye göre, milli maç coşkusunun yaratacağı gürültü ve hareketliliğin sınav öncesi öğrencilerin dinlenme sürecini ve konsantrasyonunu bozabileceği değerlendirildi. Bu kapsamda belediyelerin ve özel organizasyonların kuracağı dev ekranlar için verilen tüm izinler askıya alındı.

Neden gündemde?

Karar, milyonlarca gencin geleceğini belirleyecek YKS ile büyük bir futbol coşkusunun aynı tarih aralığına denk gelmesiyle ülke gündeminin merkezine oturdu. Türkiye A Milli Futbol Takımı’nın önemli bir karşılaşma oynayacağı 19 Haziran akşamı, ertesi gün sınava girecek adaylar için kritik bir zaman dilimini oluşturuyor. Emniyet birimleri, geçmiş yıllarda benzer büyük etkinliklerde yaşanan yüksek ses, korna ve meşale gibi kutlamaların özellikle sınav merkezlerinin bulunduğu şehir içi bölgelerde ciddi rahatsızlık yarattığını raporlamıştı. Bu nedenle alınan beklenmedik yasak, yalnızca adayları değil sınava ev sahipliği yapacak okulların çevresinde oturan vatandaşları da yakından ilgilendiriyor. Profesyonel liglerdeki seyircisiz oynama cezalarından farklı olarak bu yasak, kamusal alanda spontane bir araya gelişleri de kapsıyor.

Bilinmesi gerekenler

İlk ve en kritik detay, yasağın temel gerekçesinin doğrudan YKS’ye bağlanmış olması. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin imzasıyla gönderilen talimat yazısında, “21-22 Haziran’da gerçekleştirilecek YKS’ye girecek öğrencilerimizin sınav öncesi huzurlu bir ortamda bulunmalarını sağlamak” ifadeleri yer aldı. Bu da kararın siyasi veya sportif bir boyutu olmadığını, tamamen sınav güvenliği ve adayların lehine alındığını ortaya koyuyor.

İkinci önemli nokta, yasağın coğrafi kapsamının genişliği. 81 ilin tamamını kapsayan talimat, yalnızca büyükşehirlerin meydanlarını değil, ilçelerdeki festival alanlarını ve sahil şeridindeki toplanma noktalarını da içine alıyor. Yasaktan önce bazı belediyelerin ve organizatörlerin duyurusunu yaptığı ücretsiz halka açık dev ekran etkinlikleri tek tek iptal edildi. Kararın duyurulmasının ardından belediyeler etkinlik afişlerini kaldırmaya ve iptal duyuruları yayımlamaya başladı.

Üçüncü olarak, yasağın kahvehane, kafe ve restoran gibi kapalı ya da yarı açık ticari işletmeleri kapsamadığını belirtmek gerekiyor. Talimat yalnızca açık kamusal alanlardaki dev ekran düzeneklerini ve meydanlarda yapılacak toplu gösterimleri hedef alıyor. Ancak valilikler ve kolluk kuvvetleri, sınav günü öncesinde ve sınav sabahında işletmelerden gelebilecek aşırı gürültü konusunda da denetimleri artıracak. Uygulama, 19 Haziran akşamı başlayıp sınav oturumlarının tamamlanacağı 22 Haziran’a kadar sürecek.

Sırada ne var?

Önümüzdeki 48 saat, yasağın sahada nasıl uygulanacağına dair net örnekler sunacak. Valilikler ve yerel emniyet birimleri, özellikle şehir merkezlerinde halkı bilgilendiren anonslar yaparak olası toplanmaları önleyecek. Sınavın sorunsuz geçmesi halinde bu tür toplu etkinlik kısıtlamalarının sadece bu yıla özgü bir tedbir olarak kalması beklenirken, yetkililer gelecek yıllarda da sınav takvimleri ile büyük spor organizasyonları arasında benzer koordinasyonlar yapılabileceğini belirtiyor. Spor kamuoyu ise gözünü 22 Haziran sonrasına çevirmiş durumda; milli takımın bir sonraki karşılaşması öncesinde dev ekran organizasyonlarının yeniden ve coşkulu bir şekilde başlaması bekleniyor.

Sınava girecek adayların velileri yasağı büyük ölçüde olumlu karşılarken, futbolseverlerin bir kısmı kararı sosyal medyada eleştirdi. Yetkililer ise sportif heyecanın hiçbir şekilde gençlerin akademik geleceğinden daha öncelikli olmadığının altını çiziyor. İlerleyen süreçte, benzer tarih çakışmalarının önüne geçmek adına Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı’nın ortak bir etkinlik takvimi üzerinde çalışabileceği konuşuluyor.